Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Πέμπτη, 23 Σεπτεμβρίου 2021

Από τον κ. Κ. Β. Σελλούντο

Αναδημοσίευση από το περιοδικό ΤΕΧΝΙΚΑ (http://www.tekdotiki.gr)

Είναι πράγματι οικονομική η κρίση; Από τον Κ. Β. Σελλούντο Η χώρα μας όπως φαίνεται έχει περιέλθει σε μια πρωτοφανή και πολυδιάστατη κρίση. Στις δύσκολες αυτές στιγμές για τον τόπο ο τεχνικός κόσμος οφείλει, πιστεύουμε, να αναλάβει πρωτοβουλίες και να πρωτοστατήσει σε κάθε προσπάθεια ανασυγκρότησης και ανάκαμψης. Ο ορθολογισμός, η αναλυτική σκέψη που εξ ορισμού διαθέτει και η μεθοδολογία αντιμετώπισης προβλημάτων που έχει διδαχθεί κάθε τεχνικός συνιστούν απαραίτητα συστατικά για την αναζήτηση διεξόδου από την κρίση. Επιχειρώντας μια προσέγγιση του ζητήματος θαμπορούσε ίσως να διακρίνει κανείς τρεις φάσεις, τρία στάδια ανάλυσης. Τον προσδιορισμό της δεδομένης προβληματικής κατάστασης, τον καθορισμό της επιθυμητής μετά τη κρίση κατάστασης και, τέλος, τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε από την προβληματική στην επιθυμητή κατάσταση. Όπως διδαχτήκαμε ως τεχνικοί, η αναλυτική καταγραφή των δεδομένων και ο εντοπισμός των παραμέτρων του "προβλήματος" συνιστά εξαιρετικά δύσκολη αλλά και κρίσιμη, ίσως την πλέον κρίσιμη, εργασία. Αν αποτύχουμε να προσδιορίσουμε με ακρίβεια τη φύση του "προβλήματος" είναι σχεδόν βέβαιο πως θα οδηγηθούμε σε αποτυχία και στην αντιμετώπισή του. Καλούμαστε λοιπόν εδώ να απαντήσουμε στα ερωτήματα "που βρισκόμαστε σήμερα;", "τι κάναμε λάθος;" και τέλος πάντων "τι ακριβώς είναι αυτή η κρίση, ποιο είναι το πρόβλημα τελικά;". Στο σημείο αυτό θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί πως η απάντηση είναι προφανής, έχει συζητηθεί εκτενώς και γνωρίζουμε πλέον με ακρίβεια τη σημερινή κατάσταση. Η προσωπική μου αίσθηση είναι πως, εάν κανείς θεωρεί πως το πρόβλημα είναι "προσδιορισμένο" τότε μάλλον πλανάται οικτρά. Και για να υποστηριχτεί η παραπάνω κάπως αιρετική άποψη δεν έχει κανείς παρά να κάνει μια μικρή έρευνα στο στενό του περιβάλλον. Δεν έχει λοιπόν παρά να ρωτήσει φίλους, συνάδελφους, συγγενείς το εξής απλό: "Τι είναι αυτή η κρίση την οποία ζούμε, πού οφείλεται"; Οι απαντήσεις που θα λάβει ενδέχεται και να τον εκπλήξουν. Παρακάτω παρατίθενται ενδεικτικά ορισμένες από τις πιο δημοφιλείς απαντήσεις: ♦ Κρίση; Ποια κρίση; Όλοι οι Έλληνες είναι στις καφετέριες και τις ταβέρνες... ♦ Για την κρίση φταίνε οι κερδοσκόποι που πλουτίζουν σε βάρος μας. ♦ Την κρίση την παρήγαγαν οι Αμερικάνοι για να διαλύσουν το ευρώ. ♦ Οι Γερμανοί είναι υπεύθυνοι για την κρίση επειδή δεν θέλουν την Ελλάδα στο ευρώ. ♦ Οι διεφθαρμένοι πολιτικοί μαζί με κάποια "λαμόγια" μας "έφαγαν" τα χρήματα. ♦ Για την κρίση ευθύνεται το τεράστιο και υπέρ - σπάταλο κράτος. ♦ Για πολλά χρόνια τώρα ζούμε ως χώρα πολύ πάνω από τις δυνάμεις μας... Ανεξάρτητα με το αν κανείς συμφωνεί ή όχι με κάποια από τα παραπάνω, προκύπτουν δύο σαφή όσο και πολύτιμα συμπεράσματα. Το πρώτο είναι πως στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι συμπολίτες μας έχουν υιοθετήσει μια εξήγηση για τη κρίση που ασχέτως του τι ακριβώς περιλαμβάνει, είναι προφανές πως δεν περιλαμβάνει κάποιο μερίδιο προσωπικής ευθύνης. Πράγματι, η πλειονότητα ακόμη και εκείνων που προτείνουν την τελευταία απάντηση, όταν κληθούν να εξηγήσουν τον όρο "ζούμε ως χώρα" τείνουν να 1 αφαιρούν τον εαυτό τους από τυχόν ευθύνες εφόσον "εγώ δε συμμετείχα ή δεν μπόρεσα ή ήταν αδύνατο να κάνω κάτι για όλα αυτά". Το δεύτερο συμπέρασμα που ανακύπτει είναι πως προφανώς δεν συμφωνούμε όλοι για το τι ακριβώς είναι αυτή η κρίση και ποια τα αίτια που την προκάλεσαν. Και στο σημείο αυτό ο τεχνοκράτης, εφόσον αντιμετωπίσει το ζήτημα με ακεραιότητα, καταλήγει στο πόρισμα πως ο προσδιορισμός του προβλήματος δεν είναι τελικά ζήτημα τεχνικής ή λογιστικής φύσεως. Δηλαδή, ο ορθολογισμός ή αυτό που αποκαλούμε "κοινή λογική" δεν επαρκεί για να περιγράψει το "πρόβλημα" με τέτοιο σαφή και μαθηματικό τρόπο ώστε να μην επιδέχεται και να αποκλείει άλλες, εντελώς διαφορετικές θεωρήσεις του ίδιου ζητήματος. Ο καταξιωμένος μηχανικός και δάσκαλος κ. Θεοδόσιος Τάσιος προτείνει μια άλλη οδό σκέψης. Στο νέο του βιβλίο "Περιβάλλον (πάλι τα ίδια;)" όπως και σε άλλες του τοποθετήσεις στο παρελθόν ταξινομεί αυτού του είδους τα "προβλήματα" σε μια άλλη περιοχή. Ισχυρίζεται πως αυτά τα ζητήματα εμπεριέχουν "ηθικές συνιστώσες". Το να συμφωνήσουμε για την φύση του προβλήματος (και η επιλογή του ρήματος "συμφωνώ" δεν είναι τυχαία) καταλήγει ουσιαστικά σε διλήμματα πολιτικής και, επομένως, ηθικής φύσεως. Στο βιβλίο αυτό περιγράφεται μεταξύ άλλων η νοοτροπία και η πρακτική ορισμένων ανθρώπων που συνοψίζεται εύστοχα στο τρίπτυχο "ΕΓΩ, ΕΔΩ και ΤΩΡΑ". Χονδροειδώς, επιχειρώντας μια περιγραφή της συμπεριφοράς αυτής, πρόκειται για την τάση να λαμβάνουμε κάθε απόφαση, ατομικά ή και συλλογικά, από την πλέον απλή καθημερινή έως και την πλέον βαρύνουσα και με μακροχρόνιες επιπτώσεις, με βασικό (αν όχι αποκλειστικό) κριτήριο το άμεσο χρονικά και χωρικά (ΕΔΩ και ΤΩΡΑ) καθαρά προσωπικό συμφέρον (ΕΓΩ). Η οπτική γωνία που εισάγει στο πρόβλημα ο κ. Τάσιος οφείλει να μας προβληματίσει. Εντοπίζει ένα βαθύτερο ζήτημα, ένα πρόβλημα του οποίου παράγωγο και όχι αίτιο είναι η οικονομική παράμετρος. Και εδώ αναπόφευκτα ανακύπτει και θέμα προσωπικών ευθυνών. Φαίνεται σε αυτή τη θεώρηση πως όλοι μας, με διακριτά βέβαια επίπεδα ευθύνης, ίσως τελικά αποτελούμε μέρος του προβλήματος. Και για να αποτελέσουμε μέρος της λύσης θα πρέπει ίσως πρώτα και πριν από όλα να αλλάξουμε τον εαυτό μας, τον τρόπο που σκεφτόμαστε και λειτουργούμε. Και ίσως έτσι συμφωνήσουμε ποιο είναι τελικά το πρόβλημα αλλά και το επίσης κρίσιμο και εξόχως ηθικού περιεχομένου ζήτημα του "πού θέλουμε να πάμε". Και όταν τα συμφωνήσουμε αυτά δεν είναι ενδεχομένως και τόσο δύσκολο να βρούμε τον τρόπο, να διαλέξουμε το δρόμο που θα μας φέρει εκεί.2
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.