Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Κυριακή, 19 Σεπτεμβρίου 2021

Το παρόν κείμενο περιλαμβάνεται στην ενότητα "Απαιτήσεις για εσωτερικό περιβάλλον κτιρίου απαλλαγμένο από χημικούς, φυσικούς και βιολογικούς ρύπους" του προσεχούς βιβλίου του κ. Γ. Καλύβα "ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΤOΙΚΗΣΗ".

Αποφυγή των επιπτώσεων στην υγεία από το βακτηρίδιο Legionella pneumophila στις κεντρικές εγκαταστάσεις θερµού νερού και κλιµατισµού µε υδρόψυκτους πύργους ψύξης1 Γεώργιος Καλύβας Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ 1.Γενικά στοιχεία1.1.Φυσική προέλευση της ΛεγιoνέλλαςΗ Λεγιoνέλλα (ή λεγεωνέλλα) ανήκει σε οµάδα των υδρικών βακτηριδίων, που το φυσικό τους περιβάλλον είναι τα ήρεµα επιφανειακά νερά στα ρυάκια και στις λίµνες. Βρίσκουν καταφύγιο στις αµοιβάδες του νερού, όπου ζούνε και αναπτύσσονται προτού εκδιωχθούν από αυτές. Στο νερό που θα ληφθεί από τις φυσικές αυτές πηγές για τη τροφοδοσία των γενικών εγκαταστάσεων θερµού νερού ενός κτιρίου ή για τα δίκτυα ψύξης των εγκαταστάσεων κλιµατισµού, οι Λεγιονέλλες δηµιουργούν αποικίες, εφόσον υπάρχουν ευνοϊκές συνθήκες.Οι παράγοντες ανάπτυξης της Λεγιονέλλας στις κεντρικές εγκαταστάσεις θερµού νερού κτιρίου1.2.Η ανάπτυξη αυτών των βακτηριδίων, ευνοείται από ορισµένες συνθήκες του δικτύου. 1.2.1. ◦ ◦ ◦Η θερµοκρασία του νερού είναι ο καθοριστικός παράγονταςοι Λεγιονέλλες µπορούν να επιζήσουν για ένα χρόνο µεταξύ 5 και 24° C η θερµοκρασία πολλαπλασιασµού τους βρίσκεται µεταξύ 25 και 42° C µε βέλτιστη γύρω στους 35° C καταστρέφονται σε 20 λεπτά στη θερµοκρασία 55° C και σε δυο λεπτά στους 60° C1.2.2.Το στάσιµο νερό στο δίκτυο είναι ένας άλλος σηµαντικός παράγονταςΤούτο θα συµβεί όταν είναι ανεπαρκής η κυκλοφορία του νερού στο δίκτυο όταν υπάρχουν µεγάλα διαστήµατα µη λειτουργίας του δικτύου ή όταν υπάρχουν νεκροί βρόχοι. 1.2.3.Η διάβρωση και τα ασβεστολιθικά ιζήµατα είναι πηγές τροφής των βακτηριδίωνΤα τελευταία επαυξάνονται όταν η θερµοκρασία του νερού είναι µεγαλύτερη των 60° C. Στις εναποθέσεις που ευνοούν την ανάπτυξη της Λεγιονέλλας θα πρέπει να προστεθεί η λάσπη, η σκουριά, τα φύκια και οι διάφορες οργανικές ουσίες. 1Το παρόν κείµενο περιλαµβάνεται στην ενότητα "Απαιτήσεις για εσωτερικό περιβάλλον κτιρίου απαλλαγµένο από χηµικούς, φυσικούς και βιολογικούς ρύπους" του προσεχούς βιβλίου του κ. Γ. Καλύβα "ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΤOΙΚΗΣΗ".1/9 1.3.∆ιαπίστωση ύπαρξης Λεγιονέλλας στο νερόΗ διαπίστωση πραγµατοποιείται εργαστηριακά σύµφωνα µε το πρότυπο AFNOR NF T90-431 µε εργαστηριακή καλλιέργεια σε ειδικό µέσο (BCYE) Τα αποτελέσµατα εκφράζονται σε µονάδες σχηµατιζοµένων αποικιών ανά λίτρο νερού (ΜΣΑ/L). Η µέθοδος αυτή έχει το µειονέκτηµα ότι τα αποτελέσµατα είναι διαθέσιµα µετά από δέκα µέρες. Υπάρχει και η µέθοδος που βασίζεται στη Μοριακή Βιολογία που ονοµάζεται ποσοτική µέθοδος PCR, της οποίας τα αποτελέσµατα είναι διαθέσιµα σε µερικές ώρες. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το όνοµα Λεγιονέλλα (ή Λεγεωνέλλα) Το υδρικοβακτηρίδιο των γλυκών νερών πήρε το όνοµά του από ένα περιστατικό οµαδικών θανάτων που παρουσιάστηκαν το 1976 όταν Απόστρατοι Λεγεωνάριοι USA συγκεντρώθηκαν στο ξενοδοχείο BELLEVUE STRATFORD της Φιλαδέλφειας για να γιορτάσουν τα 56α γενέθλια της Λεγεώνας. 35 άτοµα πέθαναν από µια περίεργη και άγνωστη πνευµονική ασθένεια, ενώ 221 µολύνθηκαν από την ίδια ασθένεια Τότε επεκράτησε η άποψη ότι επρόκειτο για µια βιολογική τροµοκρατική επίθεση Ο ένοχος των περιστατικών ανακαλύφθηκε µετά από ένα χρόνο: επρόκειτο για ένα άγνωστο βακτηρίδιο που µεταδίδεται µε τα συστήµατα κλιµατισµού, το οποίο έλαβε το όνοµα από τα θύµατά του:Λεγεωνέλλα PNEUMOPHILA Στο ίδιο ξενοδοχείο είχαν παρουσιασθεί και το 1974 δώδεκα ανεξήγητες πνευµονίες εκ των οποίων δυο θανατηφόρες.2.Οι συνθήκες µόλυνσης του ανθρώπουΤο πέρασµα της Λεγιονέλλας στον αέρα είναι δυνατό όταν το µολυσµένο νερό ψεκάζεται ή προσκρούει σε επιφάνεια (όπου σκάνε οι σταγόνες). Ο κίνδυνος υπάρχει όταν η παραγωγή µικροσταγονιδίων νερού µεγέθους µικρότερου των 5 µm, µπορούν να µεταφέρουν τις Λεγιονέλλες µέχρι τις πνευµονικές κυψελίδες Οι πηγές παραγωγής αυτών των "αεροζόλ" (δηλαδή η σταθερή αιώρηση στον αέρα πολύ λεπτών σταγονιδίων νερού µικρότερων των 5 µm) προέρχονται: • • •από τους υδρόψυκτους πύργους των εγκαταστάσεων κλιµατισµού από τη χρήση του ντους και των λουτήρων υδροµασάζ όταν το θερµό νερό προέρχεται από κοινόχρηστο δίκτυο του κτηρίου από τους υγραντές, ψεκαστήρες, θερµές θεραπείες και εσωτερικές λιµνούλες µε σιντριβάνιαΣηµειώνεταιό,τι υπάρχει πάντοτε µια αβεβαιότητα αναφορικά µε την απαραίτητη ποσότητα βακτηριδίων που µπορούν να προκαλέσουν µια µόλυνση όπως και ως προς το χρόνο έκθεσης. Έτσι έχει καθιερωθεί: •• • • •για το κύκλωµα θερµού νερού όταν οι µονάδες ΜΣΑ/L ( βλέπε 1.3 του παρόντος) είναι µικρότερες των 1000, ο κίνδυνος για Λεγιονέλλωση θεωρείται µικρός για άτοµα µε φυσιολογική ανοσία για τους πύργους ψύξης η συγκέντρωση 100000 έως 1000000 ΜΣΑ/L συσχετίζεται µε τις Λεγιονέλλες ότι δεν προκαλείται µόλυνση εάν το νερό εισέλθει στον οργανισµό ούτε όταν έρθει σε επαφή µε το δέρµα και το βλεννογόνο ότι η Λεγιονέλλωση δεν µεταδίδεται µεταξύ των ανθρώπων ότι δεν υπάρχει ανοσία ούτε εµβόλιο για αυτή τη µόλυνση.2/9 3.Οι εκδηλώσεις της µόλυνσηςΟι ελαφρότερες µορφές µόλυνσης είναι οι δερµατικές αλλεργίες και δερµατικές µυκητιάσεις. Και οι δυο εκδηλώνονται όταν είναι στιγµιαία η έκθεση στα αιωρούµενα σταγονίδια. Συνήθως οι µολύνσεις εµφανίζονται σε βαρύτερη µορφή: Ο πυρετός του PONDIAC Η ονοµασία οφείλεται σε µια επιδηµικής µορφής πνευµονία που εκδηλώθηκε στην πόλη PONDIAC των USAτο 1968. Πρόκειται για την πλέον ήπια µορφή µόλυνσης από µια µεγάλη οµάδα από διαφορετικά είδη του γένους Λεγιονέλλας, η οποία όµως δεν καταλήγει σε θανατηφόρα περιστατικά. Εκδηλώνεται µ' ένα ψευδογριπώδες σύνδροµο που χαρακτηρίζεται από έντονο πυρετό, ρίγη, µυϊκούς πόνους, κεφαλαλγία, ιλίγγους. ∆εν πρόκειται για πνευµονία, προκαλεί όµως βήχα. Αυτή η µορφή της µόλυνσης, περνάει σχεδόν απαρατήρητη λόγω της οµοιότητας µε άλλες ελαφρές ασθένειες. Η ασθένεια των Λεγεωνάριων Η ασθένεια των Λεγεωνάριων ή της Λεγεωνέλλωσης είναι η πλέον σοβαρή µορφή της µόλυνσης. Η επώαση των βακτηριδίων δεν είναι έκδηλη για δύο µε δέκα µέρες. Η ασθένεια χαρακτηρίζεται από έντονο λοιµογόνο σύνδροµο, από αναπνευστική προσβολή (επεκτεινόµενη πνευµονία) σε συνδυασµό µε κεφαλαλγίες, σύγχυση, κώµα, απώλεια συνείδησης και µε φαινόµενα διάρροιας. Ο κίνδυνος µόλυνσης αυξάνεται µε την ηλικία, στα άτοµα µε καρδιακή ανεπάρκεια, µε χρόνιες αποφρακτικές πνευµονοπάθειες και διαβήτη. Γνωστοί παράγοντες κινδύνου είναι επίσης το κάπνισµα, η υπερβολική λήψη αλκοόλ, η χρήση κορτικοστεροειδών και η ανοσοκαταστολή. Κίνδυνο µόλυνσης παρουσιάζουν οι υδραυλικοί συντήρησης δικτύου θερµού νερού, οι συντηρητές πύργων ψύξεως και τα συνεργεία απολύµανσης των χώρων. Η Λεγιονέλλα PNEUMOPHILA είναι υπεύθυνη για το 80 µε 85% των λοιµώξεων από Λεγιονέλλα µε το µεγαλύτερο ποσοστό των περιπτώσεων να προκαλείται από τον ορότυπο 1. Το ποσοστό θνησιµότητας, που ανέρχεται σε 25%, µπορεί να περιορισθεί µε ταχεία διάγνωση και άµεση θεραπευτική αντιµετώπιση. Ο προσδιορισµός του αντιγόνου της Λεγιονέλλας PNEUMOPHILA ορότυπος 1 δεν µπορεί να ανιχνεύσει λοιµώξεις που προκαλούνται από άλλους οροτύπους ή άλλες Λεγιονέλλες. Η διάγνωση της νόσου των Λεγεωνάριων δεν µπορεί να βασισθεί µόνο σε κλινικά και ακτινολογικά ευρήµατα. Καµία εργαστηριακή εξέταση από µόνη της δεν είναι ικανοποιητική για τη διάγνωση. Αποτελέσµατα από καλλιέργεια, προσδιορισµοί αντισωµάτων και αντιγόνου θα πρέπει να συνεκτιµηθούν µε τα κλινικά ευρήµατα για να επιτευχθεί η διάγνωση της νόσου. Η απέκκριση του αντιγόνου στα ούρα µπορεί να ποικίλει, εξαρτώµενη από τον ασθενή,τις συνυπάρχουσες νόσους και τη θεραπεία. Ορισµένα άτοµα, απεκκρίνουν το αντιγόνο για παρατεταµένες χρονικές περιόδους. Θεραπεία µε κατάλληλα αντιβιοτικά µπορεί να ελαττώσει την απέκκριση αντιγόνου σε ορισµένα άτοµα. Η απέκκριση αντιγόνου µπορεί να αρχίσει 3 ηµέρες µετά την έναρξη των συµπτωµάτων και να διατηρηθεί για ένα χρόνο. Η ανίχνευση του αντιγόνου, συνεπώς µπορεί να υποδηλώνει προηγούµενη λοίµωξη και όχι πρόσφατη λοίµωξη.3/9 Ορότυπος καθορισµός ενός µικροοργανισµού (βακτηρίου ή ιού) µε βάση τα αντιγόνα που εµφανίζει Αντιγόνο4.ουσία (συνήθως ένα σύνθετο µόριο πρωτεϊνών ή πολυσακχάρων) που µε την είσοδό του σε ένα οργανισµό προκαλεί τη δηµιουργία ενός ειδικού αντισώµατος που είναι ικανό να το εξουδετερώσει. Τα αντιγόνα µπορεί να προέλθουν από ποικίλες πηγές βακτήρια, ιούς, ξένα κύτταρα ή πρωτεΐνες, τοξικές ουσίες.Τα κρίσιµα σηµεία στις εγκαταστάσεις κεντρικής παραγωγής θερµού νερού πολυκατοικιών και κοινόχρηστων κτιρίωνΠάντοτε υπάρχει κίνδυνος δηµιουργίας αποικιών Λεγιονέλλας τόσο στους λέβητες όσο και στα δίκτυα διανοµής. Όπου στο κείµενο αναφέρονται Λέβητες, νοείται κάθε κεντρική πηγή παραγωγής θερµού νερού µε ηλεκτρικές αντιστάσεις, µε αέριο, πετρέλαιο, µε ηλιακούς θερµοσίφωνες, σε συνδυασµό ή όχι µε κεντρική εγκατάσταση θέρµανσης κτιρίου και µε δεξαµενές συγκέντρωσης και διατήρησης του θερµού νερού.4.1.Στους λέβητες και στις δεξαµενές αποθήκευσης οι µολύνσεις είναι συχνότερες: • εάν η θερµοκρασία είναι < 60° C, ιδίως όταν κατεβαίνει κάτω των 50° C • στα κατώτερα σηµεία όπου είναι ευνοϊκότερη η θερµοκρασία για ανάπτυξη της Λεγιονέλλας • στους οριζόντιους όπου η λιγότερο θερµαινόµενη ζώνη είναι σηµαντικότερη από τους κατακόρυφους • στους παλαιότερους των πέντε ετών ή στους µη συντηρούµενους, λόγω ιζηµάτων, πλούσιων σε ασβεστούχα άλατα.4.2.Στα δίκτυα διανοµής αυξάνει ο κίνδυνος ανάπτυξης της Λεγιονέλλας: µε το µεγάλο µήκος των σωληνώσεων όταν υπάρχουν ζώνες δικτύου όπου το νερό παρουσιάζει στασιµότητα όταν στο δίκτυο σχηµατίζονται βρόγχοι µε θερµοκρασία νερού ≤ 50° C όταν η εγκατάσταση θερµού νερού δεν χρησιµοποιείται συνεχώς. Η πρώτη ροή νερού µπορεί να περιέχει µεγάλες ποσότητες Λεγιονέλλας • όταν µετά από υδραυλικές εργασίες στο δίκτυο προκαλείται αποδέσµευση βιοµεµβράνης.• • • •ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Βιοµεµβράνη των δικτύων νερού Η µεταφορά του πόσιµου νερού, στα περισσότερα δίκτυα συνοδεύεται µε ανάπτυξη σπερµάτων διαφόρων µικροοργανισµών που προσκολλούνται στα τοιχώµατα των αγωγών. Η διεπιφάνεια νερού - υλικού αγωγού αποτελεί τον προνοµιούχο τόπο συσσώρευσης των οργανικών ουσιών και του πολλαπλασιασµού των βακτηρίων που σχηµατίζουν αυτό που ονοµάζεται βιοµεµβράνη. Από την ανάλυση των επιφανειών των βιοµεµβρανών σε διάφορα δίκτυα έχει προκύψει 2 παρουσία από ένα έως δέκα εκατοµµύρια κύτταρα ανά cm . Η σύσταση αυτής της βιοµάζας βακτηριδίων είναι αναπόφευκτη, αποτελεί όµως την αρχή µιας τροφικής αλυσίδας εντός της οποίας παρατηρούνται οι πολλαπλασιασµοί των πρωτοζώων (ενός µόνο κυττάρου) που τρέφονται µε τα βακτηρίδια, συγχρόνως όµως προωθούν τους παθογενείς µικροοργανισµούς. Η Βιοµεµβράνη είναι συγχρόνως µια "δεξαµενή" συγκέντρωσης και προστασίας παθογόνων βακτηριδίων όπως η Λεγιονέλλα, οι ψευδοµονάδες, οι αµοιβάδες κλπ, οι οποίες µπορούν στη συνέχεια να αποσπασθούν και να πολλαπλασιασθούν στο δίκτυο του νερού.4/9 4.3.Το υλικό των αγωγών του δικτύου ∆οθέντος ότι δεν υπάρχει πρότυπος µέθοδος µέτρησης της βιοµεµβράνης δεν είναι δυνατό να υποστηριχθεί ότι µεταξύ των υλικών που χρησιµοποιούνται για τη µορφοποίηση των σωληνώσεων (συνθετικών ή χαλκού) κάποια ευνοούν ή όχι την ανάπτυξη της βιοµεµβράνης.5.Μέτρα πρόληψης του κινδύνου µόλυνσης του δικτύου θερµού νερού µε ΛεγιονέλλεςΥπάρχουν περιορισµένοι κίνδυνοι µόλυνσης µε Λεγιονέλλες όταν η εγκατάσταση δικτύου θερµού νερού, αφορά µόνο µια κατοικία, και τούτο γιατί: • • •5.1.ο θερµοσίφωνας είναι περιορισµένου όγκου οπότε αποφεύγονται στάσιµα νερά η θερµοκρασία παραγωγής θερµού νερού είναι πάντοτε γύρω στους 60° C το δίκτυο των σωληνώσεων θερµού νερού, είναι µειωµένου µήκους και λιγότερο σύνθετο, πράγµα που µειώνει τον κίνδυνο να υπάρχουν περιοχές µε χαµηλή θερµοκρασία ή περιοχές µε στάσιµα νεράΕπιτρεπτά όρια συγκέντρωσης Λεγιονέλλας στο κοινόχρηστο δίκτυο θερµού νερούΟ κίνδυνος µόλυνσης µε Λεγιονέλλας είναι µικρός όταν η περιεκτικότητα µε Λεγιονέλλα PNEUMOPHILA στο δίκτυο είναι µικρότερη των 1000 ΜΣΑ/L (βλέπε σχετικά 1.3 του παρόντος). Αυτή η συγκέντρωση ορίζεται ως στάθµη στόχος. Όταν η περιεκτικότητα σε Λεγιονέλλες φθάνει τα 104 ΜΣΑ/L απιτείται τεχνική επέµβαση για να εξαλειφθεί κάθε έκθεση σε αυτές: πχ. απαγόρευση χρήσης ντους, υδροµασάζ. Συγχρόνως θα πρέπει άµεσα να απολυµανθεί το δίκτυο (βλέπε επόµενη παράγραφο 6)5.2.Αποφυγή ελαττωµάτων σχεδιασµού•Υπερδιαστολόγηση λέβητα: όταν ο όγκος του αντιστοιχεί στην ηµερήσια κατανάλωση νερού, ο διαθέσιµος χρόνος για να αναπτυχθούν οι Λεγιονέλλες είναι µειωµένος (το αντίθετο βέβαια συµβαίνει όταν ο λέβητας επαρκεί για την κατανάλωση περισσοτέρων ηµερών)•Κρουνός εκκένωσης λέβητα: είναι απαραίτητος•Στην περίπτωση δεξαµενής αποθήκευσης θερµού νερού, η προθέρµανσή της µε ένα σύστηµα ανάκτησης ενέργειας δεν θα πρέπει να ευνοεί την ανάπτυξη Λεγιονέλας•Ο βρόγχος επιστροφής του θερµού νερού: θα πρέπει να είναι µικρού µήκους•Περιορισµός των ζωνών του δικτύου που το νερό παραµένει στάσιµο•Στο δίκτυο διανοµής πρέπει να αποφεύγεται κατά το δυνατόν η πτώση της θερµοκρασίας κάτω από τους 50° C, γιατί έτσι ευνοείται η ανάπτυξη της Λεγιονέλας. Είναι προτιµότερο να διατηρείται συνεχώς το δίκτυο σε θερµοκρασίες µεγαλύτερες των 50° C•Στην ανά κατοικία ξεχωριστή εγκατάσταση θερµού νερού η απόσταση µεταξύ του θερµοσίφωνα και του ακραίου σηµείου χρήσης νερού δεν θα πρέπει να είναι µεγαλύτερη των 20 m. Έτσι ο όγκος του νερού που περιέχεται στο δίκτυο είναι περίπου τρία λίτρα για χαλκοσωλήνα 14/165/9 •Το δίκτυο θερµού νερού δεν πρέπει να είναι πολύ κοντά µε το αντίστοιχο του κρύου νερού. Η ανύψωση της θερµοκρασίας του κρύου νερού ευνοεί την ανάπτυξη της Λεγεωνέλλας. Η θερµοκρασία του κρύου νερού δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 20° C.•Οι θερµοµονώσεις των δικτύων θερµού και κρύου νερού πρέπει να είναι ανεξάρτητες µεταξύ τους.•Η υπερδιαστασιολόγηση του δικτύου κρύου νερού µπορεί να είναι αιτία ανάπτυξης µικροβίων όταν δηµιουργούνται στάσιµα νερά.•Κατάργηση των σηµείων χρήσης (βρύσες) που χρησιµοποιούνται σπάνια ή καθόλου.•Για τον περιορισµό της δηµιουργίας αεροζόλ (σταθερή αιώρηση στον αέρα πολύ λεπτών σταγονιδίων νερού µικρότερων των 5 µm) οι σταθερές κεφαλές ντους πρέπει να αντικατασταθούν µε κεφαλές µε εύκαµπτο σωλήνα (FLEXIBLE). Οι κεφαλές ντους µε σύστηµα στροβιλισµού του νερού διασπούν έντονα τις σταγόνες νερού που εισχωρούν ευκολότερα στον οργανισµό µε την αναπνοή.5.3.Αποφυγή ελαττωµάτων συντήρησηςΗ συντήρηση πρέπει να είναι κανονική και επιµελής και πρέπει απαραίτητα να τηρείται ηµερολόγιο ενεργειών. Βασική προϋπόθεση της ορθής συντήρησης είναι η πλήρης γνώση του δικτύου, τα ενηµερωµένα κατασκευαστικά σχέδια διάταξης του δικτύου και η γνώση των υλικών που αποτελούν το δίκτυο. Είναι σηµαντικό να αναγράφεται στα δχέδια ή την τεχνική έκθεση της µελέτης του δικτύου άν είναι δυνατή µια υπερχλωρίωση ή µια θερµική κρούση για την απολύµανση του δικτύου. •Ετήσια συντήρηση του δικτύου θερµού νερού. Τούτο σηµαίνει: (α) άδειασµα του δικτύου και καθαρισµό του µε κατάλληλο χηµικό προϊόν και (β) πρόβλεψη διπλών µηχανικών φίλτρων συγκράτησης λάσπης στην είσοδο του δικτύου•Ετήσια τουλάχιστον συντήρηση των φίλτρων στις βρύσες και των κεφαλών του ντους µε ιδιαίτερη προσοχή για αυτές που λειτουργούν µε µείγµα αέρα-νερού για εξοικονόµηση νερού. Προς τούτο απαιτείται να αποσυνδέονται τα αφαιρούµενα στοιχεία και να καθαρίζονται µηχανικά και χηµικά µε χρήση π.χ. σουλφαµικού οξέως (είναι συµβατό µε τα περισσότερα των υλικών), και στη συνέχεια να απολυµαίνονται σε µια διάλυση που περιέχει 50 mg ελεύθερο χλώριο ανά λίτρο κρύου νερού για 30 τουλάχιστον λεπτά.•Χρησιµοποίηση των ντους, τουλάχιστον µια φορά την εβδοµάδα. Εάν η χρήση είναι εποχιακή θα πρέπει να αφήνεται το νερό να τρέξει για δυο λεπτά. Αυτή η πρακτική συνιστάται κυρίως για τα ξενοδοχεία δεδοµένου ότι η Λεγεωνέλλωση που συνδέεται µε τα ταξίδια αντιπροσωπεύει το 20% των περιπτώσεων. Τα δωµάτια των ξενοδοχείων µπορεί να είναι αχρησιµοποίητα για µεγάλο χρονικό διάστηµα και τότε η στασιµότητα του νερού ευνοεί την ανάπτυξη Λεγιονέλλας.6/9 Στα κτίρια που λειτουργούν εποχιακά και διαθέτουν ντους, θα πρέπει πριν από την επαναλειτουργία τους, να καθαρίζονται πλήρως τα καζανάκια των WC, και τα στοιχεία από τις βρύσες και οι κεφαλές των ντους. Συγχρόνως θα πρέπει να αφήνεται να τρέχει το νερό για µεγάλο διάστηµα.5.4. •∆ιατήρηση της θερµοκρασίας του νερού στους 60° C Η διατήρηση υψηλής θερµοκρασίας στους λέβητες εµποδίζει τον πολλαπλασιασµό των βακτηριδίων της Λεγιονέλλας. Είναι βασικό να εξουδετερώνονται τα βακτηρίδια προτού εισέλθουν στο δίκτυο θερµού νερού. Πάντως, εάν το νερό είναι σκληρό, ή ηµίσκληρο, θα είναι σηµαντική η µείωση της διατοµής των σωλήνων από τις εναποθέσεις ασβεστούχων αλάτων ή ανθρακικού ασβεστίου µε θερµοκρασίες µεγαλύτερες των 60° C. Στις δεξαµενές αποθήκευσης θερµού νερού είναι απαραίτητο µια φορά την ηµέρα η θερµοκρασία να υπερβαίνει τους 60° C.•Στο δίκτυο διανοµής η θερµοκρασία θα πρέπει µονίµως να είναι µεγαλύτερη των 50° σε όλα τα σηµεία του. C•Στις ενισχυτικές εγκαταστάσεις παραγωγής θερµού νερού µε ηλιακούς θερµοσίφωνες πρέπει να προβλέπονται διατάξεις θέρµανσης ώστε η θερµοκρασία του νερού να διατηρείται µεταξύ 60° C και 70° C, ανεξαρτήτως ηλιασµού.6.Απολύµανση του δικτύου θερµού νερού κοινόχρηστων κτιρίωνΗ απολύµανση αφορά τον λέβητα, τη δεξαµενή αποθήκευσης µε το πιεστικό της, το δίκτυο διανοµής, τα στοιχεία διακοπτών, βρυσών και κεφαλών ντους. ∆εν είναι δυνατό να γίνει η απολύµανση, εάν δεν προηγηθεί ο καθαρισµός µε την αφαίρεση των εναποθέσεων ανθρακικού ασβεστίου, υδροξειδίου του σιδήρου και η αποµάκρυνση της βιοµεµβράνης. Ο καθαρισµός πρέπει να είναι χηµικός µε ειδικά προς τούτο προϊόντα που αποτελούνται από ένα οξύ, ένα αναγωγέα και ένα αντιοξειδωτικό της διάβρωσης, π.χ. φωσφορικό οξύ. Τα προϊόντα που θα χρησιµοποιηθούν στο δίκτυο πρέπει να εγκρίνονται από τις Υπηρεσίες Υγιεινής και να είναι συµβατά µε τα υλικά του δικτύου. Το σουλφαµικό οξύ είναι συµβατό µε όλα τα υλικά του δικτύου εκτός από τα σιµεντοκονιάµατα της δεξαµενής νερού. Οι τεχνικές απολύµανσης του δικτύου που χρησιµοποιούνται παρουσιάζουν διάφορους κινδύνους και µπορούν επίσης να οδηγήσουν σε διάτρηση σωληνώσεων.. Παρ' όλη τη αποτελεσµατικότητά τους, θα πρέπει να χρησιµοποιούνται σε εξαιρετικές περιπτώσεις και για µικρό χρονικό διάστηµα. Μόνο µε τα προληπτικά µέτρα (της προηγούµενης παραγράφου) µπορεί να εµποδισθεί η µόλυνση του δικτύου µε Λεγιονέλλες (επανεγκατάσταση αποικιών). Οι συνήθεις µέθοδοι απολύµανσης είναι οι εξής:7/9 Μέθοδος της έντονης χλωρίωσης6.1.Εφαρµόζεται σε µεγάλο χρονικό διάστηµα, ακολουθούµενη από µε άδειασµα του δικτύου και έντονο πλύσιµο ώστε να εξαφανισθεί κάθε ίχνος του χλωρίου. Πάντως αυτή η µέθοδος, έχει περιορισµένη αποτελεσµατικότητα στις Λεγιονέλλες που βρίσκονται κάτω από τη βιοµεµβράνη ή στις εναποθέσεις διάβρωσης. Τούτο σηµαίνει ότι θα πρέπει να επαναλαµβάνεται πολλές φορές ώστε να είναι ικανοποιητικό το αποτέλεσµα.Μέθοδος της θερµικής κρούσης6.2.Η µέθοδος προβλέπει την κυκλοφορία θερµού νερού στους 70° C για τριάντα λεπτά στο σύνολο του δικτύου. Η αποτελεσµατικότητά της είναι πολύ καλή δεν έχει όµως µόνιµο χαρακτήρα. Πάντως ορισµένα υλικά, δεν επιδέχονται υψηλές θερµοκρασίες, όπως οι γαλβανισµένοι σωλήνες. Επιπλέον, δεν είναι βέβαιο ότι όλες οι εγκαταστάσεις µπορεί να έχουν θερµοκρασία 70° C στα πλέον αποµακρυσµένα σηµεία τους.Μέθοδος της θερµικής διεργασίας µε επαγωγή TΤi ® και µέθοδος θερµικής διατήρησης µε επαγωγή MΤi ®σε δίκτυα µε συνθετικές σωληνώσεις POLYETHYLENE µε ενσωµατωµένο φύλλο αλουµινίου.6.3.Και οι δυο µέθοδοι επιτρέπουν την γρήγορη άνοδο και διατήρηση της θερµοκρασίας στα πλέον αποµακρυσµένα σηµεία του δικτύου µε µικρότερη κατανάλωση ενέργειας από την προηγούµενη. Βασίζονται στην αποδέσµευση θερµότητας σε σωληνώσεις που διαρρέονται από ηλεκτρικό ρεύµα. Ένα επαγώµενο ρεύµα διατρέχει όλο το δίκτυο και ανεβάζει τη θερµοκρασία στους 100° σε δέκα λεπτά (µέθοδος TΤi ®) ή διατηρεί το νερό C στην επιθυµητή θερµοκρασία (µέθοδος MΤi ® ). Η χαµηλή διαφορά ηλεκτρικού δυναµικού που δηµιουργείται στο δίκτυο δεν δηµιουργεί πρόβληµα ασφαλείας. Και οι δυο µέθοδοι χρησιµοποιούνται από εξειδικευµένες προς τούτο εταιρείες πιστοποιηµένες από ∆ιαπιστευµένους Φορείς.Προληπτικά µέτρα για την αποφυγή µολύνσεων από τα βακτηρίδια Λεγιονέλλας όταν υπάρχουν υδρόψυκτοι πύργοι ψύξης.7.Οι υδρόψυκτοι πύργοι ψύξης είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στην ανάπτυξη των βακτηριδίων της Λεγιονέλας. Οι θύσανοι υδρατµών που διαφεύγουν από τον πύργο παρασύρουν µολυσµένα "αεροζόλ" (αιωρούµενα σταγονίδια νερού στον αέρα µικρότερα των 5 µm) σε εκατοντάδες µέτρα.7.1.Οι πιθανές εκθέσεις στα αεροζόλ που παρασύρουν τις Λεγιονέλλες7.1.1.Οι εσωτερικές µολύνσεις•••Τα µολυσµένα µε Λεγιονέλλες αεροζόλ µπορούν να εισέλθουν στο κτίριο που είναι τοποθετηµένος ο ψύκτης, όπως και στα διπλανά κτίρια, τόσο από τα στόµια προσαγωγής νωπού αέρα όσο και από τα ανοίγµατα του κτιρίου. Επεµβάσεις στον πύργο ψύξης επιτρέπεται να γίνονται µόνο όταν σταµατήσει η λειτουργία του και δοθεί ο χρόνος στις σταγόνες να κατακαθίσουν. Πάντοτε είναι απαραίτητη κατάλληλη µάσκα. ∆εν επιτρέπεται καθαρισµός του πύργου ψύξης µε εκτόξευση νερού υπό πίεση.8/9 7.1.2.Οι εξωτερικές µολύνσειςΕκθεση ατόµων σε µολυσµένα αεροζόλ µπορεί να συµβεί σε εξωτερικές συναθροίσεις κοινού, ιδίως σε ζεστό και υγρό καιρό, όταν στο άµεσο περίγυρο λειτουργούν πύργοι ψύξης όπως π.χ. σταθµοί κλιµατιζόµενων λεωφορείων, αθλητικές εγκαταστάσεις.7.2. • •• •• •Προληπτικά µέτρατοποθέτηση περιµετρικού φράκτη ώστε να µην εκτοξεύονται τα µολυσµένα αεροζόλ προς τα έξω επιλογή υλικών που αντέχουν στη διάβρωση (ανοξείδωτο χάλυβα) στις εναποθέσεις ανθρακικού ασβεστίου, υδροξειδίου του σιδήρου, στο σχηµατισµό Βιοµεµβράνης και που καθαρίζονται εύκολα η όλη δοµή του πύργου να έχει εύκολα προσπελάσιµες επιφάνειες για συντήρηση και καθαρισµό. Οι επιφάνειες να είναι καµπύλες χωρίς οξείες και ορθές γωνίες ο πύργος να είναι εξοπλισµένος µε αναλυτή χλωρίου για να διαπιστώνεται ότι περιέχει την αυτή συγκέντρωση ενεργού οξειδωτικού το οποίο πρέπει να χορηγείται αυτόµατα όλο το εικοσιτετράωρο να γίνεται χηµικός καθαρισµός του νερού για τις αµοιβάδες µια ή δυο φορές την εβδοµάδα να τηρείται ηµερολόγια καθαρισµού και συντήρησηςΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. DRs SUZANNE ET PIERE DEOUX: "Le Guide l’ Habitat Sain", Εκδόσεις MEDIECO, Γαλλία 2004 2. R. CADIERGUES: "Minimiser le risquelegionellose", Εκδόσεις SEDIT, Γαλλία 2001 3. CSHPF (Conseil superieur d’ Hygiene Publique de France: "Gestion du risqué lie aux legionelles", Rapport Novembre 2001 4. CSTB (Centre Scientifique et Technique du Batiment): " Legionelles. Etat de lieux", Acte de colloques. Cahier 3339, Μai 2001 5. ∆. ΜΑΤΘΟΠΟΥΛΟΣ: "Ρύπανση Εσωτερικών Χώρων βιολογικής προέλευσης". Άρθρο στο βιβλίο "Ρύπανση και ποιότητα εσωτερικού περιβάλλοντος στα κτίρια", Εκδόσεις ΤeΚ∆ΟΤΙΚΗ, 20079/9
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.