Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Τετάρτη, 12 Αυγούστου 2020

Σύνδεση της μυθολογίας και τα αρχαίας Ιστορίας με τον Αισχύλο και το σήμερα. Οι ασχολούμενοι σήμερα με τον χάλυβα είναι οι κληρονόμοι της δουλειάς - περιουσίας των αρχαίων Χαλύβων και οι διάδοχοί τους στην κατεργασία του, αν και είναι πια περισσότερο «σιδηρόφρονες» παρά «σιδηροτέκτονες».    

Οι Χάλυβες και … ο χάλυβας τότε και σήμερα Θ. Γ. Βουδικλάρης Πολιτικός Μηχανικός Ένας μύθος Η Ιώ ήταν μια πανέμορφη κοπέλα, ιέρεια της Ήρας στο Άργος. Ο Δίας την ερωτεύτηκε (πράγμα όχι σπάνιο) και για να μην κινήσει τις υποψίες της Ήρας την μεταμόρφωσε σε αγελάδα και μεταμορφωνόταν και ο ίδιος σε ταύρο όταν ήθελε να την συναντήσει. Η Ήρα εντυπωσιάστηκε από το κάτασπρο, ωραίο ζώο με το γλυκό, ήρεμο βλέμμα και την περίεργη χάρη, και … υποπτεύτηκε. Ζήτησε από τον Δία να της χαρίσει την όμορφη αγελάδα κι εκείνος τo ’κανε για να μην της δημιουργήσει ή για να μην τονώσει ή για να εξαλείψει τις υποψίες. Η Ήρα για να είναι σίγουρη την έδεσε σε μια εληά, στην περιοχή της Νεμέας, και έβαλε τον «πανόπτη» Άργο, που είχε χίλια μάτια, να τη φυλάει νυχθημερόν, χωρίς διακοπή, αφού μπορούσε να κοιμάται με τα 500, ενώ τα άλλα 500 αγρυπνούσαν. Ο Δίας έστειλε τότε τον Ερμή να του λύσει το πρόβλημα και ο αγγελιοφόρος των Θεών κατάφερε με τη μουσική του αυλού του να κοιμίσει και τα 1000 μάτια του Άργου, οπότε και τον σκότωσε. Τότε όμως η Ήρα βεβαιώθηκε γι’ αυτό που συνέβαινε. Έβαλε τα μάτια του πιστού της Άργου στην ουρά του παγωνιού και έστειλε στην αγελάδα Ιώ μια αλογόμυγα («οίστρο») να καθίσει πάνω της για να την βασανίζει με τρόπο αφόρητο και να μην την αφήνει σε ησυχία. Η Ιώ για να γλυτώσει από το μαρτύριο του εντόμου, έπεσε στη θάλασσα και διέσχισε κολυμπώντας την απόσταση Ιταλίας – Ελλάδας, που γι’ αυτό πήρε το όνομα Ιόνιο Πέλαγος. Συνέχισε τη διαδρομή (λένε ότι και η Εύβοια σ’ αυτήν οφείλει το όνομά της – προηγουμένως λεγόταν 1 Αβαντίς ή Αβαντιάς νήσος) και τελικά πέρασε από την Ευρώπη στην Ασία, από το στενό που γι’ αυτό ονομάστηκε Βόσπορος (πόρος βοός). Συνεχίζοντας έτσι, κολυμπώντας και τρέχοντας έφτασε, κατά τον Αισχύλο, μέχρι τον Καύκασο, όπου βρισκόταν καρφωμένος ο Προμηθέας. Στον «Προμηθέα Δεσμώτη» ο Αισχύλος παρουσιάζει τον Προμηθέα, που μπορούσε να προβλέπει τα μέλλοντα, να προετοιμάζει την Ιώ για τα μαρτύρια που θα υποστεί από την Ήρα και να προλέγει το τέλος τους, και να την συμβουλεύει για το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει στην πορεία της προς την Αίγυπτο. Εκεί, μεταξύ των άλλων συμβουλών, της λέει: Λαιάς δε χειρός, οι σιδηροτέκτονες οικούσι Χάλυβες, ούς φυλάξασθέ σε χρή, ανήμεροι γαρ, ουδέ πρόσπλατοι ξένοις ήτοι σε μια ελεύθερη απόδοση: Στο αριστερό σου χέρι (από κει που θα βρεθείς) κατοικούν οι Χάλυβες, του σίδερου οι τεχνίτες, απ’ τους οποίους να φυλάγεσαι πρέπει, γιατί είναι ανήμεροι κι εχθρεύονται τους ξένους Γι’ αυτούς τους Χάλυβες, τους οποίους αναφέρουν σαν λαό και άλλοι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς, ο Ηρόδοτος, ο Ξενοφών, ο Στράβων και άλλοι, και που κατοικούσαν στα νότια παράλια του Ευξείνου Πόντου, πίστευαν εκείνη την εποχή ότι ήταν αυτοί που ανεκάλυψαν και επιδίδονταν στην κατεργασία του σιδήρου, και για τον λόγο αυτόν, το προϊόν της δουλειάς τους ονομάστηκε «χάλυβας». Υπήρχε και θεός Χάλυψ, που λατρευόταν και από άλλους λαούς της περιοχής του Πόντου, Αρμένιους, Τιββαρρηνούς, Μόσχους και άλλους, γιος του Άρη, στο όνομα του οποίου ετιμάτο το ομώνυμο μέταλλο, ως υλικό των όπλων. Το σήμερα Σήμερα, οι ασχολούμενοι με τον χάλυβα είναι οι κληρονόμοι της δουλειάς - περιουσίας των αρχαίων Χαλύβων και οι διάδοχοί τους στην 2 κατεργασία του, αν και είναι πια περισσότερο «σιδηρόφρονες» παρά «σιδηροτέκτονες». Δεν είναι του παρόντος να αναζητήσουμε όλη την ιστορική διαδρομή του κατηργασμένου σιδήρου από την εποχή των Χαλύβων, του Ηρόδοτου, του Ξενοφώντα και του Αισχύλου μέχρι σήμερα. Ως Πολιτικοί Μηχανικοί ενδιαφερόμαστε και θα αναφερθούμε στην σχετικά πρόσφατη εξέλιξη της ποιότητας και των ικανοτήτων του χάλυβα, και μάλιστα του χάλυβα οπλισμού σκυροδέματος, αυτήν που ξεκινάει πριν από λίγα χρόνια, φτάνει σ’ αυτήν που έχουμε σήμερα και επεκτείνεται σ’ αυτήν που προδιαγράφεται για το εγγύς μέλλον. Μέχρι πριν λίγα χρόνια, οι χάλυβες οπλισμού σκυροδέματος που χρησιμοποιούσαμε στην Ελλάδα, ακολουθούσαν τα Γερμανικά DIN και τον Γερμανικό Κανονισμό, και ήταν γνωστοί με τα γερμανικά τους σύμβολα και ονόματα St I , St III και St IV. Οι τιμές των μηχανικών τους «ικανοτήτων» (όριο διαρροής και επιτρεπόμενη τάση) έβαιναν με την ίδια σειρά. Εν τω μεταξύ στην Ευρώπη, είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται άλλες αντιλήψεις, που έδιναν σημασία εκτός από την αντοχή, στην ολκιμότητα και την συγκολλησιμότητα, ενώ συγχρόνως γινόταν η προσπάθεια να συμφωνηθεί κοινής αποδοχής σήμανση, που θα προσδιόριζε τη χώρα προέλευσης, την κατηγορία αντοχής, και βέβαια την συγκολλησιμότητα και την ολκιμότητα. Η προσπάθεια ξεκίνησε με τις Ευρωνόρμες EU 80/69 και EU 80/85 και συνεχίστηκε υπό την αιγίδα της ΕΟΚ και της Ε.Ε. με το ΕΝ 10080. Στην Ελλάδα εκδόθηκαν το 1987 τα Πρότυπα ΕΛΟΤ 959 και ΕΛΟΤ 971, εκ των οποίων το πρώτο αφορούσε τους συνήθεις χάλυβες και το δεύτερο τους συγκολλήσιμους. Τα Πρότυπα του ΕΛΟΤ συνιστούσαν μια ουσιώδη βελτίωση της καταστάσεως των χαλύβων σκυροδέματος στη χώρα μας, αν και όχι όσο ευρεία και γενναία θα έπρεπε και θα μπορούσε 3 εκείνη την εποχή. Παρά ταύτα δεν «ξαπλώθηκαν», δεν έγιναν επαρκώς γνωστά μεταξύ των μηχανικών, εκ των οποίων ενδέχεται να υπάρχουν μερικοί που αγνοούσαν πλήρως την ύπαρξή τους, αν και αυτά βρίσκονταν εν ισχύι επί 20 περίπου χρόνια. Τα Πρότυπα αυτά εγκρίθηκαν με την υπ’ αριθμ. Β 21538/2228/3-12-1987 (ΦΕΚ 703/Β/4-12-87) Υπ. Απόφαση και, με βάση αυτά, έγιναν οι προδιαγραφές με τις οποίες παρήγαν και ελέγχονταν οι ελληνικές βιομηχανίες παραγωγής χαλύβων. Σ’ αυτά καθορίστηκαν οι νέες κατηγορίες, με τα νέα ονόματα S220, S400 και S500 και επίσης S400s και S500s (για τους συγκολλήσιμους), που χρησιμοποιούσαμε μέχρι πριν 2 χρόνια. Πραγματικό σταθμό στην πάσης μορφής χρήση και διακίνηση των χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος στη χώρα μας, απετέλεσε ο πρώτος Κανονισμός Τεχνολογίας Χαλύβων (ΚΤΧ-2000), που εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. Δ14/36010/29-2-200 Υπ. Απόφαση (ΦΕΚ 381/Β/24-3-2000) και ίσχυσε μετά τρίμηνον από της δημοσιεύσεως. Σ’ αυτόν έγινε προσπάθεια να καλυφθούν τα βήματα καθυστερήσεως των Προτύπων ΕΛΟΤ από την Ευρωπαϊκή αντίληψη και προσπάθεια, και συγχρόνως να προσεγγισθούν οι καινοφανείς απαιτήσεις των Ευρωκωδίκων EC 2 και EC 8 (αλλά και των ελληνικών Κανονισμών Σκυροδέματος και Αντισεισμικού) ως προς τη σχέση της σεισμικότητας και της επιθυμητής πλαστιμότητας, προς την αντοχή και την ολκιμότητα του χάλυβα. Το δεύτερο μεγάλο βήμα στην παραγωγή, τη διακίνηση και τη χρήση των χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος, αυτό που μας κάνει σήμερα «Ευρωπαίους», έγινε με το νέο Πρότυπο που ισχύει από τον Νοέμβριο του 2006 και τον νέο Κανονισμό Τεχνολογίας Χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος (ΚΤΧ-208) που εγκρίθηκε με την Δ14/92330/1-7-2008 Υπ. Απόφαση (ΦΕΚ 1416/Β/17-7-2008) και ισχύει από 17 – 10 – 2008. Το νέο Πρότυπο είναι το τρίπτυχο ΕΛΟΤ ΕΝ 10080, ΕΛΟΤ 1421-2 και ΕΛΟΤ 1421-3, στο οποίον το ΕΛΟΤ ΕΝ 10080 είναι το γενικό 4 Ευρωπαϊκό Πρότυπο – Πλαίσιο, που ισχύει σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. και καθορίζει γενικές απαιτήσεις για την παραγωγή του προϊόντος, για το σύνολο των χαρακτηριστικών που πρέπει να εξετάζονται, για τις συνθήκες ελέγχων και δοκιμών, τα όρια των συστατικών των κραμάτων, τα όρια των ανεπιθύμητων στοιχείων, τη γεωμετρία των διατομών των νευρώσεων κλπ. Ορίζει ότι οι χάλυβες που χρησιμοποιούνται ως οπλισμός σκυροδέματος είναι πλέον όλοι συγκολλήσιμοι. Είχε αναγραφεί στον κατάλογο των εναρμονισμένων Προτύπων περί τα τέλη του 2005 και αποσύρθηκε τον Δεκέμβριο του 2006, ύστερα από αντιρρήσεις της Ιταλίας. Τα ΕΛΟΤ 1421-2 και 1421-3 είναι, κατά κάποιον τρόπο, τα Εθνικά Κείμενα Προσαρμογής, που ορίζουν τις ειδικές απαιτήσεις που έχει θέσει η χώρα μας για τους χάλυβες που κυκλοφορούν στην Ελλάδα (αντοχή, ολκιμότητα και τα λοιπά μηχανικά χαρακτηριστικά). Η Ελλάδα, για τη στάθμη αντοχής των χαλύβων, έχει επιλέξει ως ελάχιστη τάση διαρροής αυτήν των 500 MPa, για όλους τους χάλυβες. Η αντοχή (τάση θραύσεως) προσδιορίζεται εμμέσως από τον επιτρεπόμενο λόγο των τάσεων αντοχής προς διαρροή. Ως προς την ολκιμότητα των χαλύβων, από τις τρεις δυνατότητες που επιτρέπει το ΕΝ 10080, ήτοι Α (2,5%), Β (5%) και C (7,5%), η χώρα μας έχει απορρίψει (εθνική επιλογή) τη μέση ολκιμότητα Β (5%) και έχει αποδεχθεί μόνο τη χρήση χαλύβων μικρής ολκιμότητας Α (2,5%) (μόνο για πλέγματα και μέχρι τη διάμετρο Φ8) και μεγάλης ολκιμότητας C (7,5%) για τους ραβδόμορφους χάλυβες. Το τεύχος ΕΛΟΤ 1421-2 του τριπτύχου αφορά τους χάλυβες μικρής ολκιμότητας Α, και το ΕΛΟΤ 1421-3 αφορά τους χάλυβες μεγάλης ολκιμότητας C. Οι κυρίως χρησιμοποιούμενοι στη χώρα μας ως οπλισμός αντοχής, ραβδόμορφοι χάλυβες είναι οι Β500C, με τάση διαρροής 500 MPa και μεγάλη ολκιμότητα C (7,5%), χρήσιμη για τη μεγάλη πλαστιμότητα των στοιχείων κατασκευής, λόγω σεισμού . 5 Στον ΚΤΧ–2008 δίνονται οι ορισμοί των χρησιμοποιουμένων όρων, γίνεται μνεία των μεθόδων παραγωγής του χάλυβα και των διακρίσεων που αυτές συνεπάγονται, ορίζεται η μέτρηση της μήκυνσης υπό το μέγιστο φορτίο (και όχι στη θραύση), καταγράφονται οι οριακές τιμές της ποσότητας των περιεχομένων στο κράμα στοιχείων, ορίζεται το όριο του ισοδύναμου σε άνθρακα, γίνεται αναφορά στην περιεκτικότητα του αζώτου και στα στοιχεία που το δεσμεύουν, τίθενται όρια στην περιεκτικότητα του χαλκού, ορίζεται η γεωμετρία των νευρώσεων, υποδεικνύεται αριθμητική τιμή για το όριο της διαβρώσεως και επισημαίνεται ο κίνδυνος της ραδιενέργειας. Επίσης περιγράφεται η συμπεριφορά των χαλύβων σε υψηλές και χαμηλές θερμοκρασίες, συμπεριφορά που συσχετίζεται με τη μέθοδο παραγωγής, ενώ επισημαίνονται οι σχετικοί κίνδυνοι και υποδεικνύεται ο εξ αρχής σωστός σχεδιασμός του έργου, με χρήση του κατάλληλου χάλυβα, στις δύσκολες και επικίνδυνες περιπτώσεις. Ο ΚΤΧ προσδιορίζει επίσης τις κατασκευαστικές απαιτήσεις για τις συγκολλήσεις, τις προϋποθέσεις εκτελέσεως, το μέγεθός τους, τα είδη, τις μεθόδους, τα ενδεδειγμένα ηλεκτρόδια κλπ. Δεν αγνοείται το ενδεχόμενο «συνεργασίας» των συγχρόνων χαλύβων με παλαιότερους, και δίνονται οδηγίες καλύψεως της ανάγκης. Οι ανάγκες της καθημερινής πράξεως, ικανοποιούνται ακόμα με 10 Παραρτήματα, ασφαλώς πολύ χρήσιμα και αμέσου ενδιαφέροντος για τον μέσο Πολιτικό Μηχανικό, μεταξύ των οποίων: • ένα για την παραλαβή του τοποθετημένου οπλισμού • ένα για τη σωστή χρήση των αποστατήρωνκαι• ένα για τις ανάγκες των υφισταμένων κατασκευών Ουσιώδης για την βελτίωση των συνθηκών της πράξεως είναι και οι υποδείξεις και απαιτήσεις του ΚΤΧ για την διάθεση, μεταφορά, διαχείριση, διακίνηση, φύλαξη, προστασία, δειγματοληψία, αναγνώριση, ιχνηλασιμότητα, παραγγελία, παράδοση κλπ. των χαλύβων. Καθιερώνεται 6 ακόμα με αυτόν η απαίτηση διαθέσεως πτυχίου από τους τεχνικούς του κέντρου διαμορφώσεως και τοποθετήσεως οπλισμών, πτυχίου που θα αποδεικνύει ότι ο κάτοχός του έχει υποστεί σχετική εκπαίδευση και εξέταση, ότι γνωρίζει τα απαραίτητα για τη δουλειά του στοιχεία των Κανονισμών και είναι σε θέση να εκτελέσει τη δουλειά του με τρόπο υπεύθυνο. Η γνώση του ΚΤΧ είναι απαραίτητη σε κάθε μηχανικό (κυρίως στους Πολιτικούς Μηχανικούς) που ασχολείται και χρησιμοποιεί τους χάλυβες οπλισμού σκυροδέματος. Επισημαίνεται ιδιαίτερα η ανάγκη γνώσεως της συμπεριφοράς των χαλύβων στις υψηλές και στις χαμηλές θερμοκρασίες. Αθήνα Δεκέμβριος 2008 Θ. Γ. ΒΟΥΔΙΚΛΑΡΗΣ Πολιτικός Μηχανικός7
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.