Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Πέμπτη, 02 Απριλίου 2020

Δεν είναι πολύ γνωστό ότι το ραντάρ, στη μορφή που άρχισαν από το φθινόπωρο του 1942 να χρησιμοποιούν οι Άγγλοι και εν συνεχεία οι σύμμαχοι, ενδεχομένως στηρίχτηκε στις επινοήσεις και το μοντέλο ενός Έλληνα εφευρέτη, του καθηγητή ΕΜΠ Παύλου Σαντορίνη.

Ο καθ. Παύλος Σαντορίνης και το Ελληνικό ραντάρ Θ. Γ. Βουδικλάρης Πολιτικός ΜηχανικόςΔεν είναι πολύ γνωστό ότι το ραντάρ, στη μορφή που άρχισαν από το φθινόπωρο του 1942 να χρησιμοποιούν οι Άγγλοι, και εν συνεχεία οι σύμμαχοι για τον εντοπισμό αεροπλάνων και υποβρυχίων από μεγάλη απόσταση, ενδεχομένως στηρίχτηκε στις επινοήσεις και το μοντέλο ενός Έλληνα εφευρέτη, που ασφαλώς προηγήθηκε, του καθηγητή ΕΜΠ Παύλου Σαντορίνη. Ο Ναύαρχος Karl Dőnitz, Διοικητής, από το 1936, του στόλου των υποβρυχίων της Γερμανίας, δήλωσε ότι "το ραντάρ ανέτρεψε τον υποβρύχιο πόλεμο των Γερμανών και υπήρξε, μετά την ατομική βόμβα, το αποτελεσματικότερο όπλο του πολέμου". Ο Παύλος Σαντορίνης (1893-1986) διετέλεσε τακτικός καθηγητής της Φυσικής και διευθυντής του Εργαστηρίου Πειραματικής Φυσικής ΙΙ στο ΕΜΠ, κατά το διάστημα 1947 - 1964, και απεχώρησε λόγω ορίου ηλικίας. Υπήρξε καθηγητής μου και, κατά τα έτη των σπουδών μου, δίδασκε Ειδικά Μαθήματα Φυσικής. Θυμούμαι τους τίτλους μερικών από τα ειδικά μαθήματα που μας δίδασκε, κανένα τους δεν είχε σχέση με τα άλλα: 1) Ηλεκτρονικός Παλμογράφος, 2) Μέτρηση παροχής χειμάρρων - μέθοδος Barbagelata, 3) Το σύμπαν του Γκάμωφ. Μας είχε μιλήσει ακόμα για το "σόναρ", χωρίς, νομίζω, αυτό να αποτελεί ιδιαίτερο κεφάλαιο της διδασκαλίας του. Είναι ντροπή μου, αλλά δεν θυμούμαι τίποτα από τα μαθήματα (έχει περάσει ένας αιώνας) -- ευτυχώς για μένα, ούτε κανένας από τους συμμαθητές μου θυμάται -- δεν είμαι ο χειρότερος. Στην εποχή μου είχαν γίνει διάσημα μερικά θέματα που είχε βάλει, σε παλαιότερες περιόδους, στις εισαγωγικές εξετάσεις1. Σπούδασε στη Ζυρίχη Πολιτικός Μηχανικός και Φυσικός. Μπήκε στο Πολυτεχνείο το 1912 και είχε τον Αϊνστάιν καθηγητή στο μάθημα της Παραστατικής Γεωμετρίας. Ήταν ένα σπάνιο ταλέντο ικανού ερευνητή, με κύρια χαρακτηριστικά την πολυπραγμοσύνη και την πρωτοτυπία. Ο καθηγητής Ευτ. Κοκκινόπουλος, σε ομιλία του το 1969, του αναγνωρίζει ότι "επρωτοτύπησεν ως στατικός, ως υδραυλικός μηχανικός, ως ηλεκτρονικός, ως φυσικός, ως καθηγητής, ως στοχαστής, ως εξεταστής, ως εξεταστής, ως ομιλητής". Ήταν μέλος ενός πλήθους Επιστημονικών Συλλόγων, Εταιρειών και Ακαδημιών των Επιστημών του εξωτερικού, και είχε τιμηθεί με πολλά ξένα επιστημονικά μετάλλια, είχε πλήθος προνομίων ευρεσιτεχνίας.1Ερώτηση: Απάντηση:Τα παιδιά της γειτονιάς δένουν στην ουρά του σκύλου ένα τενεκεδάκι, οπότε ο σκύλος, ερεθισμένος από τον θόρυβο, αρχίζει να τρέχει σαν τρελός. Πότε θα σταματήσει το τρέξιμο; Όταν ο σκύλος θα ξεπεράσει την ταχύτητα του ήχου. Δεν έχω προσωπική αντίληψη για την αλήθεια της φήμης.1/7 Το πεδίον του ενδιαφέροντός του εκτεινόταν από τη γένεση του Σύμπαντος και τα κβάντα του χρόνου, μέχρι τη μέτρηση της παροχής χειμάρρου. Επινόησε πολλές μεθόδους και συσκευές σε μεγάλη ποικιλία επιστημονικών περιοχών, τον ηλεκτρονικό "απορροφομικρομετρικό" ζυγό, την ηλεκτρονική συσκευή μέτρησης εξαιρετικά μικρών χρονικών διαστημάτων, τον "συνηχέα" εκατοστομετρικών ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων και άλλα συναφή όργανα. Στο πεδίο του Πολιτικού Μηχανικού τελειοποίησε το σύστημα των μυκητοειδών πλακών οπλισμένου σκυροδέματος, με επέκτασή του στη στήριξη θόλων και τρούλων, και εφαρμογή στο εργοστάσιο "Κρόνος" στην Ελευσίνα. Η σημαντικότερη από τις επινοήσεις του και τις εφαρμογές τους ήταν η κατασκευή του "Ελληνικού ραντάρ", με την οποία θα ασχοληθούμε στα επόμενα. Radar είναι η ακροστιχίδα των λέξεων Radio Detection And Ranging, στα Ελληνικά (και μονολεκτικώς) "Ραδιοεντοπιστής". Είναι η συσκευή που ανιχνεύει και εντοπίζει με ακρίβεια, από μεγάλη απόσταση, αεροπλάνα και υποβρύχια (πέραν του οπτικού πεδίου αντικείμενα), με τη βοήθεια ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων καταλλήλου μήκους κύματος -ασυγκρίτως καλύτερα από τα κιάλια και τα ακουστικά συστήματα που χρησιμοποιούνταν ως τότε. Για τον σκοπό αυτόν εκπέμπεται μια κατευθυνόμενη δέσμη ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, με την οποία ανιχνεύεται ο έμπροσθεν του ραντάρ εναέριος χώρος. Αν η δέσμη προσκρούσει σε μεταλλικό αντικείμενο, όπως είναι οι πλάγιες πλευρές ενός αεροπλάνου, τότε ένα μέρος της δέσμης ανακλάται και επιστρέφει στο σύστημα εκπομπής, που λειτουργεί πλέον ως δέκτης. "Προδίδεται" έτσι η ύπαρξη του αεροπλάνου στην κατεύθυνση του στιγμιαίου προσανατολισμού της δέσμης του ανιχνεύοντος κύματος. Ταυτοχρόνως, με μια ειδική ένδειξη της διατάξεως, προσδιορίζεται η στιγμιαία απόσταση του αεροπλάνου, από το χρονικό διάστημα (σε εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου) που χρειάζεται το κύμα, για να προσκρούσει σ' αυτό και να επανέλθει. Αυτό το χρονικό διάστημα της "ηχούς" του κύματος, αντιστοιχεί στο διπλάσιο της αποστάσεως του αεροπλάνου από το ραντάρ, η οποία διανύεται με την ταχύτητα του φωτός, 300.000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Η πραγματική απόσταση διαβάζεται αυτομάτως στην οθόνη ενός καθοδικού παλμογράφου. Η ανάκλαση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων γίνεται μόνον επί αντικειμένων των οποίων η προσβαλλόμενη επιφάνεια έχει διαστάσεις μεγαλύτερες από το μισό του χρησιμοποιουμένου μήκους κύματος. Εξ άλλου η συγκέντρωση της εκπεμπομένης ενέργειας, υπό μορφήν στενής δέσμης ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, απαιτεί τη χρησιμοποίηση ενός μεταλλικού παραβολοειδούς προβολέως - ανακλαστήρος, του οποίου οι γεωμετρικές διαστάσεις εξαρτώνται από το μήκος κύματος της εκπεμπομένης ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας. Επομένως για την επίτευξη όσον το δυνατόν μικροτέρων διαστάσεων του προβολέως, επιβάλλεται η χρησιμοποίηση ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας σχετικώς μικρού μήκους κύματος, κάτι που συμβαδίζει και με την επιθυμία ανίχνευσης μικρού μεγέθους αντικειμένων.2/7 Η παραγωγή όμως της ενέργειας αυτής γίνεται τόσο δυσκολότερη τεχνικώς2, όσο μικρότερο είναι το μήκος κύματος, ιδιαίτερα αν είναι κάτω του ενός μέτρου. Το μήκος κύματος είναι αντιστρόφως ανάλογο προς τη συχνότητα, σύμφωνα με τη γνωστή σχέση c = λ ⋅ v ήτοι ταχύτης του φωτός = μήκος κύματος ⋅ συχνότητα Θα έλεγε κανείς ότι η αρχή της λειτουργίας του ραντάρ ετέθη το 1886 από τον Heinrich Rudolf Hertz, που αξιοποίησε την ηλεκτρομαγνητική θεωρία του Maxwell, με την ανακάλυψη των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων και του φαινομένου της ανακλάσεώς τους. Το 1903 ο Γερμανός Hulsmeyer κατέθεσε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας βασιζόμενο στη ανάκλαση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων για την αποτροπή συγκρούσεως πλοίων, που ήταν πρακτικώς ανεφάρμοστη και δεν ήταν ραντάρ με τη σημερινή έννοια, και που πάντως παρέμενε μυστική. Το 1934 οι Αμερικανοί Young και Page άρχισαν τη κατασκευή ενός ραντάρ σε μήκος κύματος μερικών μέτρων. Το 1935 ο Άγγλος Robert Watson Watt άρχισε να πειραματίζεται σε μήκος κύματος 9 μέτρων περίπου και με άκρα μυστικότητα. Με τις οδηγίες και τη διεύθυνση του Watson Watt, οι Άγγλοι εκάλυψαν το 1937 τις ανατολικές ακτές της χώρας τους και τις εκβολές του Τάμεση με πυκνό δίκτυο ραντάρ, για την ανίχνευση των Γερμανικών αεροπλάνων. Δούλευαν όμως σε μεγάλο μήκος κύματος, περί τα 5 μέτρα και αργότερα στα 1,50 μέτρα, είχαν εμβέλεια περί τα 10 km μόνον, ήταν τεράστια και επομένως ευπρόσβλητα και εύκολος στόχος σε αεροπορική επίθεση. Ο Σαντορίνης είχε αρχίσει να ασχολείται με το ραντάρ από το 1934. Το 1936 ήταν υφηγητής της Εφηρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και είχε κατορθώσει να παραγάγει και να πειραματίζεται με ηλεκτρομαγνητικά κύματα μήκους εκατοστών, γι' αυτό τα ραντάρ που κατασκευάστηκαν με τέτοιο μήκος κύματος ονομάστηκαν εκατοστομετρικά. Ας σημειωθεί ότι με το μήκος κύματος (μερικών μέτρων) των Αγγλικών ραντάρ της εποχής δεν μπορούσε να επισημανθεί το σνόρκελ (αναπνευστήρας) ή το περισκόπιο των Γερμανικών υποβρυχίων, λόγω των μικρών τους διαστάσεων. Κατά την περίοδο αυτή, ο τότε πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς πληροφορήθηκε ότι ο Έλληνας επιστήμονας είχε κάνει μία μεγάλη ανακάλυψη, σχετική με την ανίχνευση των αεροπλάνων, οπότε κάλεσε τον Παύλο Σαντορίνη για να του δώσει σχετικές πληροφορίες. Αντελήφθη την σοβαρότητα της εφεύρεσης για την άμυνα της χώρας και ζήτησε από τον Σαντορίνη, να καταθέσει το ταχύτερο δυνατόν, σχετικό υπόμνημα. Το υπόμνημα, με την περιγραφή και της πορείας των πειραμάτων, κατατέθηκε μέσα σε μερικές ημέρες στην Υπηρεσία Αντιαεροπορικής Άμυνας της χώρας, με τίτλο "Περί μεθόδου ανιχνεύσεως εχθρικών αεροπλάνων μέσω ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων". Η Υπηρεσία αυτή το υπέβαλε στο Γενικό Επιτελείο Στρατού (Γ.Ε.Σ.), οπότε συνεστήθη, για την κρίση του, ειδική επιτροπή εμπειρογνωμόνων από καθηγητές του Πανεπιστημίου και του Πολυτεχνείου, με τη συμμετοχή των ανωτέρων αξιωματικών: πλοίαρχου Πεζόπουλου, ταγματάρχη Καρκούλια και επισμηναγού Αβέρωφ. Η επιτροπή μελέτησε τη μέθοδο του Παύλου Σαντορίνη και την βρήκε κατ' αρχήν ορθή από επιστημονική άποψη. Συγκροτήθηκε τότε μία νέα επιτροπή «ελέγχου και δοκιμών» με μέλη τους καθηγητές Δημ. Χόνδρο και Γεωργ. Αθανασιάδη, τον πλοίαρχο Πεζόπουλο, τον αντισυνταγματάρχη Βάλβη και τον ταγματάρχη Πάλλη, υπό την προεδρία του Ανωτάτου Διοικητού της Αντιαεροπορικής Άμυνας αντιστράτηγου Κ. Μπακόπουλου. 2Γενικώς, η αναφερόμενη στο κείμενο τεχνολογία αντιστοιχεί στη εποχή του Παύλου Σαντορίνη και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου3/7 Η επιτροπή αυτή απεφάνθη ότι η μέθοδος του Σαντορίνη είναι ορθή από επιστημονικής πλευράς και εφαρμόσιμη, και ζήτησε να γίνουν πειραματικές δοκιμές της. (Πηγή: Αρ. Πρωτ. Απ. 44/19-9-1936). Αλλά για τις δοκιμές αυτές χορδιζόντουσαν τα απαραίτητα εξαρτήματα, ιδίως δε οι ειδικές λυχνίες εκπομπής και λήψεως μικροκυμάτων, στα οποία βασιζόταν η μέθοδος. Επειδή όμως δεν υπήρχαν στην Ελλάδα οι απαραίτητες λυχνίες και άλλα εξαρτήματα, έπρεπε να γίνει η προμήθεια από το εξωτερικό. Η έρευνα όμως για την κατασκευή της συσκευής που αργότερα ονομάστηκε "ραντάρ" είχε αρχίσει ήδη στην Αγγλία και τη Γερμανία, και επομένως, για λόγους στρατιωτικούς, ήταν πολύ δύσκολη η εξεύρεση εξαρτημάτων που την αφορούσαν. Αποφασίστηκε από το Γ.Ε.Σ. να τηρηθεί μυστικότητα και να ταξιδέψει ο Σαντορίνης στο εξωτερικό, για να εξασφαλίσει τις απαραίτητες λυχνίες, καθώς και τα άλλα υλικά. Η ευκαιρία δόθηκε με το Διεθνές Συνέδριο βραχέων και υπερβραχέων κυμάτων στην Βιέννη το καλοκαίρι του 1937. Ο Παύλος Σαντορίνης, λόγω του κύρους και της φήμης του, ήταν πρόεδρος του Τμήματος Υπερβραχέων Κυμάτων του συνεδρίου. Κατάφερε λοιπόν να εξασφαλίσει όλα τα απαραίτητα υλικά για το πείραμα της κατασκευής του Ελληνικού ραντάρ. Οι απαραίτητες για τον σκοπό αυτόν λυχνίες, που δεν υπήρχαν τότε, κατασκευάστηκαν με κάθε δυνατή μυστικότητα, με τα σχέδια και τις υποδείξεις του ίδιου του Σαντορίνη και ήταν ειδικές λυχνίες τύπου Μάγκνετρον (Magnetron - Μάγνητρον) μεγάλης ισχύος εκπομπής εκατοστομετρικών κυμάτων. Είναι αυτονόητο ότι η κατασκοπία των ενδιαφερομένων χώρων εγνώριζε τον Έλληνα επιστήμονα που ήταν "προχωρημένος" στο θέμα και προσπαθούσε να του υποκλέψει σχέδια και γνώσεις. Στο διαδίκτυο, μάλιστα, κυκλοφορεί μια "πιπεράτη" ιστορία για μια τέτοια προσπάθεια. Κυκλοφορεί επίσης η "φήμη" ότι ένας από τους αξιωματικούς, που παρακολουθούσαν για λογαριασμό του ΓΕΣ την εξέλιξη των πειραμάτων, ήταν πράκτορας και μετέδιδε πληροφορίες στην Αγγλική Υπηρεσία πληροφοριών ΜΙ6 (ή SIS - Secret Intelligence Service).Σχηματική τομή λυχνίας MAGNETRON Resonating Cavity:Συντονιζόμενο ηλεκτρομαγνητικό αντηχείοανόδου. Leads to cathode and heater:Ακροδέκτες καθόδου και θέρμανσης.Output coupling loop: Λοβός ζεύξεως εξόδου. Cooper Anode block: Χάλκινη άνοδος.4/7 Από τις πρώτες υλοποιήσεις της λυχνίας magnetronTα πειράματα άρχισαν το 1937 στην Αεροπορική βάση του Παλαιού Φαλήρου και στη Σχολή Δοκίμων και συνεχίστηκαν έως το 1939 με καταπληκτικά αποτελέσματα. Το "Ελληνικό ραντάρ" μπορούσε να εντοπίσει και να παρακολουθεί αεροπλάνα σε ολοένα και μεγαλύτερη απόσταση, πολλών χιλιομέτρων -- πολύ καλύτερο από τα εφευρεθέντα και κατασκευασθέντα ραντάρ, μέχρι τότε, από τους συμμάχους, που λειτουργούσαν σε μήκος κύματος μερικών μέτρων. Ο φόβος υποκλοπών οδήγησε το ΓΕΣ να επιτρέψει τη "διαρροή" εντολής διακοπής των πειραμάτων λόγω αποτυχίας τους, ενώ ταυτοχρόνως εξέδωσε και άλλη απόρρητη διαταγή να συνεχιστούν οι δοκιμές σε άλλες θέσεις. Ο Σαντορίνης μετέφερε ένα μικρότερο πομπό στην ταράτσα του σπιτιού του και συνέχισε τα πειράματα.Τo Ελληνικό εκατοστοµετρικό Ραντάρ 1936-1939 της Ανωτάτης Διοικήσεως Αντιαεροπορικής Αµύνης της χώρας (άνοιγµα παραβολικού προβολέως 3,30 m)Στις 7 Ιουλίου του 1940, έγινε από τον Π. Σαντορίνη πειραματική επίδειξη του "Ελληνικού ραντάρ", του πρώτου στον κόσμο εκατοστομετρικού, σε επιτροπή Άγγλων ειδικών με επί κεφαλής τον ταγματάρχη Heywood, της Αγγλικής Πρεσβείας Αθηνών. Κατά την διάρκεια της επιδείξεως ανιχνεύθηκε αεροπλάνο το οποίον, κατόπιν ερεύνης από τις Αγγλικές Στρατιωτικές Αρχές, απεδείχθη ότι ερχόταν από την Κρήτη και ότι εντοπίστηκε από το ραντάρ όταν περνούσε πάνω από τη νήσο Μήλο, ήτοι σε απόσταση περίπου 130 km. Μετά από αυτό το αποτέλεσμα ο ταγματάρχης Heywood προέβαλε την επιθυμία του Αρχηγείου του να αποκτήσει την συσκευή, ώστε να την μεταφέρει αεροπορικώς στο Κάιρο Ο Έλληνας Πρωθυπουργός ενέκρινε την παράδοση των σχεδίων του ραντάρ στους Άγγλους, αντιτάχθηκε όμως κατηγορηματικά στη μεταφορά των συσκευών στη Μέση Ανατολή επειδή, μέχρι την εποχή εκείνη, η Ελλάδα είχε δηλώσει και ήθελε να διατηρήσει εικόνα ουδετερότητας.5/7 Μετά το τέλος του πολέμου, έγινε γνωστό ότι τα αγγλικά ραντάρ, στην αρχή της Μάχης της Αγγλίας, λειτουργούσαν σε μήκος κύματος άνω του ενός μέτρου, ενώ αντιθέτως το Ελληνικό ραντάρ, από το 1939, ήταν εκατοστομετρικό ραντάρ, λειτουργώντας σε μήκη κύματος μεταξύ 40 και 50 εκατοστών του μέτρου. Οι Άγγλοι κατέληξαν στην περιοχή των εκατοστομετρικών κυμάτων μόνο το φθινόπωρο του 1942, δηλαδή δύο χρόνια μετά την επίδειξη της Ελληνικής εφεύρεσης, δηλώνοντας αυτό το ραντάρ ως κατασκευή του Εθνικού Εργαστηρίου Φυσικής της Μ. Βρεττανίας και του Watt. Η καθυστέρηση οφείλεται στη δυσκολία που είχαν για την παραγωγή ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων μικρού μήκους (μερικών εκατοστών), λόγω χρησιμοποιουμένης, τελείως διαφορετικής, τεχνολογίας -θεωρητικώς ήταν γνωστά τα πλεονεκτήματα των εκατοστομετρικών κυμάτων. Συστήματα ραντάρ στις αρχές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου με μήκος κύματος > 1,0 mΚεραία του Βρετανικού συστήματος Chain HomeΚεραία του Γερμανικού συστήματος FreyaΗ μεγάλη διαφορά μεταξύ ενός εκατοστομετρικού ραντάρ και ενός ραντάρ που λειτουργεί σε μήκος κύματος άνω του ενός μέτρου είναι ότι με το εκατοστομετρικό ραντάρ μπορούν να ανιχνευτούν αντικείμενα πολύ μικρών γεωμετρικών διαστάσεων όπως π.χ. το snorkel ενός υποβρυχίου, πράγμα αδύνατο για ένα ραντάρ που λειτουργεί με μήκος πάνω από ένα μέτρο. Όμως ποια ήταν η τύχη του πρώτου αυτού ραντάρ; Αμέσως μετά την εισβολή του Γερμανικού στρατού στη χώρα μας το Γ.Ε.Σ. διέταξε την ολοκληρωτική καταστροφή του, ώστε οι κατακτητές να μη μπορέσουν να ενημερωθούν για τις λεπτομέρειες της κατασκευής του. Ότι εξαρτήματα απέμειναν, τοποθετήθηκαν αργότερα σε προθήκη του Εργαστηρίου Φυσικής ΙΙ του Ε.Μ. Πολυτεχνείου, του οποίου, για πολλά χρόνια, διευθυντής ήταν ο ίδιος ο Σαντορίνης. Έκτοτε το εκατοστομετρικό ραντάρ επικράτησε στο Πολεμικό και Εμπορικό Ναυτικό, την Πολεμική και Πολιτική Αεροπορία, τη ρύθμιση της κυκλοφορίας των αεροσκαφών από τον πύργο ελέγχου των αεροδρομίων και σε ένα πλήθος άλλων τεχνικών εφαρμογών. Χρησιμοποιήθηκε επίσης για επιθετικούς σκοπούς, συζευγμένο με αντιαεροπορικά τηλεβόλα ρυθμίζει τη σκόπευση του εντοπισθέντος αεροπλάνου. Μίκρυναν οι διαστάσεις και το βάρος του, φέρεται επάνω σε αεροπλάνο ή πλοίο, επιτρέποντας την ασφαλή πλεύση ακόμα και σε πολύ δυσμενείς συνθήκες ομίχλης ή νύχτας, έχει πάμπολλες εφαρμογές.6/7 Ο Σαντορίνης, κατά την ίδια περίοδο που ησχολείτο με την κατασκευή του ραντάρ, είχε εφεύρει την αρχή του "ραδιοπυροσωλήνος", τον οποίο εφεύραν πολύ αργότερα και οι Αμερικανοί (Proximity Fuse - 1944, "το 2ο μυστικό όπλο της Αμερικής"). Απετέλεσε αντικείμενο δύο υπομνημάτων του Σαντορίνη, στις 11 Ιουνίου 1936 προς την Ανωτέρα Διοίκηση Αντιαεροπορικής Αμύνης και στις 28 Ιουλίου 1936 προς το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας -- κατασκεύασε δε και εργαστηριακό υπόδειγμα το 1937 στο εργαστήριο Αντιαεροπορικής Αμύνης. Η αρχή του αποτελεί παραλλαγή της αρχής του ραντάρ, κατά την οποία η συνεχής εκπομπή ενός εκατοστομετρικού κύματος και η λήψη της ηλεκτρικής "ηχούς" γίνονται πάνω σε μια πίπτουσα βόμβα αεροπλάνου ώστε, από τη συμβολή των κυμάτων, να γίνει αυτόματη έκρηξη της βόμβας σε προκαθορισμένο ύψος από το έδαφος. Εικάζεται ότι με διάταξη ραδιοπυροσωλήνος προκλήθηκε η έκρηξη της βόμβας της Χιροσίμα, σε ύψος 600 μέτρων από το έδαφος. Μια άλλη πρωτοποριακή επινόηση του Σαντορίνη είναι ο "ραδιοεγκέφαλος" ή ηλεκτρονικός εγκέφαλος "Η" (όπου "Η" σημαίνει Hellas). Είναι κάτι ανάλογο προς τον ραδιοπυροσωλήνα, μόνο που η λήψη του ανακλωμένου κύματος γίνεται από ένα πομπό που βρίσκεται επίσης εν κινήσει. Προορισμός του είναι να κατευθύνει εκτοξευόμενο πύραυλο, ώστε να πλήξει εχθρικόν πλησιάζοντα στόχο. Ο πύραυλος, εφοδιασμένος με ραδιοεγκέφαλο, εκτοξεύεται προς την εικαζόμενη διεύθυνση του επερχόμενου στόχου, ο ραδιοεγκέφαλος εκτοξεύει μια δέσμη κυμάτων με την οποία ανιχνεύει τον έμπροσθεν αυτού χώρο, μέχρις ότου συναντήσει τον "εχθρό", επί του οποίου ανακλάται, οπότε ο πύραυλος προσανατολίζεται καταλλήλως για να πλήξει τον εχθρικό στόχο. Για την εφεύρεση, ο Σαντορίνης πήρε δύο Ελληνικά προνόμια ευρεσιτεχνίας, το 9815/243-1942 και το 9823/2-4-1942, έκανε δε και ανακοίνωση στην Ακαδημία Αθηνών που βρίσκεται στα Πρακτικά τεύχος 23 (1948). ΟΙ Αμερικανοί έκαναν πολύ αργότερα την ίδια εφεύρεση (1953) με την οποία και εφοδίασαν τους πυραύλους ΝΙΚΕ. Στο εξελιγμένο σύστημα βασίζεται σήμερα η άμυνα των Ηνωμένων Πολιτειών.7/7
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.