Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Παρασκευή, 23 Οκτωβρίου 2020

Στις αιτήσεις από τα νησιά για την προμήθεια τσιμέντου ''υψηλής αντοχής'' τύπου Ι/42,5 και ΙΙ/42,5, η εγ­χώρια τσιμεντοβιομηχανία δεν μπόρε­σε να ανταποκριθεί, και έστελνε στα νησιά ΙΙ/32,5 ή IV/32,5, με πλοίο ή σιλοφόρα (αγελάδες). Σε έκτακτες συνθήκες προμήθευε τσιμέντο ΙΙ/42,5, μεταφερόμενο με σιλοφόρα και πολύ ακριβό κόστος μεταφοράς.

Αναδημοσίευση από το περιοδικό ΤΕΧΝΙΚΑ (http://www.tekdotiki.gr)

ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΤΣΙΜΕΝΤΑ: ΕΥΚΑΙΡΙΑ ή ΑΠΕΙΛΗ; Νικ. Μαρσέλλος Πολιτικός Μηχανικός ''Αν δεν εξυπηρετήσεις σωστά τον πελάτη σον, κάποιος άλλος θα το κάνει!'' (Χρυσούς Κανών της Mobil)1.ΕισαγωγήΤα τσιμέντα από το 1980 μέχρι το 2002 έπρεπε να ικανοποιούν τις απαιτήσεις του Π.Δ./244/80. Υπήρχαν τέσσερις τύποι τσιμέντου: I, II, ΙΙΙ, IV και τρεις κατηγορίες αντοχής: 35, 45 και 55 MPa. Το 2002, ίσχυσε το Ευρωπαϊκό Πρότυπο για τσιμέντα με πέντε τύπους τσιμέντου: I, II, III, IV, V και τρεις κατηγορίες αντοχής: 32,5, 45,5, 52,5 MPa. Συνολικά προβλέποντο 27 τύποι και κατηγορίες τσιμέντου στο ΕΛΟΤ ΕΝ 197-1. Όμως για τα τσιμέντα με αντίσταση στα θειικά (sulphate resistant), παρέμειναν σε ισχύ οι διατάξεις του ΠΔ 244/29-02-80 (τσιμέντο IV/45). Στην εσωτερική αγορά, χύμα τσιμέντο κυκλοφορούσε μόνο ταπό την εγχώρια τσιμεντοβιομηχανία, με τιμές (κατά πληροφορίες) ≈90-95 €/ton για τα τσιμέντα τύπου ΙΙ/32,5 και ≈100 -110 €/ton για τα τσιμέντα τύπου ΙΙ/42,5 και IV/42,5, μικρότερες αν επρόκειτο για την Ηπειρωτική Ελλάδα, κοντά στα εργοστάσια παραγωγής (Βόλος, Χαλκίδα, Πάτρα) ή Κέντρα Διανομής (Αθήνα, Θεσσαλονίκη) και μεγαλύτερες για τα νησιά (Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Κρήτη). Στις αιτήσεις από τα νησιά για την προμήθεια τσιμέντου ''υψηλής αντοχής'' τύπου Ι/42,5 και ΙΙ/42,5, η εγχώρια τσιμεντοβιομηχανία δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί, και έστελνε στα νησιά ΙΙ/32,5 ή IV/32,5, με πλοίο ή σιλοφόρα (αγελάδες). Σε έκτακτες συνθήκες προμήθευε τσιμέντο ΙΙ/42,5, μεταφερόμενο με σιλοφόρα και πολύ ακριβό κόστος μεταφοράς. Αυτήν την αδυναμία ''εκμεταλλεύθηκαν'' οι εισαγωγείς Τουρκικών Τσιμέντων, που έφεραν τα τσιμέντα Ι/42,5/R σε τιμές 65 - 72 €/ton (κατά πληροφορίες), ξεκινώντας από την Κρήτη και άλλα νησιά, και πρόσφατα οδικώς από Βουλγαρία, στην Καβάλα, Αλεξανδρούπολη, Μακεδονία. Η Ελληνική Τσιμεντοβιομηχανία αντέδρασε και έφερε και αυτή το ΙΙ/42,5 στην Κρήτη. Λίγο αργά όμως. Η ζημιά είχε γίνει...2.Τύποι και κατηγορίες αντοχής τσιμέντουΌπως προαναφέρθηκε, τα τσιμέντα που κυκλοφορούν στην Ελληνική αγορά, οφείλουν να συμμορφώνονται με το Πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 197-1, και διακρίνονται στους εξής τύπους: CEM IΤσιμέντο Πόρτλαντ, με κλίνκερ (Κ) 95-100%CEM IIΣύνθετο τσιμέντο Πόρτλαντ, με κλίνκερ 65 - 94%CEM ΙΙΙ Σκωριοτσιμέντο, με κλίνκερ 5-64% CEM IV Ποζολανικό τσιμέντο, με κλίνκερ 45-89% CEM VΣύνθετο τσιμέντο, με κλίνκερ 20-64%Στα τσιμέντα τύπου II, προστίθεται πρόσθετο υλικό (Π.Υ.) σε περιεκτικότητα 6 - 35%. § Εάν το Π.Υ. είναι6 - 20%, τότε στον τύπο του τσιμέντου προστίθεται ο χαρακτήρας Α.§ Εάν το Π.Υ. είναι 21 - 35%, τότε στον τύπο του τσιμέντου προστίθεται ο χαρακτήρας Β.1/5 Τα πρόσθετα υλικά μπορεί να είναι: § Σκωρία Υψικαμίνων: S § Πυριτική παιπάλη: D § Ποζολάνες: φυσικές: Ρ, ή ψημένες: Q § Ιπτάμενη τέφρα: πυριτική: V, ή ασβεστούχος: W § Σχιστόλιθος : Τ § Ασβεστόλιθος: με ολικό οργανικό άνθρακα 2%: LL, ή με 5% κ.β.: L , ή μίγμα αυτών Οι κατηγορίες αντοχής είναι: § 32,5 MPa § 42,5 MPa, είτε Ν (Normal), είτε R (Rapid) § 52,5 MPa Με βάση τα παραπάνω το τσιμέντο προσδιορίζεται ως εξής: CEM ΙΙ/Α-Ρ, CEM ΙΙ/Β-S κλπΤύποι Τσιμέντου κατά το Πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 197-1Οι συνηθέστεροι τύποι τσιμέντων που χρησιμοποιούνται στην Ελληνική Αγορά, για την παρασκευή ετοίμου σκυροδέματος είναι οι: §CEM ΙΙ/Β-Μ 32,5 Ν και CEM IV/B 32,5 Ν (''κοινό'')§CEM ΙΙ/42,5 Ν (''υψηλής αντοχής'')§CEM Ι/42,5 Ν, CEM Ι/42,5 R (''καθαρό'')§Το τσιμέντο SR (ονομαστικής αντοχής 55 MPa, τύπου IV, ΠΔ/244/80)§Το λευκό τσιμέντο (κατηγορίας αντοχής 52,5 Μ Pa)2/5 Σε σακιά, εκτός απο το τσιμέντο κατηγορίας αντοχής 32,5 MPa, κυκλοφορεί πρόσφατα και το κατηγορίας αντοχής 42,5 MPa. Τέλος, κυκλοφορεί και ένα τσιμέντο κατηγορίας αντοχής 22,5 MPa, σύμφωνα με το Πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 413 (Masonry Cement), που όμως δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται σε οπλισμένο σκυρόδεμα Στα τσιμέντα είναι υποχρεωτική η Σήμανση CE, σύμφωνα με την Οδηγία 89/106 της ΕΕ, και τον πρόσφατο Κανονισμό 305/2011. Κατά πληροφορίες, τα Τουρκικής προέλευσης τσιμέντα, είναι τύπου Ι/42,5 R. Υπενθυμίζουμε ότι σύμφωνα με το Σχέδιο Εθνικού Προσαρτήματος στο ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1, για την κατηγορία XS1 (παραθαλάσσιο σκυρόδεμα, 1,0 km από την παραλία), προβλέπεται ελάχιστη κατηγορία σκυροδέματος: C30/37, εκτός αν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν τσιμέντα τύπου II, III, IV, οπότε τότε επιτρέπεται ελάχιστη κατηγορία σκυροδέματος C25/30. Αρα η χρήση Ελληνικής προέλευσης τσιμέντου τύπου ΙΙ/42,5 εμφανίζεται ως πλεονεκτική. Εν γένει η αιτία χρήσης ''υψηλής αντοχής'' (42,5 MPa) τσιμέντου είναι ότι απαιτούνται λιγότερες ποσότητες τσιμέντου, έναντι του τσιμέντου 32,5 MPa. Για παράδειγμα μπορεί με 270 kg/m3 τσιμέντου τύπου ΙΙ/42,5, την ελάχιστη περιεκτικότητα σύμφωνα με τον ΚΤΣ-97, να επιτευχθούν αντοχές ''άνετα'' C20/25 και υπό προϋποθέσεις C25/30, που θα απαιτούσαν 300 kg/m3 τσιμέντου τύπου ΙΙ/32,5 ή ακόμη περισσότερο.3.Αλληλοεπίδραση τσιμέντων - υπερρευστοποιητικώνΕίναι πλέον γνωστό ότι το κάθε πρόσθετο σκυροδέματος, αντιδρά διαφορετικά με τον κάθε τύπο τσιμέντου. Έτσι, ενώ με τα τσιμέντα τύπου I (95 -100% κλίνκερ) έχουμε τις μέγιστες επιδόσεις, με κάποια από τα τσιμέντα τύπου II δεν έχουμε ικανοποιητικές επιδόσεις, με όλα τα πρόσθετα. Από την άλλη μεριά, υπάρχουν υπερρευστοποιητικά ''4ης γενιάς'', (PCE = poly - carboxylic ethers) τα οποία λειτουργούν πολύ καλά ακόμη και με ''κοινό'' τσιμέντο τύπου ΙΙ/32,5, ενώ άλλα υπερρευστοποιητικά (με βάση naphthalene formaldehyde salts) δεν δίνουν μεγάλη εργασιμότητα, ενώ επέρχεται και γρήγορη απώλεια κάθισης Πίνακας αντοχών τσιμέντωνΤύποςΑντοχή (MPa)Χρόνος αρχής πήξης (min)2 ημερών7 ημερών28 ημερών32,5 Ν-> 16.032,5 R> 10,0-min: 32,5 max: 52,5>75'42,5 Ν> 10,0-42,5 R> 10,0-min: 42,5 max: 62,5>60'52,5 Ν> 20,0-52,5 R> 30,0-min: 52,5>45'3/5 . Εάν στο πρόβλημα μπούνε και αδρανή με μεγάλη υδατοαπορροφητικότητα (π.χ. Κύπρος, με απορροφ. > 2,5 -3,5%!!), τότε τα ''ακριβά'' υπερρευστοποιητικά δεν λειτουργούν, αλλά πρέπει να χρησιμοποιηθούν κάποια ''ενδιάμεσα'', που μπαίνουν σε μεγαλύτερες ποσότητες αλλά έχουν χαμηλότερη τιμή. Έτσι καταλήγουμε ότι χωρίς Μελέτη Συνθέσεως Σκυροδέματος και Δοκιμαστικά Αναμίγματα και στο Εργαστήριο αλλά και στο Εργοταξιακό Συγκρότημα παραγωγής σκυροδέματος (Concrete Batching Plant), δεν μπορούμε να κάνουμε επιλογή του βέλτιστου ''διδύμου'' Τσιμέντο - Πρόσθετο. Αυτό πρέπει να επαληθευθεί και με την παραγωγή 2 - 4 m3 σκυροδέματος, την φόρτωσή του σε βαρέλα στο Εργοτάξιο και την μέτρηση της απώλειας κάθισης (loss of slamp), σε χρονικό διάστημα 0+30', 0+60' και 0+90' από την αρχική ανάμιξη τσιμέντου και νερού. Τα δοκιμαστικά αναμίγματα επαναλαμβάνονται το χειμώνα και το καλοκαίρι, δοθέντος ότι η συμπεριφορά των υπερ-ρευστοποιητικών είναι άλλη τον χειμώνα, με θερμοκρασίες σκυροδέματος 10 - 13 °C, καιάλλη το καλοκαίρι με θερμοκρασίες σκυροδέματος 27 - 32 °C και περιβάλοντος έως 36 - 40 °C (μέγιστη επιτρεπτή). Τα μέτρα προστασίας που απαιτούνται περιγράφονται στα Πρότυπα ΕΛΟΤ-515 ή ΕΛΟΤ-517, στα αντίστοιχα ACI-305, ACI-306 και τις συνιστώμενες πρακτικές στις Τεχνικές Οδηγίες Τ.Ο. No 1 και Τ.Ο. No 2 που έχει συντάξει η Επιτροπή Σκυροδέματος του ΣΠΜΕ (www.spme.gr). Ενδιαφέροντα άρθρα υπάρχουν και στο Τεχνικό FORUM www.e-archimedes.gr4.ΣυμπεράσματαΕδώ και κάποιους μήνες έχουν μπει στην Ελληνική Αγορά, τουρκικής προέλευσης τσιμέντα, τύπου Ι/42,5 R. Οι χρήστες θα πρέπει να ζητάνε τα πιστοποιητικά τσιμέντου και την συμμόρφωση στις απαιτήσεις του ΕΝ 197-1 και της Σήμανσης CE Επιπλέον πρέπει να γίνουν, πριν την έναρξη παραγωγής σκυροδέματος, Μελέτες Συνθέσεως Σκυροδέματος, όπως προβλέπει ο ΚΓΣ-97, για τον προσδιορισμό της αντοχής, της εργασιμότητας, της απώλειας κάθισης συναρτήσει του χρόνου κ.λπ. Διαφορετικά δοκιμαστικά αναμίγματα, σε διαφορετικές ημέρες, τουλάχιστον τέσσερις, αλλά προβλεπόμενα από τον ΚΤΣ-97, τουλάχιστον 15, μπορούν να δώσουν την ένδειξη της σταθερότητας στην ποιότητα των τσιμέντων, με μέτρηση της τυπικής απόκλισης των αντοχών, από τα Δοκιμαστικά. Τα τσιμέντα αυτά, εμφανίζονται πλεονεκτικά κοστολογικά, με χαμηλότερη τιμή έναντι των εγχώριων τσιμέντων, τουλάχιστον κατά 5-10 €/ton, αλλά πρέπει να γίνει σύγκριση των επιδόσεων των τσιμέντων αυτών με τα ελληνικά αδρανή και πρόσθετα.4/5 Ίσως θα έπρεπε αυτή η κατάσταση να είχε προβλεφθεί και να είχε γίνει εφοδιασμός έγκαιρα της νησιωτικής Ελλάδας με Ελληνικά Τσιμέντα τύπου II/42,5 και όχι εκ των υστέρων και με αφορμή τις εισαγωγές από τρίτες χώρες. Όπως αναγράφεται και στον τίτλο του άρθρου, ο χρυσούς Κανών της Mobil ανέφερε: ''Αν δεν εξυπηρετήσεις τον πελάτη σου σωστά, κάποιος άλλος θα το κάνει''. Αυτό ισχύει για όλους μας, Μελετητές, Εργολήπτες, Συντάκτες Κανονισμών, Παραγωγούς, Εκδότες Περιοδικών, Ξενοδόχους, Αεροπορικές Εταιρίες κ.λπ. Γιατί να μην ισχύσει και για τους πελάτες Ετοίμου Σκυροδέματος της νησιωτικής Ελλάδας; ''Διοικώ, σημαίνει προβλέπω''. Ελπίζω έστω και τώρα οι διοικούντες τον χώρο να πάρουν τις σωστές αποφάσεις και Στρατηγική.5/5
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.