Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Δευτέρα, 03 Αυγούστου 2020

Στο μέρος Α του άρθρου (1/5) θα προσπαθήσουμε χρησιμοποιώντας απλές έννοιες να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι το φοβερό και τρομερό ΕΝ 206-1, στην περίπτωση της ενανθράκωσης δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια απλοποιημένη do it yourself (DIY) οδηγία για να φτιάξουμε μια τρύπια δεξαμενή που συγκρατεί έναν ... ελέφαντα.

Απο την Ενανθράκωση στις Επικαλύψεις ή απο το ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1/XC στο ΕΛΟΤ ΕΝ 1504-2 Βασικές Αρχές και Εξισώσεις που πρέπει να γνωρίζουμε Μέρος 1ο από 5: Ο … Ελέφαντας, το Τσιμέντο, ο Μάστορας και η Επίβλεψη Δρ. Χρ. Αλεξ. Ροδόπουλος MSc in Materials Science, Nottingham University, PhD in Stress Corrosion Fatigue, Sheffield University1 Απο την Ενανθράκωση στις Επικαλύψεις ή απο το ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1/XC στο ΕΛΟΤ ΕΝ 1504-2 Βασικές Αρχές και Εξισώσεις που πρέπει να γνωρίζουµε Μέρος 1ο από 5: Ο … Ελέφαντας, το Τσιμέντο, ο Μάστορας και η Επίβλεψη 1.Εισαγωγή στον … ΕλέφανταΣτο µέρος Α του άρθρου θα προσπαθήσουµε χρησιµοποιώντας απλές έννοιες να καταλήξουµε στο συµπέρασµα ότι το φοβερό και τροµερό ΕΝ 206-1, στην περίπτωση της ενανθράκωσης δεν είναι τίποτα παραπάνω από µια απλοποιηµένη do it yourself (DIY) οδηγία για να φτιάξουµε µια τρύπια δεξαµενή που συγκρατεί έναν … ελέφαντα. Μπορεί από πλευράς µηχανικής, η έννοια µιας τρύπιας δεξαµενής να µην είναι το µεγαλύτερο όνειρο ενός µηχανικού, αλλά κάτω από την θεώρηση ότι δεν υπάρχουν στεγανές δεξαµενές, δηλαδή δεν υπάρχει σκυρόδεµα χωρίς πορώδες, η ιδέα της µικρότερης διαρροής αποτέλεσε τεράστιο πρόβληµα για πολλούς επιστήµονες και για πάνω από 45 χρόνια. Η ατµόσφαιρα περιέχει σηµαντικά ποσοστά διοξειδίου του άνθρακα (CO2). To CO2, σε αέρια φάση δεν µπορεί να αντιδράσει µε τα βασικά του συστατικά (υδρίδια/hydrates) του τσιµεντοπολτού. Τα βασικά υδρίδια που µας ενδιαφέρουν στην περίπτωση της ενανθράκωσης είναι το ένυδρο πυριτικό ασβέστιο (C-S-H), το υδροξείδιο του ασβεστίου (CH) και τα µονοθεϊικά άλατα (AFm)/ εντριγκίτης (AFt). Με ένα µικροσκόπιο σάρωσης θα δούµε ότι οι ένυδρες φάσεις έχουν δοµή όπως εµφανίζεται στην Εικόνα 1.Ένυδρο πυριτικό ασβέστιο (C-S-H)Υδροξείδιο του ασβεστίου (CH)2 Εντριγκίτης (AFt) Εικόνα 1Ένυδρες φάσεις σκυροδέµατος.Το αέριο CO2 (gas) για να αντιδράσει µε τα συστατικά του τσιµέντου πρέπει πρώτα να διαλυθεί σε νερό για να σχηµατισθούν ανθρακικά ιόντα. Ο τύπος των ανθρακικών ιόντων που πρόκειται να παραχθεί εξαρτάται από το pH του διαλύµατος. Στην περίπτωση του ουδέτερου pH, η αντίδραση θα παράγει διττανθρακικό ιόν (HCO3-), CO2 (gas) + H2O = HCO3- + H+ Στην ουσία η συγκέντρωση του CO2(gas) και η υγρασία (νερό) στο περιβάλλον λειτουργίας της κατασκευής ορίζουν τον ελέφαντα, ή πιο επιστηµονικά το φορτίο ενανθράκωσης (carbonation load), Εικόνα 2.+ Εικόνα 2=Η ζυγαριά του ελέφαντα.Αν και η συγκέντρωση του αερίου CO2 διαφέρει από περιοχή σε περιοχή, από τον εσωτερικό στον εξωτερικό χώρο, από το σπίτι στο εργοστάσιο και σίγουρα αυξάνεται µε τα χρόνια, το ΕΝ 206-1 το θεωρεί σταθερό. Στο δεύτερο µέρος του άρθρου, θα δούµε πιο αναλυτικά πως θα συµπεριλάβουµε τις διαβαθµίσεις αυτές. Για να καταλάβουµε το ρόλο της υγρασίας στην ζυγαριά του ελέφαντα, θα πρέπει να δούµε τι γίνεται µετά την παραγωγή του HCO3-. Στο εσωτερικό του τσιµεντοπολτού το pH είναι υψηλό µε τιµές > 12,0 και ως εκ τούτου τα διττανθρακικά ιόντα διασπώνται και σχηµατίζουν ιόντα ανθρακικού άλατος (CO32-), HCO3 - = CO32- + H+ Το ιόν ανθρακικού άλατος µε την σειρά του θα αντιδράσει µε τα ιόντα Ca στο διάλυµα του πόρου δηµιουργώντας ανθρακικό ασβέστιο, Ca 2+ + CO32- = CaCO3 3 Η διαδικασία µειώνει (καταναλώνει) σταδιακά την συγκέντρωση του Ca2+ το οποίο µε τη σειρά του θα οδηγήσει σε διάλυση του υδροξειδίου του ασβεστίου (CH) ενώ το ανθρακικό ασβέστιο θα καθιζάνει και θα σχηµατίζει κρυστάλλους. Η µείωση όµως της συγκέντρωσης Ca2+ στο CH, θα απελευθερώσει Ca2+ από την φάση του CSH σαν αντιστάθµιση. Η βασική αρχή είναι ότι οι υδρίτες βρίσκονται σε µια ισορροπία που εξαρτάται από την συγκέντρωση των Ca2+ και το pH. Η φάση C-S-H αποτελείται από κοντές πυριτικές αλυσίδες που συνδέονται µε Ca2+ και υδροξύλια ΟΗ-. Με την απελευθέρωση Ca2+ από το C-S-H, ο λόγος Ca/Si θα µειώνεται (θεωρητικά ξεκινάει απο Ca/Si=1,65) µέχρι να πέσει κάτω από την µονάδα (θεωρητικά σταµατάει όταν Ca/Si<=0,85). Στην περίπτωση αυτή και όταν το pH στο πόρο πλησιάζει την τιµή 10, το C-S-H θα µετατραπεί σε γέλη πυριτίου (silica gel). Όµοια, διαδικασία ακολουθούν και τα µονοθεϊικά άλατα που αποσυντίθενται σε εντριγκίτη και αργιλικές ενώσεις σε pH≈11,6. Ο εντριγκίτης µε την σειρά του αποσυντίθενται σε θειικά ιόντα και ενώσεις υδροξειδίου του αργιλίου σε pH<=10,6. Στην τιµή pH ≈ 9.2 (αλλαγή χρώµατος φαινολοφθαλεΐνης) καµία από τις φάσεις που περιείχαν (CH) ή παρείχαν (C-S-H) ιόντα Ca δεν υπάρχει (πλήρης κατανάλωση). Όπως δείχνεται στην Εικόνα 3, η διαδικασία της ενανθράκωσης είναι σταδιακή και στην ουσία µπορεί να εκφραστεί σαν µια διαδικασία µετατροπής του CH σε CaCO3.Εικόνα 3∆ιεργασίες υπό µορφή ζωνών κατά την διάρκεια της ενανθράκωσης. Παρατηρούµε την µεταβολή του Ca(OH)2 σε σχέση µε το CaCO3. Η πλήρως ενανθρακωµένη ζώνη εµφανίζει pH<9, η περιορισµένη ενανθρακωµένη ζώνη 911.5.Το φαινόµενο αυτό µπορούµε να το δούµε εύκολα αν ψεκάσουµε µε διάλυµα φαινολοφθαλεΐνης. Θα παρατηρήσουµε ότι θα έχουµε το άχρωµο µέρος (pH<9), ελαφρύ φούξια (911.5). Η διαβάθµιση αυτή γίνεται καλύτερα αντιληπτή µε την ταυτόχρονη χρήση ψηφιακού µετρητή pH, Εικόνα 4 ή χρησιµοποιώντας τα µολυβάκια pH.4 Εικόνα 4Σηµειακές µετρήσεις του pH σκυροδέµατος αποκαλύπτουν τις ζώνες ενανθράκωσης.Απλοϊκά λοιπόν µπορούµε να πούµε ότι όσο περισσότερα Ca2+ υπάρχουν στο µίγµα του τσιµεντοπολτού τόσο περισσότερος χρόνος θα χρειαστεί ώστε να µετατραπούν σε CaCO3 ή καλύτερα η δεξαµενή που είπαµε παραπάνω είναι στην ουσία µια δεξαµενή που περιέχει Ca2+ . Το ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 προσπαθεί να ορίσει αυτή την δεξαµενή στις στήλες ελάχιστη περιεκτικότητα σε τσιµέντο και ελάχιστη επικάλυψη, Εικόνα 5.Εικόνα 5Πίνακας οριακών τιµών σκυροδέµατος κατα ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1.Στην πραγµατικότητα το ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 µέσω των οριακών τιµών τσιµέντου και επικάλυψης ορίζει την διάµετρο και το ύψος της δεξαµενής µας αντίστοιχα, Εικόνα 6α. Με λίγα λόγια για να έχουµε τον ίδιο αριθµό Ca2+ (την ίδια "αντοχή" έναντι ενανθράκωσης) είτε θα πρέπει να αυξήσουµε την διάµετρο (τα κιλά τσιµέντου στο κυβικό) είτε το ύψος (επικάλυψη) της δεξαµενής, Εικόνα 6β.5 α)β) Εικόνα 6α) Η λογική του οριακών τιµών του ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 και β) η λογική της ισοδύναµης δεξαµενής.Για καταλάβουµε αυτή την αντιστοιχία καλύτερα, θα χρειαστούµε να βάλουµε τον ελέφαντα επάνω στην δεξαµενή και να αρχίσουµε να µιλάµε για τάση. Στην περίπτωση αυτή θεωρήστε ότι τα κιλά τσιµέντου στο κυβικό είναι η διάσταση Χ και η επικάλυψη η διάσταση Υ (ορίζουµε την εγκάρσια επιφάνεια), Εικόνα 7.Εικόνα 7Ο ελέφαντας στην λογική της ισοδύναµης δεξαµενής.6 Για να καταλάβουµε γιατί το ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 έφτασε στην εφαρµογή των οριακών τιµών, θα πρέπει να δούµε τι θα κάνει ο ελέφαντας αν δεν τις εφαρµόσουµε. Στα 0 χρόνια ο ελέφαντας θα κάτσει επάνω στην δεξαµενή και θα αρχίσει να την συµπιέζει. Στα 5 χρόνια κάποια Ca2+ θα καταναλωθούν (θα πηδήξουν έξω από την δεξαµενή) και άρα η πραγµατική/ωφέλιµη επικάλυψη µε pH >11.5 θα µειωθεί. Η διαδικασία θα συνεχιστεί µέχρι τα Τ=15 χρόνια. Στα 15 χρόνια ο ελέφαντας ετοιµάζεται να τραγουδήσει. Στα Τ=17 χρόνια δεν υπάρχει πλέον επικάλυψη µε pH>9 και ο ελέφαντας ξεκινάει το τραγούδι. Το τραγούδι έχει τίτλο, ξεκινάω να σας τρώω το σίδερο (διάβρωση οπλισµού), Εικόνα 8.Εικόνα 9 Το πρόβληµα του τραγουδιού του ελέφαντα που προσπαθεί να λύσει το ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1.2Το Ελεφαντάκι, το Τσιµέντο, ο Μάστορας και η ΕπίβλεψηΠαρατηρώντας την εικόνα 5 θα διαπιστώσουµε ότι ενώ για την κατηγορία XS έχουµε οδηγίες και ως προς τον τύπου του τσιµέντου π.χ. CEM-II, III, IV εκτός Β-LL, κάτι αντίστοιχο δεν συµβαίνει µε την κατηγορία XC. Στην προηγούµενη παράγραφο επισηµάναµε ότι οι φάσεις CH και C-S-H είναι κατά κανόνα αυτές που παρέχουν τα Ca2+ που θα µας τα "φάει" ο ελέφαντας. Ο καθ. Βαγγέλης Παπαδάκης, σε µια πλειάδα δηµοσιεύσεων κατέληξε στο διάγραµµα της Εικόνας 10, για αρκετούς τύπους τσιµέντου και θεωρώντας ότι το ποσοστό του τσιµέντου (300 kg/m3), το Ν/Τ=0.45, το βάρος του ελέφαντα και η επικάλυψη των 30mm είναι όµοια για κάθε µείγµα. Η ανάλυση έγινε για Τ=50 χρόνια.7 Εικόνα 10Εκτίµηση βάθους ενανθράκωσης για τύπους τσιµέντου CEM I, II από το άρθρο S. Demis and V. Papadakis (2011) A Comparative Assessment of the Effect of Cement Type on Concrete Durability, 13th International Congress on the Chemistry of Cement.Στην εικόνα παρατηρούµε ότι κανένα από τα µείγµατα δεν θα ξεπεράσει την επικάλυψη των 30 mm. Εντούτοις, κάποιοι τύποι τσιµέντου εµφανίζονται να "αντέχουν" καλύτερα. Παραδείγµατος χάριν, το βάθος ενανθράκωσης για το CEM I, CEM-II/A-Q(6%), CEM II/A-S(6%) και CEM II/A-Τ(6%) είναι περίπου στα 15mm, ενώ για το CEM-II/Β-L (21%) στα 25mm. Οι κωδικοί των τύπων τσιµέντου και τα ποσοστά των Συµπληρωµατικών Τσιµεντοειδών Προσθέτων (Supplementary Cementitious MaterialSCM) δίνονται στο πρότυπο ΕΝ 197-1, Εικόνα 11.Εικόνα 11Οι τύποι τσιµέντου κατά το ΕΛΟΤ ΕΝ 197-1.Αρχικά µπορεί κάποιος να σκεφτεί, Αφού κανένα µείγµα δεν θα ξεπεράσει τα 30mm επικάλυψης είµαι ΟΚ8 ή και ακόµα, Αν µάλιστα εφαρµόζω το γράµµα του νόµου (ΕΝ 1990-2), που µου λέει να προσθέσω στην ελάχιστη επικάλυψη από το ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 και ∆Cdev=1 mm είµαι SUPER, ασχέτως τύπου τσιµέντου. Η πραγµατικότητα, δυστυχώς, είναι κάπως διαφορετική από αυτή που "θεωρούµε" ότι µας δίνει ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1. Θεωρώντας κανονική κατανοµή για το πάχος επικάλυψης και πρωτοβάθµιο σύστηµα αξιοπιστίας (First Order Reliability Method), µπορούµε να εκφράσουµε την τιµή β ως β=µ/σ όπου σ είναι η τυπική απόκλιση και µ η µέση τιµή. Στην ουσία ο δείκτης αξιοπιστίας µας δίνει µια ένδειξη ποιότητας κατασκευής. Για να καταλάβουµε καλύτερα την σύνδεση µε την ποιότητα "κατασκευασιµότητας" ή αν θέλετε µε τον µάστορα που σιδερώνει και τον µηχανικό που επιβλέπει και τον τύπο του τσιµέντου θα πρέπει να ξεκινήσουµε να φτιάχνουµε κάποια σενάρια. Στο πρώτο σενάριο θεωρούµε ότι η µέση επικάλυψη είναι 30 mm και η τυπική απόκλιση 5 mm. Στο σενάριο αυτό β = 30/5 = 6 και θεωρούµε ότι ο συνδυασµός του µάστορα και του επιβλέποντα είναι ο καλύτερος (καλύτερη ποιότητα). Στο δεύτερο σενάριο θεωρούµε ότι η µέση επικάλυψη είναι 30 mm και η τυπική απόκλιση 10 mm (β=3) ας το ονοµάσουµε µέση ποιότητα. Στο τρίτο σενάριο θεωρούµε ότι η µέση επικάλυψη είναι 30 mm και η τυπική απόκλιση 15 mm (β=2) ας το ονοµάσουµε ανεκτή ποιότητα. Στο τελευταίο σενάριο θεωρούµε ότι η µέση επικάλυψη είναι 30 mm και η τυπική απόκλιση 25 mm (β=1,2) και ας το ονοµάσουµε "κου-κου-ρού-κου ποιότητα". Όλα τα σενάρια δίνονται στην Εικόνα 12. 0.09 β=6.0 β=3.0 β=2.0 β=1.20.08Probability Density0.07 0.06 0.05 0.04 0.03 0.02 0.01 0.00 -60 -50 -40 -30 -20 -10 010 20 30 40 50 60 70 80 90 100 110 120Επικάλυψη (mm) Εικόνα 12Ποιότητα "κατασκευασιµότητας" και επικάλυψη. Τα αρνητικά νούµερα στον άξονα Χ µπορούµε να θεωρήσουµε ότι δηλώνουν φωλιές σκυροδέτησης.9 Έχοντας τις κατανοµές της Εικόνας 12, µπορούµε τώρα να βρούµε την πιθανότητα αστοχίας για κάποιους από τους συνδυασµούς της Εικόνας 10. Τα αποτελέσµατα δίνονται στον Πίνακα 1α. Στους υπολογισµούς δεν έχουµε α) υπολογίσει την πιθανότητα ύπαρξης φωλιών ή αρνητική επικάλυψη και β) θεωρούµε ότι το βάθος ενανθράκωσης σαν απόλυτη τιµή (χωρίς κατανοµή). Πίνακας 1αΗ σχέση της ποιότητας "κατασκευασιµότητας", του τύπου του τσιµέντου και της πιθανότητας ενανθράκωσης. ΤΥΠΟΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ CEM- CEMCEMCEM- CEMCEMCEMCEMII/A-D II/AII/B-V II/A-P II/B-P II/A-Q II/B-Q II/A-M 6% V 6% 21% 6% 21% 6% 21% 6% ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΟ ΒΑΘΟΣ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (mm) στο τέλος των 50 ετών 16.38 16.00 21.42 16.76 22.43 15.63 21.05 16.26 ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (%) 0.32 0.26 4.31 0.40 6.50 0.20 3.67 0.30 8.66 8.08 19.54 9.28 22.45 7.54 18.54 8.47 18.19 17.53 28.37 18.87 30.69 16.90 27.54 17.98 29.29 28.77 36.57 29.82 38.10 28.27 36.02 29.13CEM -I15.25 β=6,0 β=3,0 β=2,0 β=1,20.16 7.01 16.27 27.76CEMII/Β-M 21% 20.67 3.10 20.67 26.70 35.45Αν τώρα θέσουµε σαν µέγιστη πιθανότητα την τιµή πχ 10%, η ενανθράκωση να ξεπεράσει την επικάλυψη, ο Πίνακας 1α µετατρέπεται στον Πίνακα 1β. Πίνακας 1βΗ σχέση της ποιότητας "κατασκευασιµότητας", του τύπου του τσιµέντου και µέγιστης πιθανότητας ενανθράκωσης 10%.CEM -I15.25 β=6,0 β=3,0 β=2,0 β=1,20.16 7.01ΤΥΠΟΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ CEM- CEM CEMCEM- CEMCEMCEMCEMII/A-D -II/AII/B-V II/A-P II/B-P II/A-Q II/B-Q II/A-M 6% V 6% 21% 6% 21% 6% 21% 6% ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΟ ΒΑΘΟΣ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (mm) στο τέλος των 50 ετών 16.38 16.00 21.42 16.76 22.43 15.63 21.05 16.26 ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (%) 0.32 0.26 4.31 0.40 6.50 0.20 3.67 0.30 8.66 8.08 9.28 7.54 8.47CEMII/Β-M 21% 20.67 3.10Με λίγα λόγια καταλήγουµε στο εξής συµπέρασµα, α) τα τσιµέντα CEM-II/B-V 21%, CEM-II/B-P 21%, CEM-II/B-Q 21%, CEM-II/Β-M 21% θα πρέπει να δουλεύονται µόνο κάτω από την καλύτερη δυνατή επίβλεψη και µε τεχνική επάρκεια, ή β) όλα τα τσιµέντα µας κάνουν (όπως διατυπώνεται στο ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1) αν και εφόσον δουλεύονται µόνο κάτω από την καλύτερη δυνατή επίβλεψη και µε τεχνική επάρκεια. και άρα η σκέψη "Αφού κανένα µείγµα δεν θα ξεπεράσει τα 30 mm επικάλυψης είµαι ΟΚ" έχει µεγάλη πιθανότητα να είναι λάθος. Με την ίδια λογική ας εξετάσουµε την δεύτερη σκέψη: "Αν µάλιστα εφαρµόζω το γράµµα του νόµου (ΕΝ 1990-2), που µου λέει να προσθέσω στην ελάχιστη επικάλυψη από το ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 και ∆Cdev=10mm είµαι SUPER ασχέτως τύπου τσιµέντου". 10 Τα παραπάνω 4 σενάρια που κάναµε, κρατώντας τους ίδιους δείκτες αξιοπιστίας µετατρέπονται σε: Σενάριο 1ο ή β=6: Μέση επικάλυψη 40 mm και τυπική απόκλιση 6,66 mmο: Μέση επικάλυψη 40 mm και τυπική απόκλιση 13,33 mmο: Μέση επικάλυψη 40 mm και τυπική απόκλιση 20 mmΣενάριο 2 ή β=3 Σενάριο 3 ή β=2 οΣενάριο 4 ή β=1.2 : Μέση επικάλυψη 40 mm και τυπική απόκλιση 33,33 mm Όµοια µε παραπάνω καταλήγουµε στον Πίνακα 2α, ενω για επιτρεπόµενη πιθανότητα αστοχίας 10% στον Πίνακα 2β. Πίνακας 2αΗ σχέση της ποιότητας "κατασκευασιµότητας", του τύπου του τσιµέντου και της πιθανότητας ενανθράκωσης για την περίπτωση οριακή επικάλυψης +∆Cdev=10mm. ΤΥΠΟΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥCEMICEMCEMCEMCEMCEMCEMCEMCEMII/A-D II/A-V II/B-V II/A-P II/B-P II/A-Q II/B-Q II/A-M 6% 6% 21% 6% 21% 6% 21% 6% ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΟ ΒΑΘΟΣ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (mm) στο τέλος των 50 ετών15.2516.3816.0021.4216.7622.4315.63CEMII/Β-M 21%21.0516.2620.67ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (%) 0.26 0.02 0.42 0.01 0.220.020.19β=6,00.010.020.02β=3,03.173.823.598.174.069.373.387.763.757.35β=2,015.2516.3811.5117.6412.2618.9811.1517.1711.7616.69β=1,222.8923.9323.5728.8624.2829.9023.2328.4823.8128.10Πίνακας 2βΗ σχέση της ποιότητας "κατασκευασιµότητας", του τύπου του τσιµέντου και της πιθανότητας ενανθράκωσης για την περίπτωση οριακή επικάλυψης +∆Cdev=10mm και πιθανότητα αστοχίας ≤10%. Τα γκρίζα κελιά ορίζουν "µη εφαρµογή". ΤΥΠΟΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥCEMICEMCEMCEMCEMCEMCEMCEMCEMII/A-D II/A-V II/B-V II/A-P II/B-P II/A-Q II/B-Q II/A-M 6% 6% 21% 6% 21% 6% 21% 6% ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΟ ΒΑΘΟΣ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (mm) στο τέλος των 50 ετών15.2516.3816.00β=6,00.010.020.02β=3,03.173.823.5921.4221.0516.2620.67ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (%) 0.26 0.02 0.42 0.01 0.220.020.193.757.358.1716.764.0622.439.3715.63CEMII/Β-M 21%3.387.76β=2,0 β=1,2Συγκρίνοντας τον Πίνακα 1β µε τον Πίνακα 2β παρατηρούµε ότι η ποιότητα "κατασκευασιµότητας" γίνεται πιο ανεκτική για το σύνολο των τσιµέντων ή αν θέλετε, όσο αυξάνουµε την επικάλυψη µπορούµε να γίνουµε λιγότερο απαιτητικοί όσον αφορά την ποιότητα "κατασκευασιµότητας" και τον τύπο του τσιµέντου. Στην πραγµατικότητα βέβαια το παραπάνω συµπέρασµα είναι παντελώς "παράνοµο" ή "αυθαίρετο". Η παρανοµία/αυθαιρεσία βρίσκεται στο ποσοστό αστοχίας 10% που ορίσαµε. Το ΕΝ 1990 (Ευρωκώδικας) για την ενανθράκωση ορίζει ένα δείκτη αξιοπιστίας β≥1,5 ή πιθανότητα αστοχίας ≤0,0668 (6.66%). Κάτω από αυτή την οριακή τιµή, ο Πίνακας 1β µετατρέπεται σε 11 ΤΥΠΟΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ CEMI15.25 β=6,0CEMCEMCEMCEMCEMCEMCEMCEMII/A-D II/A-V II/B-V II/A-P II/B-P II/A-Q II/B-Q II/A-M 6% 6% 21% 6% 21% 6% 21% 6% ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΟ ΒΑΘΟΣ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (mm) στο τέλος των 50 ετών 16.3816.000.160.320.2621.4216.7622.4315.63CEMII/Β-M 21%21.0516.2620.67ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (%) 4.31 0.40 0.20 3.670.303.10β=3,0 β=2,0 β=1,2και ο Πίνακας 2β σεCEM -I15.25 β=6,0 β=3,0 β=2,0 β=1,20.01 3.17ΤΥΠΟΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ CEM- CEMCEMCEM CEM- CEM- CEMCEMCEMII/A-D II/A-V II/B-V -II/A- II/B-P II/A-Q II/B-Q II/A-M II/Β-M 6% 6% 21% P 6% 21% 6% 21% 6% 21% ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΟ ΒΑΘΟΣ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (mm) στο τέλος των 50 ετών 16.38 16.00 21.42 16.76 22.43 15.63 21.05 16.26 20.67 0.02 3.820.02 3.59ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗΣ (%) 0.26 0.02 0.42 0.01 0.22 4.06 3.380.02 3.750.19Με λίγα λόγια η θεώρηση, "κάθε τσιµέντο µας κάνει", βρίσκεται κάτω από την ανυπέρβλητη προϋπόθεση ότι η ποιότητα "κατασκευασιµότητας" είναι η καλύτερη δυνατή (β=6) και ότι τηρείται ευλαβικά το άθροισµα οριακή επικάλυψη +∆Cdev=10 mm. Για τους παραπάνω λόγους, σε ορισµένες χώρες όπως στην Σκωτία για παράδειγµα Εικόνα 13, το Εθνικό Παράρτηµα προτρέπει στην χρήση συγκεκριµένων τύπων τσιµέντου.Εικόνα 13Προτεινόµενη σύσταση τύπου τσιµέντου στο Σκωτσέζικο ΕΝ 206-1.12 Το µεγάλο ερώτηµα είναι τι συµβολίζει ή τι περιέχει το ρηµάδι το ∆Cdev=10 mm; Τα συστατικά του είναι, α)Ανοχές της διαµέτρου οπλισµού,β)Ανοχές των αποστατήρων,γ)Το γεγονός ότι η διάβρωση δεν θα ξεκινήσει στο pH ≤ 9,0 (πλήρη απώλεια των Ca2+ ) αλλά ξεκινάει απο το pH ≤ 10,5 (θα το δούµε στο δεύτερο µέρος),δ)Οτι το βάθος ενανθράκωσης δεν είναι οµοιόµορφο κατά το βάθος της επικάλυψης αλλά έχει και αυτό µια κατανοµή,ε)Οτι κάτι τρυπούλες αέρα και ρωγµούλες (Εικόνα 14) στην επιφάνεια δηλώνουν προβλεπόµενη απώλεια επικάλυψης. Αν η τρυπούλα ή η ρωγµούλα είναι µεγαλύτερη σε βάθος από 10 mm τα έχουµε κάνει µαντάρα και δεν µας "πιάνει" κανένας κανονισµός. Εκτός συναγωνισµού είµαστε επίσης αν βγάλουµε φωλιές ή µας καεί ο µοναδικός δονητής στο έργο, Εικόνα 15.ζ)Τα περιστέρια δεν µετράνε στην επικάλυψη. ∆εν υπάρχει διαβάθµιση κατά το ΕΛΟΤ ΕΝ 197-1, Εικόνα 16.Εικόνα 14Τα όρια του ∆Cdev=10 mm.Εικόνα 15Έχετε γεια βρυσούλες, λόγγοι, βουνά, ραχούλες...13 Εικόνα 163.Τα περιστέρια και η φωλιά τους δεν µετράνε στην επικάλυψη.Συµπεράσµατα 1ου Μέρους α)Το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 (ο ποιητής) προσπαθεί να µας δώσει τις διαστάσεις µιας δεξαµενής Ca2+ που θα µας φάει ο ελέφαντας (η ενανθράκωση).β)Ο ποιητής καταλαβαίνει την ενανθράκωση σαν δυναµική απώλεια ωφέλιµης επικάλυψης ή επικάλυψης µε pH > 11.5.γ)Ο ποιητής στην γραµµή 4 της Εικόνας 5, δεν µιλάει για ελάχιστη επικάλυψη της κατασκευής αλλά για ελάχιστη επικάλυψη του υλικού. Η ελάχιστη επικάλυψη της κατασκευής είναι η ελάχιστη του υλικού + 10 mm.δ)Ο ποιητής αδιαφορεί για την ποιότητα "κατασκευασιµότητας" και την θεωρεί ότι είναι πάντα η καλύτερη/ιδανική. Αν δεν µπορούµε να ακολουθήσουµε την θεώρηση αυτή, καλό είναι να διαλέξουµε ένα τσιµέντο που θα είναι πιο forgiving.ε)Αν τα παραπάνω τα βρήκατε αρκετά ενδιαφέροντα, το 2ο µέρος θα σας αρέσει περισσότερο. Αν δεν τα βρήκατε καθόλου ενδιαφέροντα (αδιάφορα) τότε µην διαβάσετε το 2ο µέρος.14 4.Βιβλιογραφία 1ου ΜέρουςPr- EN 1992-1-1. 2003. Euro code 2: Design of concrete structures. Part 1.1: General rules and rules for buildings Papadakis V G. Estimation of Concrete Service Life – The Theoretical Background, Patras Science Park, Patras, 2005 Papadakis, V.G. (2000), “Effect of supplementary cementing materials on concrete resistance against carbonation and chloride ingress”, Cement Concrete Res., 30(2), 291-299. Papadakis, V.G., Fardis, M.N. and Vayenas, C.G. (1991), “Fundamental modeling and experimental investigation of concrete carbonation”, ACI Mater. J., 88(4), 363-373. Richardson, M.G., Fundamentals of Durable Reinforced Concrete, Spon Press, London (2002). H. F.W. Taylor, Cement Chemistry, Tomas Telford Services, London, UK, 2nd edition, 1998. S. Kosmatka & W. Panarese (1988): Design and Control of Concrete Mixes, Portland Cement Association. M. Mamlouk & J. Zaniewski (1999): Materials for Civil and Construction Engineers, Addison Wesley Longman, Inc. ACI Committee 222, Protection of Metals in Concrete against Corrosion, ACI 222R-01, American Concrete Institute, Farmington Hills, Michigan, 2001. CEN EN 197-1, 2000. European Standard for Cement - Part 1: Composition, Specifications and ConformityCriteria for Common Cements, Brussels. Swamy, R.N., Holistic design: Key to sustainability in concrete construction, Structures & Buildings, 146, No.4, pp. 371-379. Mehta, P.K., Concrete Durability – 50 Years of Progress?, American Concrete Institute, Special Publication SP-126, pp. 1-31. Saetta, A.V., Schrefler, B.A., and Vitaliani, R.V., The carbonation of concrete and the mechanisms of moisture, heat and carbon dioxide flow through porous materials, Cement and Concrete Research Vol.23, pp.761-772, 1993.15
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.