Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Δευτέρα, 16 Σεπτεμβρίου 2019

Η τυποποίηση των ηλεκτροδίων των ανθρακούχων χαλύβων και των ελαφρά κραµατικών χαλύβων (κατά AWS Α5.1, AWS A5.5, ISO 2560 και ΕΛΟΤ ΕΝ 499), των συµπαγών συρµάτων και των ράβδων (κατά ISO και ΕΝ) και των ανοξειδώτων ηλεκτροδίων (κατά ISO 3581, EN 1600 και AWS A5.4).

Στοιχεία για την συντήρηση - διατήρηση των ηλεκτροδίων.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΩΝ1.Η τυποποίηση των ηλεκτροδίων των ανθρακούχων χαλύβων και των ελαφρά κραµατικών χαλύβωνΤα επενδυµένα ηλεκτρόδια ανθρακούχων χαλύβων και ελαφρά κραµατικών χαλύβων είχαν τυποποιηθεί µε δύο διαφορετικούς τρόπους: .Με τα πρότυπα AWS Α5.1 (ανθρακούχων χαλύβων) και AWS A5.5 (ελαφρά κραµατικών χαλύβων) της American Welding Society..Με το ISO 2560, έκδοση του 1973, παρόµοιο µε το οποίο είναι το Ευρωπαϊκό EN 499. Το τελευταίο έχει αποδοθεί στην ελληνική ως ΕΛΟΤ ΕΝ 499, χωρίς καµία απολύτως τεχνική αλλαγή.Τo AWS χρησιµονοποιεί μονάδες του συστήµατος ΙΡ (αγγλοσαξονικό) ενώ τα ISO, EN και ΕΛΟΤ χρησιμοποιούν το SI (διεθνές σύστηµα µονάδων). Η πράξη απέδειξε ότι η τυποποίηση κατά AWS, παρά το ότι βασίζεται στο σύστηµα µονάδων IP, ήταν περισσότερο δημοφιλής σε σχέση µε την κατά EN-499, κυρίως λόγω της µεγάλης απλότητάς της και της ευκολίας αποµνηµόνευσης. Όλοι οι κατασκευαστές ηλεκτροδίων αναγράφουν πάνω στη συσκευασία την ονοµασία των ηλεκτροδίων και στα δύο αυτά συστήµατα καθώς και σε αρκετά εθνικά (DIN, BS κτλ.). Οι αντιφάσεις µεταξύ των δύο συστηµάτων αντιμετωπίσθηκαν µε την έκδοση του ISO 2560:2002, η οποία αναγνωρίζει και τους δύο τρόπους τυποποίησης ως εξής: .Με το ISO 2560 Α που είναι απολύτως όµοιο µε το EN 499..Με το ISO 2560 Β που ακολουθεί τη µέθοδο της AWS, αλλά µε την αντικατάσταση του συστήµατος µονάδων IP µε το SI (και µε ορισµένες ακόµη µικρές τροποποιήσεις).Αν και το σύστηµα κατά ISO 2560 Α περιγράφει λεπτοµερέστερα τις ιδιότητες των ηλεκτροδίων, είναι κάπως περίπλοκο. Το ISO 2560 Β είναι πολύ απλό και προσφέρεται ιδιαίτερα για τους τεχνίτες. Αυτό που χρειάζεται ένας ηλεκτροσυγκολλητής είναι να κάνει εύκολα και γρήγορα τη σωστή επιλογή του κατάλληλου ηλεκτροδίου και σ’ αυτό το σηµείο, το ISO 2560 Β τον καλύπτει πλήρως.2.Επενδυµένα ηλεκτρόδια κατά ISO 2560 BΗ τυποποίηση αυτή χρησιµοποιεί µόνο 4 αριθµούς, π.χ. Ε4311. Μπορεί να ακολουθούν και άλλοι αριθµοί ή γράµµατα που να δίνουν περισσότερες πληροφορίες. Οι δύο πρώτοι αριθµοί, πολλαπλασιαζόµενοι επί 10, δίνουν την ελάχιστη αντοχή σε MPa (λ.χ. το ηλεκτρόδιο Ε4311 έχει ελάχιστη αντοχή 430 MPa. Τα δύο πρώτα ψηφία επιτρέπεται να σχηµατίζουν µόνο έναν από τους αριθµούς: 43, 49, 55, 57. Τα επόµενα δύο ψηφία (3ο και 4ο) αναφέρονται στο είδος της επένδυσης. Από το είδος της επένδυσης εξαρτώνται τα εξής: • • • •Οι δυνατές θέσεις συγκόλλησης Το είδος του ρεύµατος που απαιτείται (AC, DC+, DC-) Το βάθος της διείσδυσης (αν π.χ. δεν είναι εφικτή η διαµόρφωση των άκρων, τότε χρειάζεται ηλεκτρόδιο βαθειάς διείσδυσης). Η µορφή της επιφάνειας της ραφής (κοίλη, κυρτή ή επίπεδη). Σε γωνιακές συγκολλήσεις είναι προτιµότερη η κοίλη ή η επίπεδη µορφή, ενώ σε ευθείες η κυρτή.1/7 Το πάχος επικάλυψης από την προστατευτική σκουριά, αν δηλαδή θα είναι παχειά ή λεπτή. Αν η συγκόλληση γίνεται στο ύπαιθρο, πρέπει να επιλεχθεί ηλεκτρόδιο που αφήνει επικάλυψη τουλάχιστον µέτριου πάχους.•Μετά τα παραπάνω ψηφία ενδέχεται να ακολουθούν οι χαρακτήρες A ή Ρ ή ΑΡ. Το A σηµαίνει ότι δεν απαιτείται θερµική επεξεργασία µετά τη συγκόλληση και το Ρ ότι απαιτείται. Αν απαιτείται αυτή, σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις είναι θέρµανση επί 60-75 min στους 620 ± 15°C. Αν υπάρχει το AP, τότε και οι δύο περιπτώσεις είναι αποδεκτές. Μετά ενδέχεται να υπάρχει το U, το οποίο έχει σχέση µε τη δυσθραυστότητα. Το ISO 2560 B προβλέπει ενέργεια θραύσης 27 J σε διαφορετική θερµοκρασία για κάθε είδος ηλεκτροδίου. Από πίνακα που υπάρχει στο πρότυπο και από τον τύπο του ηλεκτροδίου, βρίσκεται η θερµοκρασία κατά την οποία το µέταλλο της ραφής πρέπει να παρουσιάζει δυσθραυστότητα 27 J. Όταν όµως υπάρχει το U, σηµαίνει ότι θα υπάρχει αυξηµένη δυσθραυστότητα και η ενέργεια θραύσης στην θερµοκρασία που αναφέρει ο πίνακας είναι 47 J αντί 27 J. Στα βασικά ηλεκτρόδια ή ηλεκτρόδια χαµηλού υδρογόνου, το περιεχόµενο υδρογόνο πρέπει να είναι µέχρι 15 cm 3 ανά 100 g εναποτιθεµένου µετάλλου. Γι’ αυτό την ονοµασία την ακολουθεί συµβολισµός για το περιεχόμενο υδρογόνο π.χ. Ε4318Η10. Το Η σηµαίνει υδρογόνο και ακολουθείται από 5 ή 10 ή 15 που συµβολίζει τη µέγιστη δυνατή περιεκτικότητα υδρογόνου, σε 3 cm ανά 100 g εναποτιθέµενου µετάλλου. Πίνακας 1: Η σηµασία 3ου και 4ου ψηφίου στην ονοµασία κατά ISO-2560-B 3 ο+4 ο Είδος επένδυσης Θέσεις συγκόλλησης Είδος ρεύµατος ∆ιείσδυση Επιφάνεiα Πάχος ψηφίο σκουριάς 03Βασική + ΡουτιλίουΌλες πλην της PGAC,DC+,DC-ΡηχήΚυρτήΛεπτή10Κυτταρίνης -ΝατρίουΌλεςDC+Πολύ βαθιά ΚοίληΛεπτή11 12Κυτταρίνης -Καλίου Ρουτιλίου -ΝατρίουΌλες Όλες πλην της PGAC,DC+,DCAC,DC-Βαθιά ΜέτριαΚοίλη ΚυρτήΛεπτή Μέτρια13Ρουτιλίου - ΚαλίουΌλες πλην της PGAC,DC+,DC-ΡηχήΚυρτήΜέτρια14Ρουτιλίου + ΣιδηρόσκονηΌλες πλην της PGAC,DC+,DC-ΜέτριαΕπίπεδηΠαχιά15Βασική - ΝατρίουΌλες πλην της PGDC+ΜέτριαΚυρτήΛεπτή16 18Βασική - Καλίου Βασική + ΣιδηρόσκονηΌλες πλην της PG Όλες πλην της PGAC,DC+ AC,DC+Ρηχή ΜέτριαΚυρτή ΚυρτήΛεπτή Μέτρια19Ρουτιλίου + ΟξειδίουΌλες πλην της PGAC,DC+,DC-ΜέτριαΚυρτήΜέτρια20Οξειδίου FePA, PBAC,DC-ΜέτριαΕπίπεδηΠαχιά24Ρουτιλίου + ΣιδηρόσκονηPA, PBAC,DC+,DC-ΜέτριαΕπίπεδηΠολύ παχιά27Οξειδίου Fe + ΣιδηρόσκονηPA, PBAC,DC-ΜέτριαΕπίπεδηΠολύ παχιά28 48Βασική + Σιδηρόσκονη ΒασικόPA, PB, PC ΌλεςAC,DC+ AC,DC+Μέτρια ΜέτριαΚυρτή ΚυρτήΠαχιά ΛεπτήΕπισήμανση: Η θέση PG (κατακόρυφη κατεβατή), ενδέχεται και να επιτρέπεται, ανάλογα µε τις οδηγίες του κατασκευαστή των ηλεκτροδίων. Όταν όµως δεν είναι γνωστό τι ισχύει, καλύτερα να θεωρείται ότι η PG δεν επιτρέπεται. Όταν το 3ο ψηφίο είναι 1 ή 2, τότε το 3o και το 4ο ψηφίο έχουν την ίδια ακριβώς σηµασία και στα δύο συστήµατα. Στο σύστηµα AWS, όταν το 3ο ψηφίο είναι 4 αντί για 1, υποδηλώνει ότι το ηλεκτρόδιο δεν είναι κατάλληλο για τη θέση PG. Υπάρχει επίσης το Η, αλλά ακολουθείται από το 4, 8 ή το 16 Πχ το Ε4918Η15 µπορεί να αντιστοιχεί κατά AWS στα Ε7018Η16 ή Ε7048Η16 Οπως προκύπτει από τον πίνακα (3-1) µόνο 4 είδη υλικών χρησιµοποιούνται στην πάστα των ηλεκτροδίων: -Κυτταρίνη: Για συγκόλληση σε όλες τις θέσεις µε βαθιά διείσδυση. Η ραφή έχει κοίλη µορφή. Μπορούν να γίνουν καλές συγκολλήσεις, ακόµη και όταν υπάρχουν σκουριές.2/7 -Ρουτίλιο (TiO2): Μέτρια διείσδυση, αλλά εύκολη η χρήση των ηλεκτροδίων (µαλακό τόξο). Η ραφή είναι κυρτή. Τα προς συγκόλληση άκρα πρέπει να είναι χωρίς σκουριές.-Βασική επένδυση (συνδυασµός ανθρακικού και φθοριούχου ασβεστίου): Χρησιµοποιείται στις περιπτώσεις που απαιτείται η συγκόλληση να έχει µεγάλη αντοχή. Η ραφή είναι κυρτή. Τα ηλεκτρόδια είναι δύσκολα στη χρήση τους και απαιτούν εµπειρία. Η προς συγκόλληση επιφάνεια πρέπει να είναι καθαρή.-Οξείδιο του Fe: ∆ίνει επίπεδη επιφάνεια ραφής και προσφέρεται για γωνιακές συγκολλήσεις και επικαλύψεις ελασµάτων. Η λιωµένη πάστα είναι πολύ ρευστή. Η ραφή είναι µέτριας αντοχής, επειδή περιέχει φυσαλίδες CO2.Ορισµένα από τα παραπάνω υλικά, συνδυαζόµενα µεταξύ τους, δηµιουργούν και άλλους τύπους επένδυσης µε ενδιάµεσες ιδιότητες. Επίσης, στα ηλεκτρόδια κυτταρίνης, ρουτιλίου και στα βασικά, προστίθεται ένας σταθεροποιητής τόξου ο οποίος βελτιώνει τις ιδιότητές τους: -Νάτριο (υπό µορφή αλάτων): Αυξάνει τη διεισδυτικότητα, αλλά περιορίζει τις δυνατότητες χρήσης διαφορετικών ηλεκτρικών πηγών. Π.χ. η κυτταρίνη µε σταθεροποιητή το Νάτριο (τύπος 10), είναι το πλέον διεισδυτικό ηλεκτρόδιο που υπάρχει, αλλά µπορεί να χρησιµοποιηθεί µόνο µε ρεύµα DC+.-Κάλλιο (υπό µορφή αλάτων): Βελτιώνει το τόξο, καθιστά την ηλεκτροσυγκόλληση ευκολότερη, με λιγότερο θόρυβο και µικρότερη ένταση ρεύµατος. Λειτουργεί µε οποιοδήποτε ρεύµα (AC, DC+, DC-). Έτσι, το ηλεκτρόδιο ρουτιλίου, µε σταθεροποιητή το κάλιο (τύπος 13), είναι πολύ εύκολο στη χρήση.Η σιδηρόσκονη αυξάνει την απόδοση του ηλεκτροδίου και εναποτίθενται µεγαλύτερες ποσότητες µετάλλου στον ίδιο χρόνο. Με µορφή σιδηρόσκονης, ενσωματώνονται συνήθως και οι προσθήκες άλλων µετάλλων. Αν π.χ. το εναποτιθέµενο µέταλλο έχει 1% Ni, µπορεί αυτό να βρίσκεται στη σιδηρόσκονη και ο πυρήνας του ηλεκτροδίου να είναι απλός ανθρακούχος χάλυβας. -Όταν το 3ο ψηφίο είναι 0, 1 ή 4, το ηλεκτρόδιο είναι κατάλληλο για όλες τις θέσεις, πλην ενδεχοµένως της PG (κατεβατής). Μόνο τα ηλεκτρόδια κυτταρίνη είναι πάντοτε κατάλληλα για τη θέση PG, καθώς και το µοναδικό ηλεκτρόδιο που έχει ως 3ο ψηφίο το “4”. Τα άλλα ενδέχεται να είναι κατάλληλα για τη θέση PG, ανάλογα µε τον κατασκευαστή.-Όταν το 3ο ψηφίο είναι το 2, τότε το ηλεκτρόδιο είναι κατάλληλο µόνο για τις θέσεις PA και PB µε τη σχεδόν ασήµαντη εξαίρεση του τύπου 28 που προσφέρεται και για τη θέση PC. ∆ιαθέτουν παχιά επένδυση και έχουν σιδηρόσκονη στην πάστα τους. Το τίµηµα όµως είναι ο περιορισµός των θέσεων συγκόλλησης, επειδή η µεγάλη ποσότητα προστατευτικής σκουριάς ρέει πολύ εύκολα.Ενα πλήρες παράδειγµα της τυποποίησης κατά ISO 2560 B: Εστω π.χ. το ηλεκτρόδιο Ε4918-Ν3ΑUH10 κατά ISO 2560 B Ε4918Αντοχή 490 MPa, κατάλληλο σε όλες της θέσεις πλην ενδεχοµένως της PG, βασική επένδυση που περιέχει σιδηρόσκονη.Ν3Το εναποτιθέµενο µέταλλο περιέχει 1,5% Νικέλιο.Α∆εν χρειάζεται θερµική κατεργασία µετά τη συγκόλλησηUΥποδηλώνει ότι το εναποτιθέµενο µέταλλο έχει πολύ µεγαλύτερη αντοχή σε κρούση, σε σχέση µε το απλό Ε4918-Ν3.Η10Το υδρογόνο είναι <10 cm 3 ανά 100 gr εναποτιθέµενου µετάλλου (το σύµβολο υπάρχει µόνο στα βασικά ηλεκτρόδια).3/7 3.Επενδυµένα ηλεκτρόδια κατά ISO 2560 AΗ µορφή της τυποποίησης κατά ISO 2560 Β είναι η ίδια µε την τυποποίηση κατά EN 499. ∆ίνει περισσότερες πληροφορίες σχετικά µε τις ιδιότητες του ηλεκτροδίου, µε αποτέλεσµα όµως να είναι αρκετά περίπλοκη. Η πλήρης περιγραφή ενός ηλεκτροδίου είναι της µορφής: ISO 2560 A E4232NiB32H5 Τα ψηφία και τα σύµβολα µετά το Ε, στον παραπάνω συµβολισµό, έχουν την εξής σηµασία: -Τα δύο πρώτα ψηφία, πολλαπλασιαζόµενα µε το 10, δίνουν το ελάχιστο όριο ελαστικότητας σε MPa (όχι το όριο θραύσης). Στο παράδειγµα αυτό είναι 420 MPa. Οι αριθµοί που χρησιµοποιούνται είναι οι 35, 38, 42, 46, 50. Δεν υπάρχει συγκεκριµένη αντιστοιχία ορίου ελαστικότητας και ορίου θραύσης, οπότε δεν είναι εύκολη η αντιστοίχιση µε τα δύο πρώτα ψηφία του ISO 2560 B. Η αντιστοιχία όµως δεν είναι δυνατόν να βρίσκεται εκτός των πλαισίων του πίνακα 2).-Το τρίτο ψηφίο δίνει τη θερµοκρασία στην οποία το εναποτιθέµενο µέταλλο έχει δυσθραυστότητα 47 J. Όσο µεγαλύτερος είναι αυτός ο αριθµός τόσο πιο ανθεκτικό είναι το µέταλλο σε κρούση. Στο παράδειγµα το τρίτο ψηφίο είναι 3, οπότε η δυσθραυστότητα είναι τουλάχιστον 47 J, σε θερµοκρασία -20°C. ∆εν υπάρχει αντίστοιχο σύµβολο στο ISO 2560 B. Πίνακας 2: Αντιστοιχία των 2 πρώτων ψηφίων ISO 2560 A 35 38 42 46 50ISO 2560 B 43, 49 43, 49, 55 55, 57 55, 57 574 . Η τυποποίηση των συµπαγών συρµάτων και των ράβδων κατά ISO και ΕΝ (α) Συµπαγή σύρµατα και ράβδοι για ανθρακούχους και ελαφρά κραµατικούς χάλυβες Η τυποποίηση γίνεται µε βάση το ISO 14341 το οποίο αναγνωρίζει δύο τρόπους τυποποίησης, τον «Α» και το «Β». Ο «Α» είναι απόλυτα όµοιος µε την τυποποίηση κατά ΕΝ 440. Οι ελαφρά κραµατικοί χάλυβες που προβλέπονται στο πρότυπο αναφέρονται ως λεπτόκοκκοι χάλυβες, επειδή οι προσµίξεις τους είναι τέτοιες που οδηγούν σε µικρό µέγεθος κόκκου, δηλαδή σε µεγάλες αντοχές. Υπάρχει και το σύστηµα τυποποίησης κατά DIN 1732, µε το οποίο τα Ε1100, Ε4043, Ε4047 και Ε5356 αναφέρονται αντίστοιχα ως EL-Al99.5, SG-AlSi5, SG-AlSi12 και SG-ΑlMg5. Περιγραφή του τρόπου τυποποίησης ISO 14341 Α ή ΕΝ 440 Τα βασικά χαρακτηριστικά της µεθόδου είναι ότι η αντοχή περιγράφεται µε το όριο ελαστικότητας και η δυσθραυστότητα µε τη θερµοκρασία στην οποία αυτή έχει τιµή 47 J. Παράδειγµα συµβολισµού: G423M-G3Si1 ή µόνο µε το G3Si1 Προηγείται το γράµµα G και ακολουθεί ένας αριθµός που, αν πολλαπλασιαστεί µε το 10, δίνει το όριο ελαστικότητας σε Mpa. Οι µόνες τιµές που επιτρέπονται γι’ αυτόν τον αριθµό είναι 35, 38, 42, 46, 50 (στο παράδειγµα είναι 42, άρα 420 MPa). Ο επόµενος αριθµός ο οποίος δείχνει τη θερµοκρασία στην οποία η δυσθραυστότητα είναι 47 J, φαίνεται στον πίνακα (9-14) (στο παράδειγµα είναι 3, δηλαδή -20°C). Μετά ακολουθεί ο συµβολισµός του αερίου που χρησιµοποιείται και µπορεί να είναι C, M, Α όπως φαίνεται στον πίνακα 3 (στο παράδειγµα είναι Μ, δηλαδή αέριο Ar+20-25%CO2).4/7 Πίνακας 3: Θερµοκρασία στην οποία η δυσθραυστότητα είναι τουλάχιστο 47 J/cm2 κατά ISO 14341 Α 3ο ψηφίο ΘερµοκρασίαΖΑ234567Άγνωστη20°C0°C-20°C-30°C-40°C-50°C-60°CΤο τελευταίο µέρος του συµβολισµού αναφέρεται στη χηµική σύσταση. Το πρότυπο επιτρέπει η ονοµασία του σύρµατος να γίνεται και µόνο µε τη χηµική του σύσταση. Στο παράδειγµα το G3Si1 σηµαίνει ότι υπάρχει περίπου 3x0,5 = 1,5% Mn και περίπου 1% Si. Οι συµβολισµοί που χρησιµοποιούνται για τη χηµική σύσταση δεν είναι πολλοί και περιλαµβάνονται σ’ αυτούς µόνο δύο χηµικά στοιχεία. Το πρώτο είναι πάντοτε το Mn. Πάντα ξεκινάει ο συµβολισµός µε το G και ακολουθεί ένας αριθµός, ο οποίος πολλαπλασιαζόµενος µε το 0,5 δίνει την κατά προσέγγιση περιεκτικότητα σε Mn. Μετά υπάρχει ο συµβολισός ενός δεύτερου στοιχείου. Αυτό ενδέχεται να ακολουθείται από έναν αριθµό που υποδηλώνει την περιεκτικότητά του ή, όταν η περιεκτικότητα είναι αρκετά κάτω του 1%, να µην ακολουθείται από αριθµό. Τυποποιηµένοι συµβολισµοί είναι µόνο οι: G2Si1, G3Si2, G4Si1, G2Ti, G2Al, G3Ni1, G2Ni2, G2Mo και G4Mo Όταν η χημική σύσταση δεν εµπίπτει σε κάποια τυποποιηµένη κατηγορία, χρησιµοποιείται ο συµβολισµός G0 Περιγραφή του τρόπου τυποποίησης ISO 14341 Β Η αντοχή περιγράφεται µε το όριο θραύσης και η δυσθραυστότητα µε τη θερµοκρασία στην οποία έχει τιµή 27 J, όπως συµβαίνει και µε τα πρότυπα AWS. Πέραν αυτής της οµοιότητας µε το AWS, δεν υπάρχει άλλο κοινό στοιχείο µεταξύ των δύο τυποποιήσεων. Οι µόνες τιµές που επιτρέπονται για το όριο θραύσης είναι 43, 49, 53, 57. Παράδειγµα συµβολισµού: G493M-G6 ή µόνο µε το G6 Ο συµβολισµός είναι σχεδόν ο ίδιος µε του ISO 14341 A. Οι µόνες διαφορές που υπάρχουν είναι: Ότι χρησιµοποιείται το όριο θραύσης αντί για το όριο ελαστικότητας Αντί για το γράµµα Α για τους 20°C χρησιµοποιείται το Υ. Οι τυποποιηµένοι συνδυασµοί όσον αφορά το συµβολισµό της χηµικής σύστασης είναι διαφορετικοί. Οι µόνες οµοιότητες που υπάρχουν στο συµβολισµό της χηµικής σύστασης είναι ότι προηγείται πάντα το G και ότι στην περίπτωση που δεν εµπίπτει το σύρµα σε καµία τυποποιηµένη κατηγορία χρησιµοποιείται ο συµβολισµός G0.o o oΣε όλους τους ανθρακούχους χάλυβες ανάλογα µε τη χηµική τους σύσταση, το γράµµα G ακολουθείται από έναν αριθµό που κυµαίνεται από το 2 µέχρι το 17, ο οποίος υποδηλώνει την χηµική σύσταση του εναποτιθέµενου µετάλλου (ο σχετικός πίνακας περιέχεται στο πρότυπο). Στους ελαφρά κραµατικούς χάλυβες χρησιµοποιούνται οι εξής συµβολισµοί για τα στοιχεία: Ν για το νικέλιο, Μ για το µολυβδαίνιο, C για το χρώµιο και το χαλκό, Τ για το τιτάνιο. Παραδείγµατα τέτοιων συµβολισµών είναι: G3M1 (1,5% Mn, 0,4%Mo), GN5 (5% Νικέλιο), GNCC (περιέχει Ni, Cr και Cu σε ποσοστά κάτω του 1% το καθένα), GΝ2Μ4Τ (2% Νικέλιο, 0,8% Μο και µικρό ποσοστό Τιτανίου). (β) Η τυποποίηση των ράβδων TIG ανθρακούχων και λεπτόκοκκων χαλύβων Η τυποποίηση γίνεται κατά EN1668. Ο τρόπος τυποποίησης είναι όµοιος µε των συµπαγών συρµάτων, µε µόνες διαφορές: -Αντί του G χρησιµοποιείται το W, τόσο για την ονοµασία όσο και για τη χηµική σύσταση. Δεν υπάρχει σύµβολο του αερίου (στην TIG χρησιµοποιείται µόνο το αργόν).Παράδειγµα συµβολισµού: W422W2Si ή W2Si (περιέχει περίπου 1% Mn και Si σε ποσοστό µικρότερο του 1%).5/7 5.Ανοξείδωτα ηλεκτρόδια(α) Η τυποποίηση κατά ISO 3581 ή κατά EN 1600 Η ονοµασία είναι η ίδια και στα δύο συστήµατα. Προηγείται το Ε και ακολουθούν µέχρι τρεις αριθµοί διαχωριζόμενοι με κενό που δείχνουν αντίστοιχα την περιεκτικότητα σε Cr, Ni και Μο ως ποσοστό %. Π.χ. Ε 19 9 3, σηµαίνει περιεκτικότητες περίπου: 19%Cr, 9%Ni και 3%Μο. Αν υπάρχουν και άλλες προσµίξεις, π.χ. Nb (νιόβιο), ακολουθεί στον ως άνω συµβολισµό χωρίς αναφορά ποσοστού. Π.χ. Ε 19 9 Nb. Το συµβολισµό τον ακολουθεί, ενδεχοµένως, το γράµµα L, που υποδηλώνει χαµηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα. Η π(C) (περιεκτικότητα σε άνθρακα) είναι βασικό σηµείο στους ανοξείδωτους χάλυβες, λόγω του φαινομένου της κατακρήµνισης των καρβιδίων του χρωµίου. Τέλος, ακολουθεί το σύµβολο της επένδυσης και του ρεύµατος. (β) Η τυποποίηση κατά AWS A5.4 Η ονοµασία των ανοξείδωτων χαλύβων κατά AWS είναι πολύ απλή: ένας τριψήφιος αριθµός που δηλώνει την τυποποιηµένη σύσταση του χάλυβα, η οποία βρίσκεται από πίνακες. Π.χ. Ε308, υποδηλώνει ότι ο πυρήνας του ηλεκτροδίου είναι από χάλυβα 308. Όταν υπάρχει και κάποια επιπλέον πρόσµιξη, που δεν αναφέρεται στην τυποποιηµένη µορφή του χάλυβα, ακολουθεί το συµβολισμό του ηλεκτροδίου. Π.χ. το Ε308 µε προσθήκη Mo, γράφεται Ε308Μο. Τον συµβολισµό τον ακολουθεί, ενδεχοµένως, το γράµµα L, που υποδηλώνει χαµηλότερη περιεκτικότητα σε άνθρακα σε σχέση µε την τυποποιηµένη σύσταση του χάλυβα ή το Η που σηµαίνει αυξηµένη. Τέλος, ακολουθεί διψήφιος αριθµός σύµφωνα µε τον πίνακα 4, που υποδηλώνει το είδος της επένδυσης και του ρεύµατος. Τα είδη -16 και -17 ελάχιστη διαφορά έχουν. Το -17 παρουσιάζει καλύτερη συµπεριφορά, ενώ το -16 µεγαλύτερη διείσδυση. Και οι δύο περιπτώσεις, στο EN 1600, αντιστοιχούν στο R. Πίνακας 4: Επένδυση και είδος ρεύµατος στα ανοξείδωτα ηλεκτρόδια κατά AWS-A5.4 Σύµβολο Επένδυση Ρεύµα -15 Βασική DC+ -16 Ρουτιλίου AC, DC+ -17 Ρουτιλίου-Όξινη AC, DC+6.Ενδεικτικές τιμές εντάσεως ρεύματοςΠίνακας 5: Ενδεικτικές τιµές των εντάσεων του ρεύµατος ηλεκτροσυγκόλλησης για διάφορες ποιότητες και διαµέτρους ηλεκτροδίων ∆ιάµετρος mm (”) Τύπος ηλεκτροδίου 2 (5/64) 2,5 (3/32) 3,2 (1/8) 4 (5/32) 5 (3/16) 6 (1/4) Ε4310 (Κυτταρίνης) Ε4313 (Ρουτιλίου) Ε4918 (Βασικό) Ε308L (Ανοξείδωτο)7.50-8040-80 75-110 80-11075-125 90-150 110-150110-200 140-200 140-200130-230 170-250 200-26040-5555-7575-100100-130220-360 230-350 220-340130-170Συντήρηση - διατήρηση των ηλεκτροδίωνΤο κουτί συσκευασίας των ηλεκτροδίων τα προστατεύει από την υγρασία. Μετά το άνοιγµα, αν τα ηλεκτρόδια δεν καταναλωθούν σε συγκεκριµένο χρόνο, πρέπει να λαµβάνονται µέτρα συντήρησής τους.6/7 (α) Η συντήρηση και η ξήρανση των βασικών ηλεκτροδίων Τα βασικά ηλεκτρόδια δίνουν συγκολλήσεις µεγάλης αντοχής, αλλά για να το επιτύχουν πρέπει να είναι απαλλαγµένα από υγρασία. Γι’ αυτό διατίθενται σε στεγανά κουτιά. Όταν ανοιχτεί ένα κουτί, θα πρέπει να καταναλωθούν µέσα σε πολύ περιορισµένο χρονικό διάστηµα, αλλιώς πρέπει να τοποθετηθούν σε ειδικό φούρνο συντήρησης ηλεκτροδίων. Αν αυτή η βασικότατη προϋπόθεση δεν µπορεί να τηρηθεί, είναι καλύτερα να µη χρησιµοποιηθούν βασικά ηλεκτρόδια αλλά ηλεκτρόδια ενός άλλου τύπου, π.χ. ρουτιλίου. Αλλιώς η συγκόλληση που θα προκύψει θα είναι πολύ κατώτερης ποιότητας από ό,τι θα ήταν µε µη βασικά ηλεκτρόδια. ΚανόναςΌταν δεν υπάρχουν τα µέσα για να διατηρηθούν ξηρά τα βασικά ηλεκτρόδια, τότε είναι καλύτερα να µη χρησιµοποιούνται.Το χρονικό διάστηµα που µπορούν να κρατηθούν τα ηλεκτρόδια εκτός φούρνου εξαρτάται από την αντοχή του ηλεκτροδίου. Π.χ., τα ηλεκτρόδια Ε4918 µπορούν να χρησιµοποιηθούν µέχρι και 4 h µετά το άνοιγµα του κουτιού, ενώ τα ηλεκτρόδια υψηλής αντοχής Ε5718 µπορούν να κρατηθούν µόνο για 60 min. Μετά το χρονικό αυτό διάστηµα, τα ηλεκτρόδια τοποθετούνται σε φούρνους συντήρησης, όπου η θερµοκρασία διατηρείται σταθερή στους 110-150°C. Ο ηλεκτροσυγκολλητής τα παίρνει λίγα-λίγα και τα χρησιµοποιεί. Υπάρχουν σταθεροί φούρνοι, που προορίζονται για σταθερές θέσεις εργασίας, καθώς, επίσης, και φορητοί που τους παίρνει µαζί του ο ηλεκτροσυγκολλητής. Οι φορητοί φούρνοι έχουν μικρή αντίσταση και συνήθως ο θερµοστάτης τους δεν υπερβαίνει τους 110°C (η ελάχιστη απαιτούµενη). Όταν ανοιχτεί ένα κουτί ηλεκτροδίων και παραµείνει επί µακρό χρονικό διάστηµα στην ατµόσφαιρα, δεν επιτρέπεται να χρησιµοποιηθεί, αν προηγουµένως δεν ξηραθούν τα ηλεκτρόδια. Το ίδιο θα πρέπει να γίνει και όταν ένα κουτί βρεθεί να έχει κάποιο µικρό άνοιγµα από κτύπηµα. Γι’ αυτό, τα κουτιά των βασικών ηλεκτροδίων πρέπει να επιθεωρούνται πριν ανοιχτούν, για να διαπιστωθεί ότι η συσκευασία τους δεν έχει υποστεί κάποια βλάβη. Επίσης, δε θα πρέπει να υπάρχουν σηµεία αποκόλλησης πάστας από τα ηλεκτρόδια (ένδειξη απορρόφησης υγρασίας). Η ξήρανση ακολουθεί ορισµένη διαδικασία. Τα ηλεκτρόδια αραιώνονται για να καταστεί δυνατή η ξήρανσή τους (σε αντίθεση µε τη συντήρηση που µπορούν να µπουν στο φούρνο ως έχουν). Η ξήρανση των ηλεκτροδίων επιτυγχάνεται σε θερµοκρασία της τάξεως των 250-400°C. Η θερµοκρασία αυτή ποικίλλει ανάλογα µε το είδος των ηλεκτροδίων και θα πρέπει να τηρηθούν οι οδηγίες του κατασκευαστή. Η εφαρµογή της όµως δε θα πρέπει να είναι απότοµη, για να µην υποστούν τα ηλεκτρόδια βλάβη, αλλά και ούτε να διαρκέσει περισσότερο από ό,τι χρειάζεται. Τυπική διαδικασία είναι να παρα µ ένουν επί 30 λεπτά στο 50% της τελικής θερµοκρασίας και µετά επί 1-3 ώρες στην τελική θεροκρασία ξήρανσης. Κατά την ξήρανση ενδέχεται µερικά ηλεκτρόδια να υποστούν βλάβη. Αυτή µπορεί να είναι απευθείας ορατή πάνω στη πάστα τους (σπασίµατα), ή να γίνεται αντιληπτή κατά την ηλεκτροσυγκόλληση από την ανώµαλη λειτουργία του τόξου. Αυτά τα ηλεκτρόδια πρέπει να απορρίπτονται ως άχρηστα. (β) Η συντήρηση των µη βασικών ηλεκτροδίων Κανένας άλλος τύπος ηλεκτροδίου δεν έχει την ανάγκη υπερβολικής ξήρανσης, εκτός από τα βασικά. Το αντίθετο µάλιστα, κάποια χαµηλή υγρασία, ενδέχεται να είναι απαραίτητο να υπάρχει στην πάστα τους για να λειτουργήσουν σωστά. Όµως, υψηλή υγρασία θα προκαλέσει και σ’ αυτά προβλήµατα. Ο καλύτερος τρόπος συντήρησης των µη βασικών ηλεκτροδίων είναι µετά το άνοιγµα του κουτιού τους, τα ηλεκτρόδια που δε θα καταναλωθούν εντός της ηµέρας να τοποθετούνται σε φούρνο µε θερµοκρασία της τάξεως των 40-50°C. Μεγαλύτερη θερµοκρασία δε θα πρέπει να εφαρµοστεί, διότι θα έχει ως αποτέλεσµα τη µείωση της υγρασίας της πάστας τους κάτω από το επιτρεπόµενο όριο.7/7
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.