Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Τρίτη, 27 Οκτωβρίου 2020
Απόψεις και σχόλια για τον νέο νόμο του ΥΠΕΚΑ περί εκδόσεως οικοδομικών αδειών ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΤΣΩΝΗΣ Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠΠάντοτε η έκδοση μιάς οικοδομικής άδειας αντιμετώπιζε σημαντικό όγκο γραφειοκρατικών διαδικασιών, οι περισσότερες των οποίων οφείλονταν σε τρεις λόγους : α) στην πολυπλοκότητα των δεσμεύσεων, στις οποίες πρέπει να υπακούει ο σχεδιασμός των κτιρίων, προς εξασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος (Πολεοδομική Νομοθεσία & Νομολογία). β) στην προστασία των οικοδομούντων με την σωστή εφαρμογή των κανονισμών συντάξεως των μελετών (Γενικός Οικοδομικός Κανονισμός). γ) στην επιβολή προδιαγραφών σχεδιασμού των κτιρίων (Κτιριοδομικός Κανονισμός). Επανειλημμένες προσπάθειες για να αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος είχαν ως αποτέλεσμα τη διόγκωση του, πιστεύω όχι από την αδυναμία της υπαλληλικής ιεραρχίας, η οποία κατ΄ αποκλειστικότητα ασχολείται με το πρόβλημα, αλλά από τις εγγενείς αδυναμίες του θεσμικού πλαισίου, καθώς και από την ''υπερπροστασία'' την οποία επιθυμεί να εξασφαλίσι το Κράτος για τους πολίτες. Έτσι εμείς οι Μηχανικοί καταλήξαμε να είμαστε οι μόνοι επιστήμονες των οποίων ελέγχεται η επιστημονική εργασία, κατά παγκόσμια πρωτοτυπία (έλεγχος μελετών και για τα πιο επουσιώδη στοιχεία από τα οποία συγκροτείται ένα κτίριο: επάρκεια καλωδίωσης ρευματοδότη – πρίζας !). Δυστυχώς σε αυτό συνέβαλλε και η χαλαρή στάση του ΤΕΕ., που, νομίζω ότι έχει αφετηρία και γενεσιουργό αιτία την επικράτηση επ΄ αυτού της υπαλληλικής ιεραρχίας, και επ΄ ευκαιρία, είναι καιρός να επισημάνουμε ότι πρέπει να καταστεί πιο αντιπροσωπευτική η διοίκηση του ΤΕΕ, με ποσόστωση της διοικήσεως της κατά την συμμετοχή ελευθέρων επαγγελματιών, δημοσίων και ιδιωτικών υπαλλήλων. Κάτι τέτοιο θα είχε απομακρύνει πολλά από τα δεινά που κατατρέχουν τον τεχνικό κόσμο, αλλά και τον Δημόσιο Τομέα. Εξ αυτών των λόγων, εκείνο το οποίο αποπνέει o νέος νόμος για τον τρόπο εκδόσεως οικοδομικών αδειών είναι το ότι αποτελεί επανάληψη των σφαλμάτων του παρελθόντος και μάλιστα με θέσπιση μεγαλύτερης γραφειοκρατίας και διόγκωση του απαιτούμενου προσωπικού, σήμερα που η μείωσή του αποτελεί Εθνική Ανάγκη. Ειδικότερα : Ο νέος τρόπος εκδόσεως οικοδομικών αδειών, ο οποίος προβλέπεται στον νόμο του ΥΠΕΚΑ δεν είναι τίποτε άλλο από επανάληψη των διατάξεων που θεσπίστηκαν το 1968-69, τα οποία αποτελούν ''παγίδα'' για τους Μηχανικούς, αφού κάθε οικοδομική άδεια εξακολουθεί να υπόκειται σε έλεγχο για το σύνολο της πολεοδομικής νομοθεσίας. Ομως με τις θεσπιζόμενες διατάξεις, τόσο οι Μηχανικοί, όσο και οι ιδιοκτήτες των ακινήτων οδηγούνται σε επιλογές ήσσονος προσπαθείας και καθίστανται δέσμιοι των μεταγενέστερων ελέγχων, αφού όλοι πλέον θα επιζητούν τον έλεγχο των μελετών μετά την έκδοση της οικοδομικής αδείας.σελ. 1 / 4 Πρόσθετος επιβαρυντικός παράγοντας του νέου τρόπου εκδόσεως των οικοδομικών αδειών είναι ο ισχύων τρόπος προσδιορισμού των αμοιβών, για τον οποίο δεν ελήφθη καμία μέριμνα. Ο τρόπος αυτός καταδυναστεύει τους Μηχανικούς και αποτελεί πηγή αθέμιτου πλουτισμού των ειδημόνων της εφαρμογής του, αλλά και εξευτελισμό των Μηχανικών, που υποχρεώνονται να καταφεύγουν σε αυτούς για τον προσδιορισμό της αμοιβής τους. Το σύστημα αυτό έχει δυστυχώς διασωθεί από όλες τις έως τώρα προσπάθειες απλοποίησης του τρόπου εκδόσεως των οικοδομικών αδειών. Πρέπει επίσης να εκλογικευτεί και να συστηματοποιηθεί η μέθοδος κοστολογήσεως των επισκευών και να καταργηθεί ο αναλυτικός προσδιορισμός του κόστους των. Και τέλος, επιβάλλεται η κατάργηση ή αλλαγή του τρόπου λειτουργίας των Αρχιτεκτονικών Επιτροπών, οι οποίες με την ακολουθούμενη πρακτική ουδόλως έχουν συμβάλει στην ανάταση της μορφής των κτιρίων, η οποία είναι πρόδηλο ότι δεν μπορεί να γίνει από τον καταναγκασμό, αλλά από την υποβοήθηση και προώθηση των ταλαντούχων, μέσω τολμηρής αποζημιώσεως όσων διακρίνονται στους διαγωνισμούς και αυξήσεως του αριθμού των διαγωνισμών. Είναι, δυστυχώς ο μόνος τρόπος για την ανάδειξη των ταλέντων, τώρα που η ιδιωτική πρωτοβουλία περιορίζεται στο κυνήγι του κέρδους και μόνο, ενώ έχει παύσει προ πολλού να απαλλάσσει τους πραγματικούς δημιουργούς από άγχος του κόστους (εάν στον Καλατράβα είχε τεθεί ζήτημα κόστους είναι φανερό ότι δεν θα είχαμε αυτό το στέγαστρο). Οι διαδικασίες εκδόσεως των οικοδομικών αδειών πρέπει να απλουστευθούν! Και τούτο εν ολίγοις σημαίνει: §περιορισμός των ελέγχων στα ''προνόμια'' που παραχωρεί η Πολιτεία σε κάθε οικόπεδο,§απλοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας,§ευχερής υπολογισμός των αμοιβών§διοόρθωση των ανεφάρμοστων απαιτήσεων που επιβάλει ο Πυροσβεστικός Κανονισμός.Έτσι θα έχει επιτυχία το μέτρο και επιπλέον θα αποδεσμεύσει μεγάλο αριθμό Μηχανικών, συμβάλλοντας ούτως και στην περιστολή της δημοσίας δαπάνης, που σήμερα αποτελεί απόλυτο ανάγκη. Χρειάζεται όμως και κάτι περισσότερο: η δημιουργία αποτελεσματικής υπηρεσίας εσωτερικών υποθέσεων και η επιβολή αυστηρότατων ποινών στις περιπτώσεις εκδόσεως παρανόμων οικοδομικών αδειών, με ποινές που πρέπει να εξαρτώνται από την ωφέλεια που προκύπτει απ' την παρανομία. Μαζί με τα παραπάνω πρέπει να θεσπιστεί η ευθύνη και για τους υπαλλήλους του ΥΠΕΚΑ για τις εγκυκλίους και τα απαντητικά έγγραφα που συντάσσουν και αποστέλλουν στις Πολεοδομίες επί σχετικών ερωτημάτων, για τα οποία σήμερα δεν έχουν καμιά ευθύνη. Με το ισχύον καθεστώς, δια των εγγράφων αυτών εκφράζουν μόνο γνώμη, η οποία δεν δεσμεύει τις Πολεοδομίες, αλλά τους παρέχει την δυνατότητα να ισχυρίζονται ότι εφάρμοσαν τις οδηγίες του ΥΠΕΚΑ και έτσι να αποφεύγεται κάθε έλεγχος. Δια του τρόπου αυτού «χάνεται» η ευθύνη για την παρανομία. Επισημαίνεται εδώ και η τακτική που εφαρμόζουν ορισμένοι υπάλληλοι του Υπουργείου, προκειμένου η ''άποψη που εκφράζουν'' να έχει διπλή ανάγνωση, ούτως ώστε στις περιπτώσεις ελέγχου να μπορούν να υποστηρίξουν την ορθότητα των θέσεών τους της αποφεύγοντας τις οποιεσδήποτε συνέπειες. Πρέπει ακόμη η ευθύνη των υπαλλήλων των Πολεοδομικών Γραφείων να μην εξαλείφεται με την ανάκληση της οικοδομικής άδειας, η οποία αρκετά συχνά γίνεται λίγες μέρες πριν απ' την δικάσιμο, παρέχοντάς τους έτσι το δικαίωμα να υποστηρίζουν με τους πλέον απίθανους ισχυρισμούς τη νομιμότητα των ενεργειών τους (οπότε ούτε γάτα ούτε ζημιά).σελ. 2 / 4 Για την απλοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας, που πρέπει απαραιτήτως να συνοδεύει την ανωτέρω προσπάθεια, ίσως θα αρκούσε (ή θα συνέβαλε καθοριστικά) η σημαντική αύξηση του περιγράμματος εντός του οποίου επιτρέπεται να τοποθετείται το κτίριο (ιδεατό στερεό), ώστε να μην δημιουργούνται προϋποθέσεις για προσπάθειες υπέρβασής του και να μην ανακύπτει η ανάγκη για σχεδιασμούς στα όρια του νόμου. Πρέπει επίσης να γίνει η αντικειμενοποίηση της αφετηρίας μετρήσεως του μεγίστου ύψους, διότι η εξάρτηση του από το φυσικό έδαφος έχει δημιουργήσει πλείστα όσα προβλήματα και σημαντική ταλαιπωρία των πολιτών. Φυσικά πρέπει να αναθεωρηθούν τα μέγιστα ύψη των κτηρίων, που σήμερα, λογω του μεγάλου πάχους των δαπέδων (άκρως αντιοικονομικά μπαλκόνια τριών μέτρων σε πρόβολο: σε τίποτε δεν θα επιβάρυνε τον σχεδιασμό και το περιβάλλον η τοποθέτηση υποστυλωμάτων), είναι ανεπαρκή και οδηγούν σε μικρό ύψος διαμερισμάτων, εντελώς ακατάλληλο για το κλίμα της χώρας, και πρέπει να επανέλθει το μέγιστο ύψος των οικοδομών (και ο αριθμός ορόφων) στο ισχύοντα πριν από την μείωση που επέφερε η τροποποίηση του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού το 2003, η οποία κατάργησε κάθε πλαστικότητα στον σχεδιασμό και προκαλεί πλείστα όσα μειονεκτήματα. Μαζί με αυτά πρέπει να αυξηθούν και τα όρια ανοχών, για όσα σημεία προβλέπεται έλεγχος, έστω και δια της επιβολής προοδευτικού αλλά «τσουχτερού» προστίμου. (μέγιστο ύψος, πλαγίες αποστάσεις, κλπ.). Επίσης είναι ανάγκη να καθοριστεί σαφέστερα ότι στα κτίρια άνω των τριών ορόφων το κλιμακοστάσιο θα έχει έξοδο στο δώμα, με τις διαστάσεις που επιβάλλονται από τον Κτιριοδομικό Κανονισμό, για την εξασφάλιση των ενοίκων σε περίπτωση πυρκαγιάς. Η ρύθμιση αυτή είναι απαραίτητη διότι η μεγάλη αξία των οικοπέδων έχει οδηγήσει τους κατασκευαστές στην κατάργηση του ενός κλάδου του κλιμακοστάσιο στον τελευταίο όροφο των οικοδόμων, προκειμένου να ''αξιοποιείται'' η επιφάνειά του, και η έξοδος του κλιμακοστασίου στο δώμα να γίνεται μέσω κατακόρυφης εργοστασιακής κλίμακας. Με βάση τα προαναφερθέντα, αρκεί ο έλεγχος της δόμησης, του ποσοστού καλύψεως του μέγιστου ύψους και των πλαγίων αποστάσεων (οι οποίες ημπορούν και να καταργηθούν σύμφωνα με το πνεύμα του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμο σε κτίρια εν επαφή με τα όρια). Οσον αφορά τις λοιπές μελέτες, ο έλεγχος θα πρέπει να περιορισθεί στις μελέτες παθητικής πυροπροστασίας και μόνον για κτίρια συναθροίσεως κοινού άνω των 50 ατόμων και για κτίρια υψηλότερα των τεσσάρων ορόφων. Όλες οι λοιπές μελέτες αποτελούν αντικείμενο αστικής συμβάσεως και πρέπει να καταργηθεί κάθε έλεγχος τους, ο οποίος άλλωστε σε τίποτε δεν εξυπηρετεί τους πολίτες, αφού η ευθύνη των μελετών εξακολουθεί να βαρύνει τους μελετητές και όχι τους ελεγκτές. Στις περιπτώσεις αυτές βαρύνουσα σημασία έχει η ορθότητα της εφαρμογής των μελετών (λ.χ. εγκαταστάσεις) και, προφανώς, αυτό δεν μπορεί να εξασφαλισθεί από τους ελέγχους των μελετών στις Πολεοδομίες! Ο προσδιορισμός των αμοιβών για το σύνολο των μελετών δεν μπορεί παρά να βασίζεται στην αντικειμενική αξίας των κτιρίων, η δε αμοιβή της μελέτης πρέπει να προκύπτει ως ποσοστό αυτής της αξίας, με κλιμακωτή διαβάθμιση αυτού. Ο υπολογισμός των αμοιβών και λοιπών κρατήσεων μπορεί να γίνεται βάσει του συνολικού ή των ανά στάθμη εμβαδών του κτιρίου (όταν διαφοροποιείται η αντικειμενική αξία κατά στάθμη), με συμπλήρωση προτυπωμένου εντύπου που θα υπογράφεται από τον Ελεγκτή Μηχανικό και την επομένη της χρεώσεως του φακέλου σ' αυτόν θα αποστέλλεται στον Μελετητή ή στον ιδιοκτήτη με ηλεκτρονικά μέσα (e-mail, fax). Πρέπει βέβαια να εκλείψει και η ταλαιπωρία καθορισμού της αμοιβής ανακατασκευών, επισκευών κλπ επεμβάσεων. Οι αμοιβές αυτές δεν μπορούν παρά να αποτελούν ποσοστά της ως άνω συνολικής αμοιβής μελέτης του κτιρίου. Τα ποσοστά αυτά μπορούν να προσδιορισθούν κατά περίπτωση οικοδομικών εργασιών από την αρμόδια Διεύθυνση του ΥΠΕΚΑ και να εκδοθεί σχετική Εγκύκλιος γενικής εφαρμογής, εφ' άπαξ και δια παντός.σελ. 3 / 4 Όμως ακόμη και αν γίνουν όλα αυτά, σε τίποτε δεν αλλάζει το χρονοβόρο της έκδοσης των αδειών για τις βιομηχανίες και λοιπές παραγωγικές μονάδες. Η έκδοση αδειών για την ανέγερση/επέκταση παραγωγικών μονάδων, που σήμερα είναι περισσότερο αναγκαίες παντός άλλου, προϋποθέτει εγκρίσεις και αδειοδοτήσεις πληθώρας άλλων Υπηρεσιών που αφορούν: χωροθέτηση (χρήσεις γης, ΣΧΟΟΑΠ), περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, δάση, γη υψηλής παραγωγικότητας, περιοχές Νατούρα, Ράμσαρ, βιότοπους, υγροβιότοπους κλπ. Η έκδοση της οικοδομικής άδειας μιας παραγωγικής μονάδας προϋποθέτει την έγκριση των σχεδίων από την αρμόδια Διευθυνση Βιομηχανίας, η οποία με τη σειρά της προϋποθέτει την έγκριση της μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και την αποδοχή της απ' το Νομαρχιακό Συμβούλιο της περιοχής. Οι γραφεικρατικές διαδικασίες φαντάζουν ατελείωτες .... Περιττό να επεκταθούμε περισσότερο, για να καταστεί σαφές ότι οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις στο νέο νόμο σε τίποτε δεν πρόκειται να ωφελήσουν εν προκειμένω. Αρκεί να αναλογισθούμε τι θα γίνει στην περίπτωση που δεν εγκριθεί η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων ή στην περίπτωση που με τον με μεταγενέστερο έλεγχο προκύψει ότι ο σχεδιασμός της παραγωγικής μονάδας με βάση την ληφθείσα οικοδομική άδεια δεν είναι σύμφωνος με τις λοιπές σχετικές ισχύουσες διατάξεις! Αναφέρεται χαρακτηριστικό παράδειγμα: Για την κατασκευή καπνοδόχου με ύψος μεγαλύτερο των 11,00 m σε νέα παραγωγική μονάδα σε λειτουργούσα μεγάλη βιομηχανία, εντός Βιομηχανικής Περιοχής, χωρίς κανένα πολεοδομικό πρόβλημα, η αρμόδια Διεύθυνση Βιομηχανίας προκειμένου να εγκρίνει τα σχέδια ανέμενε επί εξάμηνο την έγκριση του Υπουργού για τους Περιβαλλοντικούς Ορους, παρά το γεγονός ότι στο εργοστάσιο υπήρχαν ήδη πολύ υψηλότερες καπνοδόχοι από την σχεδιαζόμενη νέα. Τελικά, για την έκδοση της οικοδομικής αδείας χρειάστηκαν 24 μήνες ενώ για την κατασκευή της μονάδας μόνο 14 μήνες. Και ενώ υπάρχουν λύσεις για όλα τα προβλήματα αυτά, των οποίων η επίλυση θα μπορούσε να προωθηθεί με το νέο νόμο, φαίνεται, δυστυχώς, ότι το ΥΠΕΚΑ αποτελεί πεδίο ''συμβούλων'' που έχουν ανακηρύξει εαυτούς ειδικούς .... Τα φαινόμενα αυτά, μαζί με το αχαλίνωτο συνδικαλισμό, αποτελούν τον κυριότερο ανασχετικό παράγοντα για την απαραίτητη ανάπτυξη αυτής της χώρας, την μόνη που μπορεί να την βοηθήσει να ξεπεράσει την κρίση.Δημήτριος Κοτσώνης Πολιτικός Μηχανικόςσελ. 4 / 4
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.