Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Δευτέρα, 06 Απριλίου 2020

Έκτοτε έχουν περάσει 15 χρόνια, αλλά από ότι φαίνεται, οι επισημάνσεις που είχαν γίνει τότε εξακολουθούν να ισχύουν ...

Εισήγηση του Θ. ΒΟΥ∆ΙΚΛΑΡΗ στο 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γεωτεχνικής Μηχανικής, το 1997 στην Πάτρα Έκτοτε έχουν περάσει 15 χρόνια, αλλά από ότι φαίνεται, οι επισηµάνσεις που είχαν γίνει τότε εξακολουθούν να ισχύουν ... Θ. Βουδικλάρης, Νοέµβριος 2012Εισαγωγή Προσφάτως, σε κάποια αναδίφηση αρχείου, έπεσε στα χέρια µου το αποµαγνητοφωνηµένο κείµενο των συζητήσεων που έγιναν στο 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εδαφοµηχανικής, τον Μάρτιο του1997, στην Πάτρα. Είχα την περιέργεια να το ξεφυλλίσω, οπότε έπεσα πάνω σε κάποια δική µου συµµετοχή, που είχε τη µορφή εισηγήσεως "γκρίνιας", διαµαρτυρίας για το χαµηλό επίπεδο των γνώσεων εδαφοµηχανικής του µέσου Πολιτικού Μηχανικού της «πιάτσας». Όταν την ξαναδιάβασα, διεπίστωσα µε κάποια έκπληξη, ότι αν την ξαναέκανα σήµερα, θα έλεγα τα ίδια πράγµατα, η κατάσταση (απ’ όσο ξέρω) δεν έχει καλυτερεύσει. Ήµουν µέλος της Οργανωτικής Επιτροπής εκείνου του συνεδρίου, ως µέλος της ∆ιοικούσης Επιτροπής του ΤΕΕ – σύνδεσµος µε την Επιτροπή. ∆εν θυµούµαι αν ήταν αν ήταν δική µου ιδέα ή το πρότεινε η Επιτροπή, να παρουσιαστεί σε κάποια εισήγηση η κατάσταση της "αγοράς" των έργων στο αντικείµενο του συνεδρίου. Ανέλαβα να καλύψω την απαίτηση. Παρουσιάζεται στα επόµενα το αποµαγνητοφωνηµένο κείµενο εκείνης της "εισηγήσεως", που είχε την τύχη και την τιµή να τύχει προσοχής, συµµετοχής και σχολιασµού – απαντήσεως διακεκριµένων "ειδικών" συναδέλφων. Τους αναφέρω µε τη σειρά συµµετοχής τους. Ο "πατριάρχης" Παν. Κοτζιάς, µαθητής του Terzaghi και του Casagrande, ο καθηγητής του ΑΠΘ Κυραζής Πιτιλάκης, ο καθηγητής ΕΜΠ Γιώργος Γκαζέτας, ο καθηγητής στο Ίνσµπουργκ (;) Κολύµβας, ο καθηγητής στο Παρίσι ENPC Roger Frank, ο συνάδελφος Ν. Μαρσέλλος, ο καθηγητής ΕΜΠ Π. Μαρίνος. Στη συζήτηση ελάµβανε µέρος και ο Πρόεδρος της συνεδρίας καθηγητής Ατµατζίδης. Αν εκφρασθεί σχετικό ενδιαφέρον θα ήταν δυνατόν να παρουσιασθούν, µερικώς ή ολικώς κάποιες από τις διατυπωθείσες απόψεις.ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 1997ΠΡΟΕ∆ΡΟΣ (καθηγητής Ατµατζίδης): Νοµίζω ότι θα κάνουµε ένα ευχάριστο διάλειµµα, µεταξύ οµιλητών που έχουν ακαδηµαϊκή ιδιότητα, και θα παρεµβάλουµε τον κ.Βουδικλάρη, ώστε να µας οχλήσει λιγάκι και να µας δηµιουργήσει ερεθίσµατα, για να έχουµε µετά κάποιες απαντήσεις.1/6 ΒΟΥ∆ΙΚΛΑΡΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Και θα πρέπει να οµολογήσω ότι εάν δεν είχα αναλάβει την υποχρέωση να κάνω την γκρίνια του επαγγέλµατος για τις ανάγκες του στην εδαφοµηχανική, θα επωφελούµην για να κάνω την γκρίνια στον Πρόεδρο της συνεδριάσεως, για όσα είπε για τα διδακτορικά. Επιφυλάσσοµαι όµως, γιατί θα γίνει συζήτηση. Έτσι δεν είναι; Λοιπόν, αυτό που ήθελα να πω, είναι βέβαια να ευχαριστήσω την Οργανωτική Επιτροπή που µου εµπιστεύθηκε αυτή τη δουλειά, δηλαδή το να προσπαθήσω να προσδιορίσω τις ανάγκες του µέσου Μηχανικού της πράξης σε γνώσεις που έχουν σχέση µε το έδαφος και την εδαφοµηχανική, και να διατυπώσω, ως εκπρόσωπός του, τις επιθυµίες του, σχετικά µε την εκπαίδευσή του στο αντικείµενο αυτό, να πω δηλαδή τον πόνο του µέσου ελεύθερου επαγγελµατία στα θέµατα της εδαφοµηχανικής. Σ' αυτή την καταγραφή των σκέψεων που έκανα, και οµολογώντας ότι δεν µου το έχει πει κανένας, θεώρησα ότι η ανάθεση που µου έγινε, έδειχνε την εµπιστοσύνη των συναδέλφων µου, των καθηγητών και των άλλων ειδικών που ήταν στην Οργανωτική Επιτροπή, στο πρόσωπό µου, ότι αφ’ ενός µεν έχω την ειλικρίνεια, ότι είµαι σε θέση να καταγράψω αυτές τις ανάγκες της πράξης και ότι ξέρω την κατάσταση της ελεύθερης αγοράς, και αφ' ετέρου βέβαια ότι δεν έχω την παραµικρή πρόθεση να θίξω κάποιον από τους καθηγητές της εδαφοµηχανικής ή τους καθηγητές γενικώς, ή να τους προσβάλω, δεδοµένου ότι αυτοί είναι ταγµένοι από την πολιτεία να εκπαιδεύουν τους Μηχανικούς και τους σπουδαστές και τους ήδη τελειωµένους Μηχανικούς- και να τους συντρέχουν στις ανάγκες τους που έχουν σχέση µε την εδαφοµηχανική. Αυτή την εµπιστοσύνη την πήρα λίγο «από την σηµαία», κύριε Πρόεδρε, γιατί έπρεπε να αισθάνοµαι ελεύθερος να πω τη γνώµη µου και τις απόψεις µου, χωρίς τον δισταγµό ότι µπορεί κάποιος να θιγεί, και άρα θα έπρεπε εγώ να θυσιάσω λίγο την ειλικρίνεια, για να πετύχω την διπλωµατικότητα. Βέβαια, είναι προφανές απ’ αυτά που ήδη είπα, ότι δεν θεωρώ ευχάριστη την κατάσταση που επικρατεί στην αγορά των κατασκευών, σε σχέση µε τις γνώσεις και τις δυνατότητες του µέσου, του συνήθους Μηχανικού, να αντιµετωπίσει ή ακόµα και να αναγνωρίσει τα προβλήµατα που έχουν σχέση µε το έδαφος. Ίσως διαφαίνεται ακόµα ότι έχω την αίσθηση ότι οι υφιστάµενες αδυναµίες έχουν σχέση µε την εκπαίδευση. Αυτό που δεν θέλω να παρεξηγηθεί, είναι ότι δεν θεωρώ γι’ αυτό υπεύθυνους τους καθηγητές, ή τουλάχιστον δεν τους θεωρώ αποκλειστικά υπεύθυνους, καταλογίζοντάς τους πάντως ότι αργούν συνήθως να εκσυγχρονίσουν την εκπαίδευση και να εκµεταλλευτούν τις σύγχρονες δυνατότητες, για να βγάλουν το άριστο δυνατό αποτέλεσµα. Θα ανοίγαµε πολύ µεγάλη συζήτηση εάν προσπαθούσαµε στην παρούσα συνεδρίαση να βρούµε τις λύσεις για τις ανάγκες της εκπαίδευσης του Πολιτικού Μηχανικού, τουλάχιστον σ’ αυτό τον τοµέα. ∆εν µπορούµε όµως να αγνοήσουµε το θέµα τελείως, γι' αυτό και θα πω τη γνώµη µου µε πολύ σύντοµο τρόπο. Κατά την άποψή µου η Τεχνική Εκπαίδευση σε κάθε χώρα έχει να διαλέξει ανάµεσα σε δύο δρόµους: Ο πρώτος δρόµος είναι να παρέχει όσο το δυνατόν περισσότερες από τις ειδικές·γνώσεις που υπάρχουν, σε ένα συγκεκριµένο περιορισµένο τοµέα, προετοιµάζοντας όσο γίνεται καλύτερα εκείνους που θα ασχοληθούν σ' αυτόν, για άµεση απόδοση.2/6 Ο δεύτερος δρόµος είναι να παρέχει γενικές γνώσεις, ως υποδοµή της δυνατότητας κάθε εκπαιδευόµενου, να διαλέξει τον δικό του δρόµο και να αποκτήσει µελλοντικά την εξειδίκευση στην οποία θα τον οδηγήσουν οι ανάγκες της αγοράς και οι δικές του κλίσεις και ικανότητες. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι στη χώρα µας αρµόζει ο δεύτερος δρόµος, βέβαια κατά την δική µου την άποψη. Η µικρή αγορά δεν επιτρέπει την πολυτέλεια εξειδίκευσης σε ακόµα στενότερο τοµέα, χωρίς διακινδύνευση της ανεργίας, που θα απεδείκνυε άχρηστη την εξειδίκευση. Παρά ταύτα, οι χορηγούµενες γενικές γνώσεις, θα έπρεπε να είναι επαρκείς για την αντιµετώπιση στοιχειωδών προβληµάτων της πράξεως, θα ήταν παράλογο να χρειάζεται ένας Πολιτικός Μηχανικός, που µόλις τελείωσε το Πολυτεχνείο, σεµινάριο ή µεταπτυχιακές σπουδές για να υπολογίσει ένα πέδιλο ή να δώσει οδηγίες για την συµπύκνωση της επίχωσης ενός υπογείου. Θα προσπαθήσω να δώσω παρακάτω µε µερικά παραδείγµατα την εικόνα των αναγκών της πιάτσας. Θα προσπαθήσω να προβλέψω και την αντίδραση. Η αντίδραση θα µπορούσε να είναι: "Μα τι λες τώρα, να καθίσεις να διαβάσεις. Αυτά που ισχυρίζεσαι ότι δεν ξέρει ο µέσος συνάδελφος, είναι ίσως αυτά που δεν ξέρεις εσύ και είναι γραµµένα στη σελίδα τάδε του δικού µου βιβλίου και άλλωστε υπάρχουν σε όλα τα βιβλία εδαφοµηχανικής του κόσµου. Και εγώ µεν, θα σπεύσω να παραδεχθώ ότι είναι πιθανόν να βρίσκοµαι σε γνώσεις, κάτω από τον µέσο Μηχανικό, έτσι όπως τον εκπαιδεύουν σήµερα στα Πολυτεχνεία. Είµαι επίσης πρόθυµος να παραδεχθώ ότι αυτά που εγώ καταµετρώ στην άγνοια του Μηχανικού της πράξης, βρίσκονται σε όλα τα βιβλία των Ελληνικών Πολυτεχνείων και σε όλα τα βιβλία του κόσµου. Αυτό που ισχυρίζοµαι και για το οποίο είµαι βέβαιος, είναι ότι δεν βρίσκονται µέσα στο µυαλό του συνήθους Μηχανικού της καθηµερινής πράξης, ενός Μηχανικού που µπήκε µε εξετάσεις στο Πολυτεχνείο, που πέρασε µε εξετάσεις το µάθηµα της Εδαφοµηχανικής και Θεµελιώσεων και που κατά τεκµήριο δεν είναι ο πιο κουτός, ούτε ο πιο ακατάρτιστος άνθρωπος στον κόσµο. Υπάρχει και µια δεύτερη εξίσου πιθανή µορφή απαντήσεως: "Σ’ αυτό δεν µπορείς να δώσεις γενική απάντηση, είναι επικίνδυνο, πρέπει να είσαι ειδικός". ∆εν έχω να πω τίποτα γι' αυτήν την απάντηση, παρά µονάχα ότι δεν δέχοµαι την δηµιουργία κλειστών κλάµπ γνώσεων, τουλάχιστον για τις πολύ απλές περιπτώσεις στην καθηµερινή άσκηση του επαγγέλµατος. Αναγνωρίζω την ανάγκη και τις ικανότητες του ειδικού, πιστεύω όµως ότι ο µέσος Μηχανικός δεν είναι σε θέση να καταλάβει ούτε ακόµα πότε πρέπει να προσφύγει ή να καταφύγει σ’ αυτόν. Πιστεύω ακόµα ότι όσο πιο καλά καταρτισµένος είναι ο µέσος Μηχανικός, τόσο πιο συχνά θα προσφεύγει στον ειδικό, όταν πράγµατι τον έχει ανάγκη. ∆εν υπάρχει πιθανότητα ή κίνδυνος καταργήσεως ή ανεργίας των ειδικών. Στα επόµενα θα προσπαθήσω να δώσω τα παραδείγµατα που προανέφερα. Θα προσπαθήσω µε παραδείγµατα να δώσω την εικόνα των αδυναµιών που εµφανίζονται στην άσκηση του επαγγέλµατος. Παρακαλώντας, τα παραδείγµατα αυτά να θεωρηθούν µόνο ως µια προσπάθεια απεικονίσεως της καταστάσεως και όχι ως ερωτήµατα που, εάν απαντηθούν, θα έχουν λύσει το πρόβληµα της γνώσεως του εδάφους από τον µέσο Μηχανικό της πράξης.3/6 Και πριν απ' όλα, 0α θυµίσω κάτι που ίσως να βοηθάει στην ερµηνεία της καταστάσεως, για την ύπαρξη των αδυναµιών. Το σηµερινό παιδί δεν έρχεται σε επαφή µε το έδαφος. ∆εν παίζει πια µε το χώµα. ∆εν έχει αισθανθεί στην παλάµη του τα όρια του Άττερµπεργκ φτιάχνοντας χωµάτινα κεφτεδάκια. Θα µπορούσα να φέρω ως πρώτο παράδειγµα, επειδή είναι το απλούστερο, τον χαρακτηρισµό των εδαφών από πλευράς δυσχέρειας εκσκαφής, κατά τα άρθρα 2102 έως 2140 του ΑΤΟΕ και των λοιπών Αναλύσεων. ∆εν το αναφέρω για να µην ακούσω την κατακραυγή περί ελλείψεως επιστηµονικότητας του θέµατος και περί αναρµοδιότητας της Εδαφοµηχανικής να δώσει απάντηση. Αλλά ο σπουδαστής από ποιόν θα ενηµερωθεί σχετικά; Ο νέος Μηχανικός τι ξέρει γι' αυτά για την άσκηση του επαγγέλµατος, όταν βγαίνει στο ελεύθερο επάγγελµα; Ο χαρακτηρισµός των εδαφών όµως, δεν µπορεί να θεωρηθεί ως εκτός επιστήµης. Υπάρχει πράγµατι σε όλα τα βιβλία του κόσµου. Πόσοι από τους Μηχανικούς της πράξης µπορούν να κάνουν έναν σωστό χαρακτηρισµό εδάφους; Έχετε ακούσει ποτέ τον συνήθη Μηχανικό να περιγράφει σε συνάδελφό του το έδαφος που συνάντησε σε κάποια εκσκαφή του; ∆εν σας φάνηκε ότι µιλάνε κινέζικα; Από πού θα µάθει ο νεαρός σπουδαστής να ξεχωρίζει την ιλυώδη άµµο από την αµµώδη ιλύ ή την άργιλλο; Ποιος θυµάται για ποια µεγέθη κόκκων µιλάµε σε κάθε περίπτωση και για ποιες αναλογίες; Ποιος έχει ακούσει ότι κάθε χώρα ή και κάθε επιστηµονικός κλάδος είναι πιθανόν να κατατάσσει τον ίδιο κόκκο σε άλλη κατηγορία; ∆εν τολµούµε ασφαλώς, ούτε να διανοηθούµε ότι ο µέσος Μηχανικός της πράξης, θα πιάσει το έδαφος στο χέρι του, θα το αγγίξει µε τη γλώσσα του ή θα το βρέξει για να το κατατάξει σε κατηγορία και να προβλέψει συµπεριφορά. Θεωρούµε βέβαια, ότι το πιο πολύ που µπορεί να κάνει, είναι να προσπαθήσει να µαντέψει την περίφηµη «επιτρεπόµενη τάση» και να την ορίσει µεταξύ 1 και 2,5 κιλών το τετραγωνικό εκατοστό, ανάλογα µε το ποσοστό υγρασίας που θα συναντήσει, µε κάποια απέχθεια προς το νερό, η µαµά του τού έχει πει να αποφεύγει τις λάσπες. Πόσοι µπορούν να εκτιµήσουν την επίδραση του νερού στο συγκεκριµένο έδαφος που τους απασχολεί; Πόσοι µπορούν να εκτιµήσουν τις επιπτώσεις µιας άντλησης που σχεδιάζουν να κάνουν; Έχω ήδη εκστοµίσει τις βαριές λέξεις "επιτρεπόµενη τάση". Είναι το µόνο µέγεθος που καταλαβαίνει ο Μηχανικός της πιάτσας, γιατί είναι το µόνο που χρησιµοποιεί στους υπολογισµούς του. Έχει ακούσει και για καθιζήσεις, αλλά δεν τις έχει υπολογίσει ποτέ του. ∆εν του τις ζητάνε σε κανένα Πολεοδοµικό Γραφείο. Είναι δυνατόν να τελειώσει την επαγγελµατική του καριέρα, χωρίς να έχει υπολογίσει ποτέ καθιζήσεις. Και άλλωστε µε τι στοιχεία να τις υπολογίσει; Άσε που οι καθιζήσεις, οι διαφορικές καθιζήσεις βέβαια, είναι ανεπιθύµητες στους υπολογισµούς της ανωδοµής και προκαλούν µεγέθη καταπονήσεως που δεν µπορείς να τα συµµαζέψεις. Το ευκολότερο για τους πιο ενηµερωµένους και τους πιο ευσυνείδητους, είναι να πείσουν τον εαυτό τους, ότι η επιτρεπόµενη τάση, είναι η τάση εδράσεως που δεν προκαλεί ούτε ανεπιθύµητες καθιζήσεις. Στο κάτω-κάτω ποια είναι η επιτρεπόµενη καθίζηση; Ποια διαφορική καθίζηση µπορείς να περιµένεις από την συγκεκριµένη τάξη µεγέθους συνολικών καθιζήσεων; Για ποια χρονική στιγµή µιλάµε;4/6 Τώρα βέβαια, έχει φτάσει ο κόµπος στο χτένι. Οι νέοι Κανονισµοί και οι Ευρωκώδικες επιβάλλουν µεθόδους συνολικής αντοχής, που αχρηστεύουν την επιτρεπόµενη τάση. Ευτυχώς, που την επίλυση των πεδίλων την κάνει ο υπολογιστής. Σύµφωνα µε τις γνώσεις βέβαια που διαθέτει ο προγραµµατιστής. Όλοι το ίδιο κάνουν. ∆ηλαδή τι κάνουν; Πολλαπλασιάζουν την "µακαρία τη λήξη" επιτρεπόµενη τάση επί κάποιο συντελεστή ασφαλείας, και βρίσκουν την φέρουσα ικανότητα που ζητάει ο ΝΕΑΚ στην § 5.2.3.1. Να λοιπόν, µια ευθεία, χρήσιµη και κρίσιµη ερώτηση προς τους ειδικούς. Πώς βρίσκεται η φέρουσα ικανότητα ενός πέδιλου; Ποια είναι η αντοχή του εδάφους; Για ποια φόρτιση, για ποια δοκιµή, για ποια ταχύτητα; Τα περισσότερα προγράµµατα θεωρούν το πέδιλο πακτωµένο στο έδαφος. Σου δίνουν βέβαια την δυνατότητα, συνήθως, να αντικαταστήσεις την πάκτωση µε ελατήρια που επιτρέπουν υποχωρήσεις και στροφές, ανάλογες προς την φόρτιση. Αλλά πώς θα βρεις τις σταθερές των ελατηρίων; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά και οι σταθερές ενός εδάφους για το οποίο δεν έχει γίνει καµιά έρευνα και για το οποίο δεν ξέρεις τίποτα, εκτός από το ότι σε ολόκληρη την περιοχή έπαιρναν επιτρεπόµενη τάση 2,5 kg/cm2; Πώς γίνεται οι τιµές των σταθερών που δίνουν οι ειδικοί να διαφέρουν µεταξύ τους ακόµα και όταν υπάρχει εδαφοτεχνική έρευνα; Γενικώτερα, πόσοι µπορούν να ερµηνεύσουν στοιχειωδώς τα αποτελέσµατα της εδαφοτεχνικής έρευνας; Πόσοι µπορούν να βγάλουν κάποιο συµπέρασµα από τον αριθµό κρούσεων µιας πενετροµετρήσεως; Πόσοι έχουν δει µια πενετροµέτρηση ή µια οποιαδήποτε άλλη εδαφοτεχνική δοκιµή ή έρευνα; Πόσοι ξέρουν τι είναι πενετροµέτρηση; Θα τολµούσα να πω ότι στις σπουδές υπάρχει µια απέχθεια προς τις εµπειρικές δοκιµές, προς ό,τι δεν βγάζει δεδοµένα για τον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η µέθοδος Πρόκτορ χρησιµοποιείται σε ολόκληρο τον κόσµο, για την εκτίµηση της συµπυκνώσεως των εδαφών και τον υπολογισµό της βέλτιστης υγρασίας συµπυκνώσεως. Πόσοι από τους Μηχανικούς της πράξης ξέρουν την µέθοδο Proctor και τι συµπεράσµατα µπορείς να βγάλεις από την εφαρµογή της; Στην επαγγελµατική µου καριέρα, έχω δει αρκετές φορές σε προδιαγραφές έργου την απαίτηση να επιτυγχάνεται συµπύκνωση του επιχώµατος 90 ή 95% κατά Proctor. ∆εν θυµάµαι όµως καµιά φορά που να αναγράφεται, εάν πρόκειται για την πρότυπη ή την τροποποιηµένη µέθοδο, για τις οποίες, πάντως, έχουµε µια αναλογία έργων συµπυκνώσεως σχεδόν 1 προς 5. Γιατί σνοµπάρεται η µέθοδος στα Πολυτεχνεία; Γιατί δεν γίνεται εκµετάλλευση των δυνατοτήτων της να δώσει απλές απαντήσεις σε καθηµερινά προβλήµατα; Χθες υπήρχε µια εισήγηση του συναδέλφου του Γιώργου του ∆ιδασκάλου, για κάποια αστοχία έργου στη Μακεδονία, όπου εάν ο εργολάβος ήξερε τι είναι βέλτιστη υγρασία και την µέθοδο Proctor, θα είχε γλυτώσει µερικές δεκάδες ή ίσως εκατοντάδες εκατοµµύρια από την κατασκευή του δρόµου. Το ίδιο συµβαίνει µε το C.B.R.. Πόσοι από τους παρόντες συναδέλφους -ας αναρωτηθούν µόνοι τους- που δεν ειδικεύονται στην εδαφοµηχανική, ξέρουν τι σηµαίνουν αυτά τα τρία γράµµατα; Και τι συµπεράσµατα µπορείς να βγάλεις για την φέρουσα ικανότητα του εδάφους στις διάφορες συνθήκες. Σε ποιο βιβλίο µπορεί να βρει κανείς να διαβάσει κάτι για το C.B.R.;5/6 Λοιπόν, για να µην χτυπήσει το καµπανάκι ο Πρόεδρος, κι επειδή κι εγώ αισθάνοµαι ότι ξεπέρασα τον χρόνο που είχα θέσει στον εαυτό µου ως όριο, θέλω να πω ότι αυτό που επεχείρησα να επισηµάνω, είναι πως ο απλός, ο µέσος, ο συνήθης Μηχανικός της πράξης, αισθάνεται και είναι πράγµατι πολύ αδύνατος στη λύση των καθηµερινών προβληµάτων του που έχουν σχέση µε το έδαφος. Ελπίζω στη συζήτηση που θα ακολουθήσει, να διατυπωθούν κι άλλες απόψεις, σύµφωνες ή όχι µε τις δικές µου. Κατά την γνώµη µου, για να τελειώσω, καλοί είναι βέβαια οι κύκλοι του Μohr, αλλά ίσως θα έπρεπε να µειωθούν οι ζελατίνες και οι κιµωλίες και ο εκπαιδευόµενος Μηχανικός, να έρχεται σε επαφή µε το έδαφος µε όλες τις αισθήσεις του. Μόνο τότε θα µπορέσει ο νους του να το αντιµετωπίσει ή και να το χρησιµοποιήσει κατάλληλα.Ευχαριστώ6/6
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.