Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Δευτέρα, 26 Οκτωβρίου 2020

Η Kλίμακα Μποφόρ είναι ένας εμπειρικός τρόπος μέτρησης της έντασης των ανέμων, που βασίζεται στην παρατήρηση των αποτελεσμάτων του ανέμου στη στεριά ή τη θάλασσα. Το πλήρες επίσημο όνομά της είναι Beaufort Wind Force Scale = Kλίμακα (Έντασης Ανέμου) Μποφόρ.

Κλίμακα Μποφόρ Η Kλίμακα Μποφόρ είναι ένας εμπειρικός τρόπος μέτρησης της έντασης των ανέμων, που βασίζεται στην παρατήρηση των αποτελεσμάτων του ανέμου στη στεριά ή τη θάλασσα. Το πλήρες επίσημο όνομά της είναι Beaufort Wind Force Scale = Kλίμακα (Έντασης Ανέμου) Μποφόρ.Ιστορικό Η κλίμακα επινοήθηκε το 1806 από τον Ιρλανδό Ναύαρχο και υδρογράφο Φράνσις Μποφόρ (Francis Beaufort), προκειμένου να τυποποιηθεί η περιγραφή των καιρικών συνθηκών και να διευκολυνθεί η συνεννόηση των ναυτιλομένων. Ο Μποφόρ ήταν επικεφαλής της υδρογραφικής υπηρεσίας του αγγλικού ναυτικού και επινόησε μια απλή κλίμακα δεκατριών βαθμών (0-12) για την εμπειρική μέτρηση των ανέμων, βασισμένη καταρχήν στα αποτελέσματα που είχε ο άνεμος στα πανιά ενός αγγλικού πολεμικού πλοίου: από τον άνεμο που μόλις αρκούσε για την ώθησή του, έως αυτόν που κανένα πανί δεν μπορεί να αντέξει. Η χρήση της κλίμακας είχε καθιερωθεί στα ημερολόγια των πλοίων κατά το 1830, ενώ υιοθετήθηκε σαν έγκυρη το 1835 από το πρώτο Διεθνές Μετεωρολογικό Συνέδριο των Βρυξελλών. Το 1838 υιοθετήθηκε από το Βρετανικό Ναυαρχείο, ενώ το 1874 η Διεθνής Μετεωρολογική Επιτροπή αποφάσισε τη διεθνή χρήση της. Το 1906, με την έλευση της ατμοκίνησης, τροποποιήθηκε έτσι ώστε να περιγράφει τα αποτελέσματα του ανέμου στη θάλασσα και όχι στα πανιά. Το 1923 ο Τζορτζ Σίμπσον, τότε διευθυντής της Βρετανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, πρόσθεσε στην κλίμακα την περιγραφή των αποτελεσμάτων του ανέμου στην ξηρά και συσχέτισε τους βαθμούς της κλίμακας με την ταχύτητα του ανέμου. Το 1946 η κλίμακα επεκτάθηκε έως τον 17ο βαθμό, κυρίως να περιλάβει ορισμένους τροπικούς τυφώνες. Η δεκαεπταβάθμια κλίμακα σήμερα χρησιμοποιείται μόνο στην Κίνα και την Ταϊβάν για να περιγράψει τέτοιου είδους φαινόμενα. Στις υπόλοιπες περιοχές για τον σκοπό αυτό συνήθως προτιμάται η Κλίμακα Σαφίρ-Σίμπσον, της οποίας το 1 αντιστοιχεί στο 12 της κλίμακας Μποφόρ, χωρίς να υπάρχει άλλη αναλογία στα μεγαλύτερα μεγέθη. Επίσης το κατώτερο όριο του επιπέδου των 12 Μποφόρ (η αρχή της ταχύτητας του τυφώνα) ισούται ακριβώς με το κατώτερο όριο του επιπέδου F1 στην Κλίμακα Φουτζίτα και το κατώτερο όριο του επιπέδου Τ2 στην Κλίμακα TORRO. Οι δύο αυτές κλίμακες, ωστόσο, είναι ανεξάρτητες και χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της έντασης ανέμου και την ταξινόμηση των καταστροφών που προκαλούν οι σίφωνες. Η κλίμακα Μποφόρ χρησιμοποιείται εκτεταμένα στα δελτία καιρού και τις μετεωρολογικές προγνώσεις.1 Η κλίμακα ΜποφόρΦαινόμεναΧαρακτηρισμός Χαρακτηρισμός ανέμου θάλασσαςστην ξηράστην θάλασσαΔεν φυσά άνεμος, ο καπνός υψώνεται κατακόρυφα.Επίπεδη, κατοπτρική επιφάνεια (κοινώς «θάλασσα λάδι»).ΡυτιδούμενηΟ άνεμος μετακινεί τον καπνό, όχι όμως τον ανεμοδείκτη.Το νερό κάνει μικρές «ρυτίδες».ΉρεμηΟ άνεμος γίνεται αισθητός στο δέρμα, τα φύλλα κινούνται.Μικρά κυματάκια που δεν «σπάνε». Οι κορυφές τους έχουν υαλώδη μορφή και ποτέ αφρό.0Άπνοια (νηνεμία)Γαλήνια1Σχεδόν άπνοια / Υποπνέων (ελαφρύ αεράκι)2Πολύ ασθενής (ελαφριά αύρα)3Ασθενής (γλυκιά αύρα)4Σχεδόν Λίγο ταραγμένη Ο άνεμος σηκώνει σκόνη και μέτριος (μέτρια ως ταραγμένη πεσμένα χαρτιά. Τα κλαδιά (μέτρια) αρχίζουν να κινούνται. αύρα)Τα μικρά κύματα αρχίζουν Φύλλα και μικρά κλαριά κινούνται να σπάνε και εμφανίζεται Λίγο ταραγμένη διαρκώς. λίγος αφρός («προβατάκια»). Μέτρια κύματα, εμφανίζεται αφρός και σταγονίδια νερού (πίτυλος).5ΜέτριοςΤαραγμένηΜικρά δέντρα αρχίζουν να κινούνται.Μεγαλύτερα κύματα (ύψους 1,2 - 2,5 m), εμφανίζονται αφρώδεις κορυφές παντού.6ΙσχυρόςΚυματώδηςΜεγάλα κλαδιά κινούνται και ο αέρας σφυρίζει. Η χρήση της ομπρέλας γίνεται δύσκολη.Μεγάλα κύματα (ύψους 2 - 4 m) με επιμήκεις αφρώδεις κορυφές και έντονο πίτυλο.78Σφοδρός / Σχεδόν Θυελλώδης (Near Gale)Θυελλώδης (Gale)Κυματώδης έως Τα δέντρα κινούνται ολόκληρα πολύ και το περπάτημα ενάντια στον κυματώδης άνεμο γίνεται δύσκολο.Η θάλασσα ογκούται (φουσκώνει) και λευκός αφρός από κύματα (ύψους 3 - 5 m) που σπάζουν αρχίζει να παρασύρεται και να σχηματίζονται ραβδώσεις κατά την διεύθυνση του ανέμου.Μεγάλα δέντρα κινούνται ολόκληρα και μικρά κλαδιά Πολύ σπάνε. Η οδήγηση γίνεται κυματώδης έως δύσκολη και το περπάτημα τρικυμιώδης ενάντια στον άνεμο εξαιρετικά δύσκολο.Η θάλασσα αρχίζει να φουρτουνιάζει. Σχετικά υψηλά κύματα (4 - 6 m) με προεξέχουσες κορυφές που αρχίζουν να σπάνε. Σχηματίζονται έντονες λωρίδες αφρού κατά την διεύθυνση του ανέμου. Μεγάλες ποσότητες αιωρούμενου αφρού.2 9101112Πολύ Θυελλώδης (Strong Gale)Θύελλα (Storm)Βίαιη / Σφοδρή θύελλα (Violent Storm)Τυφώνας (Hurricaneforce)*Μεγάλα κλαδιά σπάνε, μικρές ζημιές σε καμινάδες και σκεπές. Προσωρινή σήμανση και οδοφράγματα παρασύρονται. Δύσκολη η όρθια στάση.Υψηλά κύματα (6 - 9 m) με πυκνές ραβδώσεις αφρού κατά την διεύθυνση του ανέμου. Οι κορυφές των κυμάτων αρχίζουν να γέρνουν, να πέφτουν και να κυλίονται. Ο αφρός είναι δυνατόν να επηρεάζει την ορατότητα.Πολύ τρικυμιώδηςΣπάνια παρατηρείται στο εσωτερικό της ξηράς. Δέντρα σπάζουν ή ξεριζώνονται. Πολλά κεραμίδια αποσπώνται από τις σκεπές, αρκετές ζημιές στο εξωτερικό των κτιρίων.Πολύ υψηλά (8 - 12,5 m) κύματα με μακριές λοφώδεις ράχες. Το σπάσιμο και κύλισμα των κορυφών των κυμάτων γίνεται έντονο και βίαιο. Η θάλασσα εμφανίζει μεγάλα λευκά μπαλώματα και η συνολική της εμφάνιση αρχίζει να ασπρίζει. Η ορατότητα μειώνεται.Εξαιρετικά τρικυμιώδης (ή Άγρια)Πολύ σπάνια παρατηρείται στο εσωτερικό της ξηράς. Πολλές στέγες υφίστανται μεγάλη ζημιά. Αρκετές ζημιές σε κτίρια, αυτοκίνητα, πάρκα. Έπιπλα και βαριά αντικείμενα εκτός κτιρίων παρασύρονται. Αδύνατη η όρθια στάση. Εκτεταμένες ζημιές στην βλάστηση.Εξαιρετικά υψηλά (9 - 14 m) ογκώδη κύματα, μεγάλες ποσότητες αιωρούμενου αφρού, μικρή ορατότητα. Δύσκολη η θέα πλοίων μικρής και μεσαίας χωρητικότητας, ίσως για λίγη ώρα να χάνονται πίσω από τα κύματα.ΤρικυμιώδηςΕξαιρετικά σπάνιο συμβάν στο εσωτερικό της ξηράς. Σοβαρές καταστροφές σε μεγάλη έκταση. Μερικά παράθυρα μπορεί να σπάσουν. Λυόμενα σπίτια, και Μαινόμενη κακής κατασκευής υπόστεγα και (ή Πολύ άγρια) αχυρώνες υφίστανται μεγάλες ζημιές ή και καταστρέφονται. Συντρίμμια εκσφενδονίζονται και παρασύρονται. Πολύ εκτεταμένες ζημιές στην βλάστηση.Τεράστια κύματα (14 m και άνω). Ο αέρας γεμίζει με αφρό και πίτυλο, η θάλασσα ασπρίζει εντελώς. Ελάχιστη έως μηδενική ορατότητα.(*): Προσοχή: τα ονόματα «storm» (καταιγίδα) και «hurricane» (τυφώνας) στην κλίμακα Μποφόρ αναφέρονται αποκλειστικά στην ισχύ του ανέμου, χωρίς να σημαίνει υποχρεωτικά την ταυτόχρονη ύπαρξη κάποιου άλλου μετεωρολογικού φαινομένου. Για παράδειγμα, ένα σύστημα θύελλας με μία κλειστή περιστροφική (κυκλωνική) κυκλοφορία γύρω από ένα ήρεμο κέντρο χαμηλής βαρομετρικής πίεσης, γνωστό ως μάτι του τυφώνα (eye of the hurricane), για να καταγραφεί επισήμως ως τροπικός κυκλώνας (tropical cyclone) ή τυφώνας (typhoon ή στον Βόρειο Ατλαντικό hurricane), πρέπει η σταθερή ταχύτητα των ανέμων να φτάσει τα 12 Μποφόρ. Ωστόσο, ενδέχεται να συμβεί άνεμος 12 Μποφόρ και χωρίς τέτοιο σύστημα, από άλλα μετεωρολογικά φαινόμενα. Προκειμένου να αποφεύγεται τυχόν σύγχυση, τα έκτακτα δελτία συχνά αναφέρουν τον όρο «hurricane-force winds» (άνεμοι έντασης τυφώνα) αντί για σκέτο «hurricane». Παρομοίως στην Ελλάδα, όταν η ΕΜΥ εκδώσει δελτίο επικίνδυνων καιρικών φαινομένων με πρόγνωση για ανέμους 10 ή 11 Μποφόρ, αποφεύγεται η χρήση του όρου καταιγίδα (storm), για να μην δημιουργείται σύγχυση με το μετεωρολογικό φαινόμενο που συνοδεύεται από αστραπές, κεραυνούς, έντονη βροχόπτωση και ισχυρούς ανέμους (μερικές φορές και χαλάζι). Αντί γι' αυτό, αναφέρεται ότι «οι άνεμοι θα φθάσουν την ένταση της θύελλας» (κατ' αντιστοιχία του όρου «hurricane-force winds»).3 Φωτογραφίες κατάστασης θάλασσας Παρακάτω παρουσιάζεται η κατάσταση της θάλασσας με φωτογραφικά παραδείγματα. Να σημειωθεί ότι το ύψος των κυμάτων που αναφέρεται στην επίσημη Κλίμακα για τις κατηγορίες 1 - 12 αφορά τους ανοιχτούς ωκεανούς και μόνο αφού ο άνεμος έχει διατηρήσει την αναφερόμενη ταχύτητα επί αρκετές ώρες. Αντιθέτως, κοντά σε ακτές τα αντίστοιχα ύψη είναι κατά πολύ μικρότερα.0 Μποφόρ (άπνοια) Επίπεδη, κατοπτρική επιφάνεια (κοινώς «θάλασσα λάδι»). Προϋπόθεση είναι η άπνοια στον αέρα (0 Μποφόρ). Αυτό όμως δεν ισχύει και αντίστροφα, καθώς συχνά συμβαίνει ακόμα και με άπνοια να υφίσταται κυματισμός, όπως αν επικρατεί αποθαλασσία, που είναι αποτέλεσμα «απακμάζοντος ανέμου», στην ίδια ή σε παρακείμενη περιοχή.1 Μποφόρ Το νερό κάνει μικρές «ρυτίδες».4 2 Μποφόρ Μικρά κυματάκια που δεν «σπάνε». Οι κορυφές τους έχουν υαλώδη μορφή και ποτέ αφρό.3 Μποφόρ Τα μικρά κύματα αρχίζουν να σπάνε και εμφανίζεται λίγος αφρός («προβατάκια»).4 Μποφόρ Μέτρια κύματα, εμφανίζεται αφρός και σταγονίδια νερού (πίτυλος).5 5 Μποφόρ Μεγαλύτερα κύματα (ύψους 1,2 - 2,5 m), εμφανίζονται αφρώδεις κορυφές παντού.6 Μποφόρ Μεγάλα κύματα (ύψους 2 - 4 m) με επιμήκεις αφρώδεις κορυφές και έντονο πίτυλο.7 Μποφόρ Η θάλασσα ογκούται (φουσκώνει) και λευκός αφρός από κύματα (ύψους 3 - 5 m) που σπάζουν αρχίζει να παρασύρεται και να σχηματίζονται ραβδώσεις κατά την διεύθυνση του ανέμου.6 8 Μποφόρ Η θάλασσα αρχίζει να φουρτουνιάζει. Σχετικά υψηλά κύματα (4 - 6 m) με προεξέχουσες κορυφές που αρχίζουν να σπάνε. Σχηματίζονται έντονες λωρίδες αφρού κατά την διεύθυνση του ανέμου. Μεγάλες ποσότητες αιωρούμενου αφρού.9 Μποφόρ Υψηλά κύματα (6 - 9 m) με πυκνές ραβδώσεις αφρού κατά την διεύθυνση του ανέμου. Οι κορυφές των κυμάτων αρχίζουν να γέρνουν, να πέφτουν και να κυλίονται. Ο αφρός είναι δυνατόν να επηρεάζει την ορατότητα.10 Μποφόρ Πολύ υψηλά (8 - 12,5 m) κύματα με μακριές λοφώδεις ράχες. Το σπάσιμο και κύλισμα των κορυφών των κυμάτων γίνεται έντονο και βίαιο. Η θάλασσα εμφανίζει μεγάλα λευκά μπαλώματα και η συνολική της εμφάνιση αρχίζει να ασπρίζει. Η ορατότητα μειώνεται.7 11 Μποφόρ Εξαιρετικά υψηλά (9 - 14 m) ογκώδη κύματα, μεγάλες ποσότητες αιωρούμενου αφρού, μικρή ορατότητα. Δύσκολη η θέα πλοίων μικρής και μεσαίας χωρητικότητας, ίσως για λίγη ώρα να χάνονται πίσω από τα κύματα.12 Μποφόρ Τεράστια κύματα (14 m και άνω). Ο αέρας γεμίζει με αφρό και πίτυλο, η θάλασσα ασπρίζει εντελώς. Ελάχιστη έως μηδενική ορατότητα.Κλίμακα Μποφόρ και ταχύτητα ανέμου Οι βαθμοί της κλίμακας συσχετίζονται με την ταχύτητα του ανέμου, όπως αυτή μετράται από ένα ανεμόμετρο με τον εμπειρικό τύποόπου v είναι η ταχύτητα του ανέμου σε m/s και B οι βαθμοί Μποφόρ. Αν η ταχύτητα μετριέται σε άλλες μονάδες ισχύουν οι τύποι: (όταν η ταχύτητα μετριέται σε κόμβους) (για km/h)8 Αντίστροφα, το μέγεθος Μποφόρ μπορεί να υπολογιστεί προσεγγιστικά από την ταχύτητα του ανέμου με τη σχέσηη οποία ισχύει ικανοποιητικά για μεγέθη μεταξύ 3 και 10. Ταχύτητα ανέμουΎψος κυμάτων (m)m/skm/hmphknΑνοιχτή θάλασσα (Ατλαντικός)Αβαθή, όρμοι και λίμνες00,0 - 0,300 - 1,20-1--10,3 - 1,61-51,2 - 4,61-40,0 - 0,20,0521,6 - 3,46 - 114,6 - 8,14-70,5 - 0,750,633,4 - 5,512 - 198,1 - 12,77 - 1145,5 - 8,020 - 2812,7 - 18,411 - 160,8 - 1,21,058,0 - 10,829 - 3818,4 - 25,316 - 221,2 - 2,01,5610,8 - 13,939 - 4925,3 - 32,222 - 282,0 - 3,52,3713,9 - 17,250 - 6132,2 - 39,128 - 343,5 - 6,03,0817,2 - 20,862 - 7439,1 - 47,234 - 414,0920,8 - 24,575 - 8847,2 - 55,241 - 48πάνω από 6,01024,5 - 28,589 - 10255,2 - 64,448 - 56έως 20,05,51128,5 - 32,7103 - 11764,4 - 73,656 - 64-12>32,7>118>73,6>64πάνω από 20,0ΜποφόρΑπαγορευτικό απόπλου Μετά την τραγωδία του οχηματαγωγού «Ηράκλειον» το 1966, που απέπλευσε με άνεμο 9 και πλέον μποφόρ, ακολουθώντας τη μέχρι τότε τακτική του «απόπλου κατά κρίση πλοιάρχου», με αποτέλεσμα στη συνέχεια να υποστεί μετατόπιση φορτίου και να βυθιστεί, με 217 θύματα, θεσπίστηκε το μέτρο της απαγόρευσης απόπλου «λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών», λεγόμενο κοινώς απαγορευτικό απόπλου. Το απαγορευτικό όμως αυτό ισχύει κάθε φορά μόνο για επιβατηγά και οχηματαγωγά πλοία υπό ελληνική σημαία. Συνεπώς δεν περιλαμβάνονται φορτηγά πλοία, εμπορικά, ιστιοφόρα, πολεμικά, ιδιωτικά και πάσης φύσεως υπό ξένη σημαία. Το προστατευτικό αυτό μέτρο επιβάλλεται από τις ελληνικές λιμενικές Αρχές όταν η ΕΜΥ εκδώσει δελτίο θυελλωδών ανέμων ή γενικώς δελτίο επικίνδυνων καιρικών φαινομένων με ανέμους 9 Μποφόρ και άνω, όχι μόνο για τον λιμένα απόπλου αλλά και για οποιαδήποτε περιοχή που περιλαμβάνεται στη διαδρομή του προς απόπλου πλοίου.9
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.