Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2019

Ίσως η πιο μεγάλη συνεισφορά του επιβλέποντος μηχανικού για την αποφυγή του κινδύνου, είναι η δημιουργία «συνειδήσεως ευθύνης» στους ίδιους τους εργαζόμενους, που πρέπει να αποδεχθούν ότι η προσωπική τους ασφάλεια είναι, πριν απ’ όλα, δική τους δουλειά.

Η αντιμετώπιση του ατυχήματος στο εργοτάξιο Θ. Γ. Βουδικλάρης Πολιτικός ΜηχανικόςΓενικά Κατά κανόνα δεν χρειάζονται ειδικές τεχνικές γνώσεις για την πρόληψη του ατυχήματος, κυρίως χρειάζεται προσοχή και φροντίδα. Σε όλο τον κόσμο, οι οδηγίες, υποδείξεις, αφίσες, υπομνήσεις, επισημάνσεις κινδύνων κλπ. απευθύνονται στο εργατικό προσωπικό, η προσοχή και η φροντίδα είναι κυρίως δική του αρμοδιότητα. Ίσως η πιο μεγάλη συνεισφορά του επιβλέποντος μηχανικού για την αποφυγή του κινδύνου, είναι η δημιουργία «συνειδήσεως ευθύνης» στους ίδιους τους εργαζόμενους, που πρέπει να αποδεχθούν ότι η προσωπική τους ασφάλεια είναι, πριν απ’ όλα, δική τους δουλειά. Εξαιρετικά σημαντική είναι η ευαισθητοποίηση και η ανάθεση ευθυνών στους εργοδηγούς και τους υπεργολάβους. Δυστυχώς, πολύ συχνά, το ατύχημα συμβαίνει ύστερα από μια εσφαλμένη ενέργεια που έχει επαναληφθεί ανώδυνα αρκετές ή και πάρα πολλές φορές και έχουμε «ξεθαρρέψει» μαζί της. Και στο σημείο αυτό ο επιβλέπων μηχανικός πρέπει να ξεπεράσει τις οποιεσδήποτε τυπικές, επαγγελματικές ή νομικές του υποχρεώσεις και να θεωρήσει δική του, προσωπική, ηθική υποχρέωση την προσφορά και την άσκηση συνεχούς επαγρύπνησης για την εξάλειψη όλων αυτών των «συνήθων» (κατά την πείρα του) σφαλμάτων, και τη δημιουργία στο εργοτάξιο της κατάλληλης ψυχολογίας προσοχής, ευθύνης και αυτοπροστασίας. Ουσιαστικά βήματα προς την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την επαγρύπνηση είναι η αναγραφή οδηγιών στα σχέδια, η ανάρτησή τους στο εργοτάξιο, οι υποδείξεις, η συνεχής υπόμνηση και άλλα. Και φυσικά το προσωπικό παράδειγμα - ο επιβλέπων μηχανικός φοράει πάντα το κράνος του στο εργοτάξιο. Η πλήρης αποφυγή, ο μηδενισμός των εργατικών ατυχημάτων είναι στατιστικώς και μαθηματικώς αδύνατος. Δεν υπάρχει η παραγωγή οποιουδήποτε προϊόντος, χωρίς την πιθανότητα (για την οποία γίνεται προσπάθεια να μειωθεί στο έπακρον) αστοχίας. Οι αναπόφευκτες ανθρώπινες αδυναμίες (απροσεξία, υπερβολική τόλμη, κούραση κλπ.), τα ελαττώματα, η γήρανση, η αδιαθεσία, και (συνήθως) η συρροή δυσμενών, απροβλέπτων συνθηκών είναι δυνατόν να οδηγήσουν στο ατύχημα, παρ’ όλη την επιμέλεια για την οργάνωση της αποφυγής του. Αυτή η πραγματικότητα δεν επιτρέπεται να μειώνει την προσπάθεια για την ελάττωσή τους στο ελάχιστο ποσοστό, το οποίον είναι δυνατόν να γίνεται συνεχώς μικρότερο, με την αύξηση της φροντίδας, της προσοχής, της ενημέρωσης και των διατιθεμένων μέσων. Η επίγνωση, αυτής της αλήθειας, του στατιστικώς αναμενόμενου ή και αναπότρεπτου, δεν επιτρέπεται, με κανένα τρόπο, να οδηγήσει στη μοιρολατρία και στη λογική του «έτσι ήθελε ο Θεός» ή του «ήταν γραφτό του». Επειδή το ατύχημα είναι εξαιρετικά ανεπιθύμητο, πρέπει να κάνεις ότι μπορείς, ότι περνάει από το χέρι σου, για να αποφευχθεί.1 Αλλά, όσο και αν σου είναι δυσάρεστο και ανεπιθύμητο, το ατύχημα στο εργοτάξιο βρίσκεται μέσα στα όρια του πιθανού και γι’ αυτό πρέπει να είσαι προετοιμασμένος να το αντιμετωπίσεις. Οι κίνδυνοι είναι τόσο μεγαλύτεροι όσο δυσκολότερο είναι το έργο και όσο μεγαλύτερο είναι το εργοτάξιο (ο αριθμός εργαζομένων).Οι άμεσες ενέργειες Η αντιμετώπιση αυτής της απευκταίας (αλλά πιθανής) καταστάσεως χρειάζεται ψυχραιμία, προετοιμασία και γνώσεις. Χρειάζεται επίσης ταχύτητα λήψεως και εφαρμογής σωστών αποφάσεων. Η πρώτη ενέργεια, σε μια τέτοια περίπτωση, πρέπει να είναι η διακοπή της δυσμενούς «επαφής» του παθόντος προς το γενεσιουργό «αίτιο» του ατυχήματος. Επίσης οι ενέργειες (σε μεγαλύτερη κλίμακα) περιορισμού ή διακοπής της αιτίας που προκάλεσε τον κίνδυνο (φωτιάς, πλημμύρας, κατολισθήσεως κλπ.). Μεταξύ των πρώτων πρέπει να είναι και η αναφορά και επίκληση βοήθειας από Δημόσια Υπηρεσία ή Αρχή (π.χ. Πυροσβεστική Υπηρεσία). ·Αν το ατύχημα είναι ηλεκτροπληξία επιβάλλεται η άμεση διακοπή της επαφής του εργαζόμενου από το ηλεκτροφόρο αντικείμενο·Αν έχει εκδηλωθεί πυρκαγιά, η πρώτη φροντίδα θα είναι η ασφαλής απομάκρυνση αυτών που κινδυνεύουν ή έχουν αποκλεισθεί·Αν έχει γίνει κατάπτωση εδαφών σε όρυγμα ή σήραγγα, ή ανατροπή μηχανήματος ή οχήματος, η άμεση ενέργεια θα είναι η απελευθέρωση αυτών που έχουν καταπλακωθεί ή αποκλεισθεί και αντιμετωπίζουν άμεσο ή επικείμενο κίνδυνο αναπνοής ή συνθλίψεως·Αν το ατύχημα είναι η πτώση του εργαζόμενου στο νερό ή η κατάκλυση του χώρου εργασίας από νερά ή η επενέργεια ασφυκτικών ή δηλητηριωδών αερίων, η επείγουσα ενέργεια θα είναι η απομάκρυνση του παθόντος από το βλαπτικό περιβάλλον και η άμεση αποκατάσταση και εξασφάλιση της αναπνοήςΠάντως, η λήψη όλων αυτών των άμεσων μέτρων αντιμετωπίσεως επειγουσών καταστάσεων, πρέπει να γίνει με φρόνηση και προσοχή, για να μη δημιουργήσει κινδύνους στους «διασώστες» και ενδεχόμενα νέα θύματα - η προσπάθεια διακοπής της επαφής του παθόντος με το ηλεκτρικό ρεύμα δεν επιτρέπεται να τους μεταβάλλει και αυτούς επίσης σε παθόντες ηλεκτροπληξίας. Παρόμοιοι είναι οι κίνδυνοι από το περιβάλλον και την εισπνοή δηλητηριωδών ή ασφυκτικών ή εκρηκτικών αερίων. Αναγκαία είναι επίσης, στις περιπτώσεις αυτές, και κάποια στοιχειώδης (τουλάχιστον) κατοχή ιατρικών γνώσεων παροχής πρώτων βοηθειών. Οι επί κεφαλής αυτών των αμέσων επεμβάσεων πρέπει να γνωρίζουν τους κινδύνους που συνεπάγεται η μετακίνηση ή η ασύνετη μεταχείριση τραυματιών με κρανιοεγκεφαλικά τραύματα, με τραύματα σπονδυλικής στήλης και με σύνθετα κατάγματα. Η μετακίνηση ή μεταφορά αυτών των ασθενών πρέπει να επαφίεται σε ειδικούς και, πάντως, κατόχους ιατρικών γνώσεων, ίσως είναι εξαιρετικά επικίνδυνη η επιθυμία να ξαναδούμε τον ασθενή όρθιο ή να τον ξαναδούμε να αναλαμβάνει τις αισθήσεις του, ύστερα από μερικά «χαστούκια» στο πρόσωπο.2 Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να υπάρχουν τα μέσα προσπελάσεως ιατρών, νοσοκομείων και άλλων μέσων παροχής βοήθειας και δεν πρέπει, κατά κανένα τρόπο, να υστερούν από τα επιβαλλόμενα από τη νομοθεσία. Πρέπει επίσης οι τηλεφωνικοί αριθμοί κλήσεώς τους να είναι εμφανώς ανηρτημένοι και αμέσου προσεγγίσεως απ’ όλους. Οι υποχρεώσεις αυτές, σε συνοπτική αναφορά είναι οι επόμενες: · Στα εργοτάξια που απασχολούν ταυτοχρόνως περισσότερα από 100 άτομα (στα υπόγεια έργα 70 άτομα) πρέπει, σε κάθε βάρδια, να υπάρχει εντεταλμένος, ειδικά εκπαιδευμένος στην παροχή πρώτων βοηθειών, καθώς και αυτοκίνητο που μπορεί να μεταφέρει φορείο (ΠΔ 1073/81, άρθρο 110). ·Σε εργοτάξια απομακρυσμένα περισσότερο από διαδρομή μιας ώρας από Νοσοκομείο και απασχολούν ταυτόχρονα περισσότερα από 300 άτομα (στα υπόγεια έργα 150 άτομα) πρέπει, καθ’ όλες τις εργάσιμες ώρες, να υπάρχει πρόχειρο ιατρείο εξυπηρετούμενο από συνεργαζόμενο γιατρό.·Στα μεγάλα εργοτάξια θα έπρεπε, πέραν από τα επιβαλλόμενα μέσα από τη νομοθεσία, και τον εξοπλισμό φαρμακείου, να υπάρχουν τουλάχιστον ένα φορείο και μερικές κουβέρτες (οι τραυματίες είναι ευαίσθητοι στο κρύο).Το ατύχημα πρέπει να δηλωθεί αρμοδίως, κατά τον τρόπο και στις προθεσμίες που περιγράφονται σε επόμενη παράγραφο και, αν απαιτείται από τη σοβαρότητά του, θα ακολουθήσει η διενέργεια αυτοψίας από την αρμόδια Αρχή. Στο εν τω μεταξύ χρονικό διάστημα, από της επελεύσεως μέχρι την αυτοψία, ο χώρος και το εργασιακό περιβάλλον ενός σοβαρού ατυχήματος (σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου) πρέπει να διατηρηθούν, κατά το εφικτόν, αμετάβλητα, ώστε ο ενεργών την αυτοψία να μπορεί να προσδιορίσει τις πραγματικές συνθήκες (ΠΔ 17/96, άρθρο 8, αλλά και ΠΔ 14/223-34, άρθρο 141, πργρ. 1 και Ν 4819 άρθρ. 14), για να οδηγηθεί στη σωστή ερμηνεία για τον λόγο στον οποίο οφείλεται και να αποδώσει ή να κατανείμει ευθύνες, αν υπάρχουν. Η αποτύπωση της καταστάσεως αυτής με φωτογραφίες και η καταγραφή συμβάντων δια σκαριφημάτων και μαρτυριών, μπορούν να αποδειχθούν πολύτιμα στοιχεία για την τελική διαλεύκανση. ΠΡΟΣΟΧΗ:Για να θεωρηθεί ένα ατύχημα ως εργατικό και να δικαιούται το θύμα την προβλεπόμενη ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να υπάρχει Δήλωση του Ατυχήματος. Η έλλειψη αυτής της Δηλώσεως δεν αναπληρώνεται από το γεγονός της, ενδεχόμενης, αυτεπάγγελτης έρευνας των συνθηκών από την Αστυνομική Αρχή, ούτε από την ενδεχόμενη νοσηλεία του παθόντος σε Κρατικό Νοσοκομείο, αν αυτός δεν ανέφερε ότι πρόκειται περί εργατικού ατυχήματος (Συμβ. Επικρ. Αποφ. 1915/1988).Αντιμετώπιση της καταστάσεως Σε κάθε εργοτάξιο πρέπει να υπάρχει μικρό πρόχειρο φαρμακείο1, υπό την επίβλεψη εντεταλμένου προσώπου, που θα περιέχει τα φάρμακα που προσδιορίζονται στο άρθρο 110, πργρ. 1 του ΠΔ 1073/81 και τα άρθρα 20 και 21 του ΠΔ 16/96, ανάλογα με το αν το εργοτάξιο είναι εντός ή εκτός πόλεως, και σε ποσότητες ανάλογες με τον αριθμό των εργαζομένων του εργοταξίου. Επιπρόσθετες απαιτήσεις φαρμακευτικού υλικού υπάρχουν για τα εργοτάξια υπογείων έργων (ΠΔ 225/89, άρθρο 31).1Βλπ. σχετικό άρθρο στο www.e-archimedes.gr3 Πέραν από αυτά τα «υποχρεωτικώς» διαθέσιμα φάρμακα είναι σκόπιμο να υπάρχουν στο φαρμακείο, σε εύλογες ποσότητες, και τα επόμενα, συνήθους χρήσεως, φάρμακα, εργαλεία και υλικά: · · · · ·Θερμόμετρο Ασπιρίνη (προσεκτική χρήση) Λευκό οινόπνευμα Οξυζενέ Βαμβάκι· · · · ·· · ·Τριγωνικοί επίδεσμοι (κρεμάθρα) · Κολλύριο με αντισηπτικό · Παυσίπονα ·Αντιβιοτικά (εντολή γιατρού) Ηρεμιστικά, αγχολιτικά (γιατρός) Αυτοκόλλητες γάζες Αντιμυκητική κρέμα Γάντια μιας χρήσεως Παραμάνες ασφαλείας Μαχαίρι μυτερό - κοφτερό Πλαστικά κυπελλάκιαΣτα εργοτάξια στα οποία, λόγω μεγάλου αριθμού απασχολουμένων, υπάρχει συνεργαζόμενος γιατρός είναι δυνατόν το φαρμακείο να εμπλουτισθεί και με άλλα φάρμακα, που θα επιλέξει και θα διατάξει ο γιατρός. Τα φάρμακα που υπάρχουν στο φαρμακείο και η ημερομηνία λήξεως καθενός θα είναι καταγεγραμμένα σε πίνακα, στον οποίο θα φαίνονται οι μεταβολές - αντικαταστάσεις λόγω αναλώσεως ή λόγω λήξεως της προθεσμίας. Σε εμφανείς θέσεις πρέπει να βρίσκονται ανηρτημένοι οι αριθμοί τηλεφώνων για αναζήτηση βοήθειας: 166 14 944 210 77 93 777 199ΕΚΑΒ Διανυκτερεύοντα φαρμακεία Κέντρο Δηλητηριάσεων Πυροσβεστική ΥπηρεσίαΠολύτιμες, σωτήριες πρώτες βοήθειες μπορεί να προσφέρει τόσο ο ευρισκόμενος πλησιέστερα στον τραυματισμένο ή ασθενή, όσο και ο περισσότερο εκπαιδευμένος στο αντικείμενο, ανάλογα με το αν η κύρια απαίτηση είναι η ταχύτητα επεμβάσεως (π.χ. μεγάλη αιμορραγία ή καταστάσεις ασφυξίας κλπ.) ή η συνετή επέμβαση, χωρίς σφάλματα επικίνδυνα για την υγεία του παθόντος. Βασική ανάγκη στην περίπτωση ατυχήματος είναι η διασφάλιση του χώρου από τον αρμόδιο ή τον πρώτο που θα πλησιάσει, η εκτίμηση της καταστάσεως και η εκ μέρους του άμεση λήψη ορθής αποφάσεως, αν θα επέμβει ο ίδιος ή θα ζητήσει βοήθεια από ειδικούς. Διασφάλιση του χώρου σημαίνει την δημιουργία αποστάσεως ασφαλείας για το θύμα, απομάκρυνση των περιέργων και αποφυγή του πανικού. Η εκτίμηση της καταστάσεως συνίσταται στην αναγνώριση του, ενδεχομένως, εισέτι παραμένοντος κινδύνου για τον πάσχοντα, τον επιχειρούντα και τους προσεγγίζοντες. Επίσης, αναμέτρηση των προσωπικών ικανοτήτων για την άμεση λήψη αποφάσεως περί προσωπικής επεμβάσεως και του βαθμού της, ή της προσφυγής σε ειδικούς. Η συνήθης κατάσταση του θύματος, για την ανάνηψη του οποίου πρέπει να πάρει άμεσες αποφάσεις ο προσφέρων την βοήθεια, είναι: · · · ·με πλήρεις αισθήσεις αναίσθητο αλλά με λειτουργούσα αναπνοή χωρίς αναπνοή αλλά με σφυγμό χωρίς σφυγμό4 Στις περισσότερες περιπτώσεις με αυτά τα χαρακτηριστικά, ένας στοιχειωδώς εκπαιδευμένος άνθρωπος μπορεί να προσφέρει άμεση, πολύτιμη βοήθεια. Πάντα όμως (μέσω τρίτου προσώπου) πρέπει να ειδοποιηθεί αμέσως ο γιατρός ή ο νοσηλευτής, για να προσφέρει τη συνδρομή του ειδικού και να αποτρέψει τα σφάλματα συμπεριφοράς των υπολοίπων. Υπάρχουν περιπτώσεις που το ατύχημα είναι εξαιρετικά σοβαρό, με πολλά θύματα, σε ολόκληρη την κλίμακα σοβαρότητας, από απλούς μώλωπες μέχρι και θανάτους. Η σύγχυση τότε είναι μεγαλύτερη και ο κίνδυνος πανικού πλησιέστερα. Σε μια τέτοια περίπτωση, δεν επαρκούν οι δυνάμεις του νοσηλευτή και του γιατρού του εργοταξίου, η ανάγκη για την ειδοποίηση - πρόσκληση και του ΕΚΑΒ ή του πλησιέστερου Νοσοκομείου ή Κλινικής είναι άμεση. Είναι προτιμώτερο, αυτή την πρόσκληση να την κάνει ο γιατρός ή ο νοσηλευτής για να δώσει πιο σωστή εικόνα της καταστάσεως και να κάνει πιο συγκεκριμένη την αιτούμενη βοήθεια. Όλα όμως τα στελέχη του εργοταξίου πρέπει να μπορούν να καλύψουν την απουσία ή την ενδεχόμενη αδυναμία των ειδικών να κάνουν την πρόσκληση, γνωρίζοντας ότι πρέπει να δώσουν στο ΕΚΑΒ ή το Νοσοκομείο τις επόμενες πληροφορίες: Ø όνομα και αριθμό τηλεφώνου του καλούντος Ø ακριβή τοποθεσία του ατυχήματος, οδό και αριθμό αν είναι εντός πόλεως, θέση και χαρακτηριστικά σημεία, αν είναι εκτός πόλεως, τρόπο προσεγγίσεως κλπ. Ø τον αριθμό, το φύλο, την ηλικία των θυμάτων και την εκτίμηση της καταστάσεώς τους Ø το είδος και την σοβαρότητα των τραυμάτων Ø τον τρόπο ή τον λόγο προκλήσεως του ατυχήματος (ηλεκτρικό ρεύμα, αέρια, φωτιά, έκρηξη, κατολίσθηση, κατάπτωση κατασκευής κλπ.) Από την πληρότητα αυτών των πληροφοριών θα εξαρτηθεί το μέγεθος και το είδος της απαραίτητης βοήθειας, ήτοι η συνοδεία γιατρού, ο αριθμός και η ειδίκευση του προσωπικού, ο αριθμός αυτοκινήτων και φορείων, ο προσκομιζόμενος ιατρικός εξοπλισμός κλπ. και, κατά συνέπειαν, η αποτελεσματικότητά της. Κατά τη διάρκεια αναμονής αυτής της έξωθεν βοήθειας θα γίνεται προσπάθεια προσφοράς της συνδρομής των εσωτερικών δυνάμεων του εργοταξίου. Κατ’ ελάχιστον, αυτό συνίσταται στον διαχωρισμό των θυμάτων αναλόγως σοβαρότητας τραυμάτων, και στον καθορισμό προτεραιοτήτων. Ήτοι, τα θύματα με μικροτραύματα απομακρύνονται, για να διευκολυνθεί η πρόσβαση στον χώρο, και τους προσφέρεται η εφικτή βοήθεια με τις δυνατότητες του εργοταξίου. Ενδεχομένως υπάρχοντα θύματα εμφανώς νεκρά τίθενται σε δεύτερη σειρά προτεραιότητας, για να επικεντρωθεί το ενδιαφέρον σ’ αυτούς που χρειάζονται βοήθεια. Είναι προφανές, πόσο μεγάλη σημασία έχει η ύπαρξη στοιχειώδους (τουλάχιστον) εκπαιδεύσεως ολόκληρου του προσωπικού στα θέματα παροχής πρώτων βοηθειών, και η ανάγκη πληρέστερης εκπαιδεύσεως κάποιων εργοδηγών, ώστε η ανταπόκριση στις εμφανιζόμενες ανάγκες να είναι εκτενέστερη και ασφαλέστερη, και το υλικό του φαρμακείου πραγματικώς χρησιμοποιήσιμο και χρήσιμο. Όλων των εμπλεκομένων στο ατύχημα, ως θυμάτων ή αυτοπτών μαρτύρων ή διασωστών, καταγράφονται τα στοιχεία, ώστε να είναι δυνατόν να συνδράμουν την περαιτέρω έρευνα αναζητήσεως και ερμηνείας των συμβάντων.5 Πρώτες Βοήθειες Κάθε τραύμα που συμβαίνει κατά την ώρα της εργασίας, είναι δυνατόν να μολυνθεί ή να παρουσιάσει μελλοντικές επιπλοκές. Γι’ αυτό πρέπει να αναφέρεται και να αντιμετωπίζεται αμέσως, με την παροχή πρώτων βοηθειών ή την πρόσκληση γιατρού ή την μεταφορά σε νοσοκομείο. Συνήθως τα τραύματα, ιδιαίτερα όμως κατάγματα ή αιμορραγίες ή δαγκώματα σκύλων ή φιδιών, έχουν ανάγκη ιατρικής φροντίδας και μετά τις πρώτες βοήθειες. Παρόμοια φροντίδα χρειάζονται και οι αιφνίδιες αδιαθεσίες των εργαζομένων, ανάλογα με την ένταση ή και τη συχνότητα εμφανίσεώς τους. Όλοι οι εργαζόμενοι πρέπει να γνωρίζουν ποιόν θα ειδοποιήσουν αμέσως, σε κάθε περίπτωση ανάγκης και με ποιόν τρόπο. Δεν επιτρέπεται πάντως να διακόψουν τη δουλειά τους σε χρονική στιγμή κατά την οποία αυτό δημιουργεί κίνδυνο σε άλλους. Η άμεση αναφορά γίνεται στον αρμόδιο εργοδότη ή υπεργολάβο (αναλόγως μεγέθους και τρόπου εκτελέσεως του έργου), ο οποίος θα εκτιμήσει τον βαθμό σοβαρότητας και επείγοντος, και θα επιλέξει τις επόμενες ενέργειες, ενημέρωση ή/και κινητοποίηση εργοταξιάρχη, μηχανικού ασφαλείας, ιδιοκτήτη, επιβλέποντος μηχανικού, γιατρού κλπ., ενδεχομένως ύστερα από αυτοψία στον τόπο του ατυχήματος και λήψη πληροφοριών. Οι κατάλληλοι αριθμοί τηλεφώνου πρέπει να είναι ανηρτημένοι σε θέσεις προσιτές και γνωστές σε όλους. Μερικές φορές, απαιτείται άμεση ενέργεια των παρισταμένων στο ατύχημα, χωρίς την τήρηση των διαδικασιών. ΠΡΟΣΟΧΗ:η χορήγηση πρώτων βοηθειών απαιτεί γνώσεις, δεν φτάνει μόνη της η καλή πρόθεση.Είναι αναγκαίο, στην απαραίτητη εκπαίδευση των εργαζομένων στα θέματα Ασφάλειας και Υγείας, να περιλαμβάνεται και εκπαίδευση στη χορήγηση των Πρώτων Βοηθειών και, κυρίως, για την εκτίμηση των κινδύνων ενός τραύματος, αλλά και για τα όρια επεμβάσεως και αυτενέργειας από μη ειδικούς. Στα μεγάλα εργοτάξια, που απασχολούν μεγάλο αριθμό εργαζομένων, πρέπει να υπάρχει νοσηλευτικό προσωπικό και γιατρός, που θα επιλαμβάνονται των περιστατικών τραυματισμού και παροχής βοήθειας, κατά τις απαιτήσεις του νόμου. Ο Γιατρός Εργασίας πρέπει να ενημερώνεται για κάθε συμβάν, ιδιαίτερα όμως για εκείνα τα οποία, λόγω της σοβαρότητάς τους, απαιτούν ιδιαίτερες ιατρικές γνώσεις για την αντιμετώπισή τους. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις η ειδοποίησή του πρέπει να είναι άμεση και μπορεί να είναι τηλεφωνική, αν τυχόν ο γιατρός δεν βρίσκεται στο εργοτάξιο. Οι ενέργειες που θα έπονται, θα ακολουθούν τις οδηγίες του. Πολύ συνοπτικά, οι φροντίδες μόλις διαπιστωθεί η ύπαρξη ατυχήματος πρέπει να είναι: §άμεση, ταχύτατη εκτίμηση της καταστάσεως, δεδομένου ότι ο κίνδυνος μπορεί να εξακολουθεί να υπάρχει (π.χ. ηλεκτροπληξία, κατολίσθηση κλπ.)§απομάκρυνση του τραυματία από τον κίνδυνο (π.χ. καταπτώσεις εδάφους ή υλικών) και διασφάλιση του χώρου κινδύνου - απομάκρυνση και των περιέργων§παροχή άμεσης βοήθειας (αιμορραγία, αναισθησία κλπ.) και ειδοποίηση αρμόδιου (όχι υποχρεωτικά από το ίδιο άτομο) με σύγχρονη χορήγηση σύντομων πληροφοριών§πρόσκληση γιατρού, ειδικού, ΕΚΑΒ, νοσοκομείου κλπ.§ενδεχόμενη (υπό προϋποθέσεις και αν απαιτείται) μεταφορά του ασθενούς6 Οι πληροφορίες που πρέπει να δοθούν στους καλούμενους να βοηθήσουν, πρέπει κατ’ ελάχιστον να περιλαμβάνουν, την ακριβή θέση του εργοταξίου και του ατυχήματος και (αν χρειάζεται) πληροφορίες προσέγγισης, το είδος ή την αιτία του ατυχήματος, την ένταση και την έκτασή του, τον αριθμό των θυμάτων (ένα ή πολλά), στοιχειωδώς την κατ’ εκτίμηση κατάστασή τους, το φύλο και την ηλικία τους και κάθε άλλη πληροφορία που μπορεί να είναι χρήσιμη για την αντιμετώπιση του περιστατικού από τον ειδικό, για τον εξοπλισμό που πρέπει να φέρει μαζί του, τη συνοδεία γιατρού, τα μεταφορικά μέσα κλπ. Μια πολύ στοιχειώδης καταγραφή των τραυμάτων που έχουν άμεση ανάγκη ενεργειών και λήψεως μέτρων, θα ήταν : α) Αιμορραγία Μπορεί να είναι εξωτερική (εμφανής) ή εσωτερική. Όταν συμβαίνει σε μεγάλο αιμοφόρο αγγείο, φλέβα ή αρτηρία, η απώλεια αίματος είναι ταχύτατη, συνοδεύεται από ωχρότητα του προσώπου, πτώση του σφυγμού και της πιέσεως, κρύο ιδρώτα, ίλιγγο κλπ. και μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο πολύ γρήγορα, πριν από τη μεταφορά του ασθενούς σε ιατρείο ή νοσοκομείο. Οι κυριώτερες αρτηρίες (η αιμορραγία των οποίων συνεπάγεται άμεσο κίνδυνο) είναι η καρωτίδα, η υποκλείδια, η βραχιόνιος, η μηριαία και η κοιλιακή αορτή. Η άμεση επέμβαση πρέπει να αποβλέπει στη διακοπή της απώλειας του αίματος με περίδεση ή πίεση §προς την πλευρά της καρδιάς στην αρτηριακή αιμορραγία, οπότε το αίμα έχει χρώμα ανοικτό κόκκινο και εκτινάσσεται σύμφωνα με τους παλμούς της καρδιάς.§προς την πλευρά των άκρων στη φλεβική αιμορραγία, οπότε το αίμα έχει χρώμα σκούρο κόκκινο και η ροή είναι συνεχής και βραδείαΜε τον ίδιο τρόπο διακόπτεται και η εσωτερική αιμορραγία, εκεί όμως χρειάζονται για την επέμβαση και γνώσεις ανατομίας, δεν είναι εύκολη η αντιμετώπιση του προβλήματος με οδηγίες. β) Τραύματα κρανιοεγκεφαλικά, σπονδυλικής στήλης κλπ Είναι εξαιρετικά σοβαρά και παρουσιάζουν τον κίνδυνο, η αδέξια μεταχείριση του πάσχοντος, να του προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά ή ακόμα και τον θάνατο. Απαιτείται πλήρης ακινησία για να μη προκληθεί βλάβη του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού, αντίστοιχα. Η μετακίνηση του ασθενούς θα γίνει μόνο από γιατρό. Τα κτυπήματα στο πρόσωπο, για την ανάκτηση των αισθήσεων, μπορούν να αποβούν μοιραία. γ) Κατάγματα, εξαρθρώσεις, διαστρέμματα, θλάσεις i)Κάταγμα είναι η βίαιη κατάλυση της συνέχειας του οστού, και χαρακτηρίζεται ως τέλειο όταν ο διαχωρισμός είναι πλήρης, ή ατελές όταν πρόκειται για απλή ρωγμή. Τα κατάγματα διακρίνονται επίσης σε απλά ή επιπλεγμένα, αναλόγως του αν υπάρχει ή όχι και λύση της συνεχείας του δέρματος (εξωτερική πληγή, με πρόσθετο τον κίνδυνο μολύνσεως). Τα κατάγματα των άκρων του σώματος (χέρια, πόδια κλπ.) αποτελούν την κύρια βλάβη, ενώ στα κατάγματα κρανίου, λεκάνης, σπονδυλικής στήλης, θώρακος κλπ. ο μεγάλος κίνδυνος προέρχεται από τη βλάβη των υποκειμένων οργάνων.ii) Εξάρθρωση (βγάλσιμο) ονομάζεται η μετατόπιση των επιφανειών αρθρώσεως των οστών από τη φυσική τους θέση (όταν το ένα κόκκαλο βγει από την «αγκαλιά» του άλλου), συνήθως με ρήξη του θύλακα. Διακρίνεται σε τέλεια (όταν οι επιφάνειες των οστών δεν εφάπτονται πια) και ατελή (όταν η συνάφεια διατηρείται μερικώς).7 iii) Διάστρεμμα (στραμπούλιγμα) είναι η βίαιη και ισχυρή διάταση ή και διάρρηξη των συνδέσμων ή/και των θυλάκων (σπανίως και μερικών νεύρων) μιας αρθρώσεως, χωρίς μετατόπιση των οστών από τη φυσιολογική τους θέση. iv) Θλάση υπάρχει όταν βλάπτονται οι ιστοί από βίαιη ενέργεια, ενώ το δέρμα παραμένει αλώβητο, χωρίς να εμφανίζεται πληγή. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, που παρατίθενται ως άνω με φθίνοντα βαθμό βαρύτητας, υπάρχει πόνος, πρήξιμο ή παραμόρφωση, ενδεχομένως αιμορραγία αγγείων ή εσωτερική έκχυση αίματος, δυσχέρεια ή και πλήρης αδυναμία κινήσεως του πάσχοντος μέλους κλπ. Η κύρια προσπάθεια έγκειται στην αποφυγή επιδεινώσεως της καταστάσεως, με προσφορά ηρεμίας, ακινησίας, ακινητοποιήσεως του τραυματισμένου μέλους (ενδεχομένως με κρεμάθρα ή νάρθηκα και προσφορά φορείου), και επίσης με ψυχρά επιθέματα και πρόσκληση γιατρού. δ) Απώλεια αισθήσεων Μπορεί να οφείλεται σε πολλούς λόγους, κτύπημα στο κεφάλι, ηλεκτρικό ρεύμα, πνιγμό, ηλίαση, πτώση, ισχυρό πόνο κλπ. αλλά και σε παθολογικά αίτια. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να φροντίσουμε ώστε οι αγωγοί αναπνοής να είναι αποφραγμένοι και η κυκλοφορία του αίματος να διευκολύνεται. Η οξυγόνωση του αίματος (συνέχιση ή επαναφορά της αναπνοής και λειτουργία της καρδιάς) είναι αναγκαία για να διατηρηθούν όλα τα όργανα εν λειτουργία, ιδίως ο εγκέφαλος. Ο ασθενής πρέπει να διατηρείται ξαπλωμένος, με το κεφάλι χαμηλότερα ή ψηλότερα από τα πόδια, ανάλογα με το αν είναι ωχρός ή κόκκινος. Τα ρούχα, ζώνες, πουκάμισα, γραβάτες κλπ. πρέπει να είναι χαλαρά. Η ανάνηψη επιδιώκεται με τεχνητή αναπνοή, το φιλί της ζωής, χορήγηση οξυγόνου, μαλάξεις καρδιάς, εντριβές άκρων κλπ. ε) Ηλεκτροπληξία Προέχει η διακοπή της επαφής ή η διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος. Η προσπάθεια απομακρύνσεως του τραυματία από το ρεύμα πρέπει να γίνεται με μη αγώγιμο σώμα, ο κίνδυνος να «αγκιστρωθούν» και άλλοι είναι μεγάλος. Αν ο πληγείς έχει χάσει τις αισθήσεις του, εφαρμόζουμε αμέσως μεθόδους ανανήψεως, τεχνητή αναπνοή, το φιλί της ζωής κλπ. και καλούμε σε βοήθεια. Ενδέχεται να υπάρχουν και βλάβες εκ πτώσεως, οφειλομένης στην ηλεκτροπληξία. στ) Εγκαύματα Κατ’ αρχήν, αν ο παθών εξακολουθεί να φλέγεται, σβήνουμε τη φωτιά με νερό ή τυλίγοντάς τον με μια κουβέρτα ή άλλο μη εύφλεκτο ύφασμα. Η χορήγηση των πρώτων βοηθειών, εξαρτάται από τον βαθμό του εγκαύματος. Γενικώς απαιτείται η ψύξη της προσβεβλημένης περιοχής και η προστασία της από μολύνσεις, με την κάλυψη επιδέσμου. Τα εγκαύματα Α΄ Βαθμού παρουσιάζουν κοκκίνισμα του δέρματος, πόνο και ενδεχόμενο οίδημα, στα αντίστοιχα Β΄ Βαθμού παρουσιάζονται φουσκάλες με υγρό και πόνος και στα Γ΄ Βαθμού νέκρωση του δέρματος και ίσως και των κάτωθέν του ιστών. Τα εγκαύματα Γ΄ Βαθμού είναι πολύ σοβαρά και χρειάζονται άμεση ιατρική επέμβαση. Μεγάλη σημασία έχει και η έκταση του εγκαύματος, ανεξαρτήτως βαθμού. Βλάβη μεγαλύτερη του 1/3 της επιφανείας του δέρματος δημιουργεί κίνδυνο ζωής.8 ζ) Θερμοπληξία2 Εμφανίζεται με τα συμπτώματα της ηλίασης, ατονία, σκοτοδίνη, ταχυπαλμία, τάση προς εμετό, απώλεια συνειδήσεως κλπ. και προσβάλλει κυρίως τους καρδιοπαθείς, πνευμονοπαθείς, διαβητικούς, νεφροπαθείς, έγκυες γυναίκες κλπ. Ο πάσχων πρέπει να απαλλαγεί από ρούχα και παπούτσια, να μεταφερθεί σε δροσερό και σκιερό χώρο, να του τοποθετηθούν κομπρέσσες πάγου στο κεφάλι, τη θωρακική και τη βουβωνική περιοχή, να του γίνουν εντριβές στο θώρακα και το λαιμό, να τυλιχτεί με βρεγμένο σεντόνι και να μεταφερθεί αμέσως σε νοσοκομείο, ει δυνατόν με κλιματιζόμενο αυτοκίνητο. η) Εγκεφαλική διάσειση Οφείλεται σε βίαιη ενέργεια επί του κρανίου (κτύπημα, πτώση κλπ.) και εκδηλώνεται με ζάλη, ωχρότητα του προσώπου, αργό ή ανώμαλο σφυγμό, ενδεχόμενη απώλεια των αισθήσεων, εμετό κλπ. αναλόγως βαρύτητας. Θεωρείται μάλλον σοβαρή διαταραχή και πρέπει να αντιμετωπίζεται με προσοχή και σοβαρότητα. Ενδείκνυται ηρεμία, ακινησία, αποφυγή τρανταγμάτων, κρύες κομπρέσες και πρόσκληση γιατρού.Ιατρικοί έλεγχοι Κάθε νεοπροσλαμβανόμενος, πρέπει να υποβάλλεται σε ιατρικό έλεγχο, ώστε να διαπιστώνεται ότι είναι κατάλληλος προς εργασίαν και ότι είναι (σωματικώς και διανοητικώς) ικανός να ανταποκριθεί στις συνθήκες του εργοταξίου και στις αρμοδιότητες που θα του ανατεθούν. Εργαζόμενοι που παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενες αδιαθεσίες ή συμπτώματα παθολογικής καταστάσεως ή ανήκουν στις κατηγορίες επαγγελμάτων για τις οποίες η νομοθεσία απαιτεί συστηματική, περιοδική παρακολούθηση της υγείας τους (κίνδυνοι από αμίαντο, θόρυβο κλπ.), πρέπει να υποβάλλονται στους απαιτούμενους ιατρικούς ελέγχους, με την απαιτούμενη συχνότητα.Αναγγελία ατυχήματος Οι παρεχόμενες στα επόμενα πληροφορίες ας θεωρηθεί ότι αποτελούν τη βασική ενημέρωση των ασχολουμένων με την κατασκευή των έργων, οι οποίοι θα πρέπει, στην συγκεκριμένη χρονική στιγμή, να ενημερωθούν για ενδεχόμενες μεταβολές της νομοθεσίας και να τις επιβεβαιώσουν ή να τις επικαιροποιήσουν. Γενικώς, αλλά και κατά την νομική αντίληψη, ως εργατικό ατύχημα θεωρείται το βίαιο περιστατικό που έγινε κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξ αιτίας της και είχε ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό ή τον θάνατο ή την αναπηρία του εργαζόμενου ή την επιδείνωση προϋπάρχουσας ασθένειάς του, υπό την προϋπόθεση όμως ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του περιστατικού αυτού και του αποτελέσματος, ήτοι ότι το βίαιο αυτό περιστατικό συνδέεται με την εργασία, άμεσα ή έμμεσα, σε σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Η εργατική νομοθεσία, όπως αυτή εκφράζεται στο Ν 1568/85 και το ΠΔ 17/96, διέπεται από τη γενική αρχή της ευθύνης του εργοδότη, που συνοψίζεται ως εξής:2Βλπ. σχετικό άρθρο στο www.e-archimedes.gr9 Ο εργοδότης είναι υπεύθυνος για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων στην επιχείρησή του και δεν απαλλάσσεται από αυτή την ευθύνη ούτε όταν οι εργαζόμενοι δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους, ούτε όταν αναθέτει καθήκοντα προστασίας και πρόληψης του επαγγελματικού κινδύνου στον Τεχνικό Ασφαλείας ή τον Γιατρό Εργασίας ή σε αρμόδιες Εξωτερικές Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης. Επομένως η αναγγελία - δήλωση εργατικού ατυχήματος είναι, κατ’ αρχήν υποχρέωση του εργοδότη και πρέπει να γίνει από τον ίδιο ή εκπρόσωπό του, αλλά μπορεί επίσης να γίνει από τον παθόντα ή συγγενείς του ή κληρονόμους του ή ακόμα από τον γιατρό που παρέσχε τις πρώτες βοήθειες. Η αναγγελία μπορεί να είναι γραπτή (σε ειδικό έντυπο) ή προφορική, οπότε το έντυπο συμπληρώνεται από τον αρμόδιο υπάλληλο του ΙΚΑ (Κανονισμός ΙΚΑ, άρθρα 21, 22, 23 και εφεξής). Σ’ αυτήν πρέπει να περιλαμβάνονται: Ø στοιχεία εργοδότη (ονοματεπώνυμο ή επωνυμία, διεύθυνση επαγγελματικής έδρας, είδος επιχείρησης) Ø στοιχεία εργαζόμενου (ονοματεπώνυμο, επάγγελμα, αρ. μητρώου ασφαλίσεως, επάγγελμα, ηλικία και εκτελούμενη εργασία την ώρα του ατυχήματος) Ø τόπος - χώρος ατυχήματος Ø ημερομηνία και ακριβής ώρα ατυχήματος Ø περιγραφή των συνθηκών του ατυχήματος Ø τόπος μεταφοράς μετά το ατύχημα, Νοσηλευτική Μονάδα και γιατρός που παρέσχε τις πρώτες βοήθειες Ø στοιχεία αυτοπτών μαρτύρων (ονομετεπώνυμο, διεύθυνση, τηλέφωνο) Η πλήρης και ακριβής περιγραφή των συνθηκών του ατυχήματος είναι ουσιώδη στοιχεία, γι’ αυτό και η αναγγελία - δήλωση συμπληρώνεται (αν χρειάζεται) από τις Υπηρεσίες του ΙΚΑ, οι οποίες δικαιούνται να καλέσουν τον παθόντα ή τους συγγενείς του για να πάρουν πληροφορίες, ή ακόμα και να ενεργήσουν αυτοψία στον χώρο εργασίας. Η αναγγελία γίνεται στην Επιθεώρηση Εργασίας ή το ΙΚΑ της περιοχής εργασίας ή της περιοχής κατοικίας του παθόντος ή ακόμα στο πλησιέστερο Αστυνομικό Τμήμα (προφανώς σ’ αυτό που θεωρήθηκε η Οικοδομική Άδεια). Επέχει θέση αναγγελίας και η δήλωση στον γιατρό του Νοσοκομείου ή της Κλινικής περιθάλψεως. Τελικώς η αναγγελία διαβιβάζεται στον αρμόδιο Διευθυντή Υποκαταστήματος του ΙΚΑ, ο οποίος αποφαίνεται αν το ατύχημα είναι εργατικό και συντάσσει Πρακτικό, αφού πρώτα συγκεντρώσει τα στοιχεία και εξετάσει το εμπρόθεσμο και νομότυπο της αναγγελίας δήλωσης. Το Πρακτικό κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο (ή τους συγγενείς ή τους κληρονόμους του), ο ποίος υπογράφει ότι έλαβε γνώση και εκφράζει ή όχι τη διαφωνία του. Η αναγγελία - δήλωση εργατικού ατυχήματος πρέπει να είναι άμεση, εντός 24 ωρών για εργοταξιακό ατύχημα (ΠΔ 17/96 άρθρο 8 και επίσης ΠΔ 14/23-3-34, άρθρο 141, πργρ. 1) και εντός 48 ωρών για εργοστασιακό (ΝΔ 2954/54, άρθρο 10, πργρ. Γ, ΦΕΚ 182/Α/14-854), με ανώτατο επιτρεπόμενο όριο των 5 ημερών. Σε περίπτωση σοβαρού ή θανατηφόρου ατυχήματος η αναγγελία μπορεί και πρέπει να γίνεται αμέσως, τηλεφωνικώς. Στις προθεσμίες δεν περιλαμβάνονται οι Κυριακές και οι επίσημες αργίες.10 Σε ορισμένες περιπτώσεις δικαιολογείται η καθυστερημένη δήλωση του ατυχήματος και τότε ο Διευθυντής του αρμοδίου Υποκαταστήματος του ΙΚΑ μπορεί να δεχτεί εκπρόθεσμη δήλωση. Μερικές τέτοιες περιπτώσεις αναφέρονται πιο κάτω. ··· ·Αν η δήλωση γίνει από τους συγγενείς του παθόντος, και αυτοί μένουν σε τόπο απομακρυσμένο από τον τόπο εργασίας του, η πενθήμερη ανατρεπτική προθεσμία αρχίζει από την ημερομηνία που θα πληροφορηθούν το ατύχημα, θεωρουμένου πάντως ότι αυτοί το γνωρίζουν από την 16η μέρα από του συμβάντος. Το αρμόδιο πρόσωπο μπορεί να δεχτεί τη δήλωση με ακόμα μεγαλύτερη καθυστέρηση αν πεισθεί ότι η εκπρόθεσμη υποβολή οφείλεται σε λόγους ανεξαρτήτους της θελήσεως εκείνων που την υποβάλλουν και ότι, εξ αιτίας αυτών των λόγων, παρεμποδίσθηκε η έγκαιρη υποβολή. Η καθυστέρηση αυτή δεν μπορεί, πάντως, να είναι μεγαλύτερη των 60 ημερών. Αν από το ατύχημα επήλθε θάνατος, η προθεσμία υποβολής της δηλώσεως επεκτείνεται στα δύο χρόνια. Αν πρόκειται για εργατικό ατύχημα του οποίου οι συνέπειες εκδηλώνονται αργότερα, η έναρξη των προθεσμιών γίνεται από την ημέρα εκδηλώσεως (π.χ. αναπηρίας).Ατυχήματα που γίνονται σε μεταλλεία, λατομεία κλπ. πρέπει να δηλώνονται και στην αρμόδια Διεύθυνση Μεταλλείων του Υπουργείου Βιομηχανίας (ΦΕΚ 735/Β/9-12-1966). Ο παθών θα περάσει από υγειονομική επιτροπή ιατρών του Ι.ΚΑ. για να διαπιστωθεί η έκταση της σωματικής βλάβης που υπέστη κατά το ατύχημα. Αν έχει υποστεί αναπηρία μεγαλύτερη του 60%, τότε δικαιούται αναπηρική σύνταξη, την οποία θα του χορηγήσει το Ι.Κ.Α. Σε κάθε άλλη περίπτωση, και ανάλογα με την έκταση της σωματικής βλάβης, θα του χορηγηθεί η αντίστοιχη αναρρωτική άδεια. Αν το ατύχημα προκάλεσε στον παθόντα ανικανότητα για εργασία, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από μία εβδομάδα ή αν το θύμα δικαιούται να εγείρει αγωγή και να απαιτήσει αποζημίωση, ο εργοδότης υποχρεούται να βεβαιώσει ενόρκως, εντός 15νθημέρου, με δύο αυτόπτες μάρτυρες (αν υπάρχουν), στον οικείο Ειρηνοδίκη, τις συνθήκες του ατυχήματος, με κάθε δυνατή λεπτομέρεια. Με τη φροντίδα του εργοδότη, μέσα στην ίδια προθεσμία, πρέπει και ο γιατρός που περιέθαλψε τον τραυματία, να βεβαιώσει εγγράφως και ενόρκως, ενώπιον του Ειρηνοδίκη, την κατάσταση του ασθενούς και την πιθανή εξέλιξη του τραύματος (Ν 551/ 31.12.1914 - 8.1.1915). Η μη υποβολή αναγγελίας - δήλωσης συμβάντος εργατικού ατυχήματος συνεπάγεται ποινική δίωξη. Αρμόδιος για την αποκατάσταση της υγείας του παθόντος είναι ο ασφαλιστικός του Οργανισμός (ΙΚΑ), ανεξάρτητα από τον αριθμό ημερομισθίων που έχει πραγματοποιήσει ο εργαζόμενος (αρκεί και μία ημέρα), μόνον εφ’ όσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις για τον χαρακτηρισμό του ατυχήματος ως εργατικού. Ο εργοδότης είναι υπεύθυνος για τη δαπάνη μόνο όταν το ατύχημα οφείλεται σε δόλο του. Σε κάθε περίπτωση υποχρεούται σε χρηματική ικανοποίηση του παθόντος, λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης της οικογενείας του (αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις). Το ΙΚΑ υποχρεούται να αναγγέλλει στο Υπουργείο Εργασίας, κάθε χρόνο, τα δηλωθέντα ατυχήματα του προηγουμένου έτους από τα οποία προήλθε 7ήμερη τουλάχιστον ανικανότητα προς εργασίαν, με τα πλήρη στοιχεία του εργοδότη και του εργαζόμενου, τη διάρκεια, το είδος της εργασίας και της βλάβης, καθώς και το είδος ανικανότητας που προέκυψε (ΠΔ 473/61, άρθρο 3, ΦΕΚ 119/61).11 Καταγραφή ατυχήματος - Στατιστικά στοιχεία Κατά γενικώτερη έννοια, ατύχημα είναι το τυχαίο γεγονός που προκαλεί υλική ζημιά, βλάβη ή καταστροφή εγκαταστάσεως, απώλεια εξοπλισμού ή πρώτων υλών, υποβάθμιση περιβάλλοντος κλπ. Σε ένα ατύχημα, με αυτή την ευρύτερη έννοια, είναι δυνατόν να ενυπάρχει και εργατικό ατύχημα, ήτοι τραυματισμός ή θάνατος προσώπου που έχει σχέση με το έργο. Παρά το ότι, στο εξεταζόμενο αντικείμενο, μας απασχολεί μόνον το εργατικό ατύχημα, δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι είναι δυνατόν, ένα τυχαίο γεγονός που προκάλεσε μόνο υλικές ζημιές (ένα ατύχημα με την ευρεία έννοια), στην ενδεχόμενη μελλοντική του επανάληψη να προκαλέσει και βλάβη σε πρόσωπα, ήτοι να περιέχει και εργατικό ατύχημα. Για τον λόγο αυτόν τα ατυχήματα με υλικές μόνο ζημιές πρέπει επίσης να καταγράφονται (ασφαλώς στο Ημερολόγιο του Έργου), και ακόμη να διερευνώνται και να αναλύονται, ως μέτρο ασφαλείας για την αποφυγή ενός παρόμοιου μελλοντικού ατυχήματος, που θα είναι και εργατικό. Ενδεχομένως θα πρέπει να ενδιαφερόμαστε μόνο για ατυχήματα - βλάβες με οικονομική ζημιά μεγαλύτερη ενός ορισμένου ποσού, π.χ. ύψους 300 € (ενδεικτικά). Κάθε εργαζόμενος που αντιλαμβάνεται ένα γεγονός που κατέληξε σε εργατικό ατύχημα έστω και απολύτως ασήμαντο (π.χ. που απαιτεί μόνο καθαρισμό - απολύμανση εκδοράς και συνέχιση της εργασίας) και, κατά πρώτη εκτίμηση, ανάξιο αναφοράς, ή δεν κατέληξε μεν σε εργατικό ατύχημα, αλλά προκάλεσε μια μικρή βλάβη εγκαταστάσεων ή απώλεια υλικών και ανέδειξε ένα κίνδυνο που καραδοκεί, έχει υποχρέωση να το ανακοινώσει στον εργοδηγό ή τον εργοταξιάρχη ή την επίβλεψη. Η γνωστοποίηση πρέπει να φτάσει τελικά στον Μηχανικό Ασφαλείας και στον Γιατρό Εργασίας ή στο Τμήμα Διαχείρισης Ασφάλειας (αν υπάρχει), για να ακολουθήσει αναζήτηση πληροφοριών από τον αναφέροντα και τους αυτόπτες μάρτυρες, να καταγραφεί το επεισόδιο, να αναλυθεί, να αναζητηθούν τα αίτια, να συναχθούν συμπεράσματα και να γίνουν οι δέουσες ενέργειες που θα οδηγήσουν στην λήψη μέτρων αποφυγής επαναλήψεως του συμβάντος και αποτροπής ενδεχομένου μελλοντικού κινδύνου. Το εργατικό ατύχημα πρέπει να καταχωρίζεται στο τηρούμενο (ΠΔ 17/96, άρθρο 8) ειδικό Βιβλίο Ατυχημάτων, στο οποίο πρέπει να καταγράφονται τα αίτια και η περιγραφή του ατυχήματος. Ο εργοδότης έχει υποχρέωση (ΠΔ 17/96, άρθρο 8) να τηρεί κατάλογο των εργατικών ατυχημάτων που προκάλεσαν στον εργαζόμενο ανικανότητα εργασίας μεγαλύτερη των τριών ημερών. Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να μην επαναληφθεί το ατύχημα πρέπει να αναγραφούν στο Ειδικό Βιβλίο της επιχείρησης (θεωρημένο από την Επιθεώρηση Εργασίας), στο οποίον καταγράφουν τις υποδείξεις τους ο Τεχνικός Ασφαλείας και ο Γιατρός Εργασίας (Ν 1568/85, άρθρα 6 και 9). Για τα «παρ’ ολίγον» ατυχήματα δεν υπάρχει «νομική» υποχρέωση καταγραφής. Παρά ταύτα, μπορούν ίσως να καταχωρίζονται (εκτός από το Ημερολόγιο του Έργου) και στο Ημερολόγιο Μέτρων Ασφαλείας, το οποίο διατηρείται στον χώρο εργασίας, ώστε να καταγράφεται τόσο ο εμφανισθείς κίνδυνος, όσο και τα ληφθέντα μέτρα αποτροπής μιας μελλοντικής επαναλήψεως. Στο Η.Μ.Α. αναγράφονται επίσης οι παρατηρήσεις και εντολές της επίβλεψης και κάθε άλλου δικαιουμένου να έχει πρόσβαση. Μεταξύ των άλλων, αναγράφονται οι έλεγχοι πρανών, ικριωμάτων, οι δοκιμές μηχανημάτων, οι έλεγχοι συρματόσχοινων, η ικανότητα ικριώματος να φέρει υλικά ή ανυψωτικά μηχανήματα κλπ. Πρέπει να βρίσκεται πάντα στη διάθεση της Αστυνομίας ή της Επιθεώρησης Εργασίας και να αποτελεί την εικόνα των δραστηριοτήτων του εργοταξίου, στο πεδίο της Ασφάλειας και Υγείας των εργαζομένων. Η μη τήρηση Ημερολογίου Μέτρων Ασφαλείας συνιστά ποινικό αδίκημα.12 Στο (μεγάλο) εργοτάξιο θα τηρείται στατιστική των ατυχημάτων, τα οποία θα καταγράφονται, ενδεικτικώς και αδρομερώς: · · · · · ·κατά ειδικότητα του παθόντος (ξυλουργός, σιδεράς, ηλεκτροσυγκολλητής κλπ.) κατά τραυματισθέν μέρος του σώματος (κεφάλι, άκρα, σώμα κλπ.) κατά τρόπο προκλήσεως του ατυχήματος (μηχανήματα, πτώση, εργαλεία, ηλεκτρικό ρεύμα, ακτινοβολίες κλπ.) κατά τη φύση της βλάβης (κάταγμα, διάσειση, έγκαυμα, πληγή κλπ.) κατά περιοχή του έργου κατά αίτιο ατυχήματος (κακός τρόπος εργασίας, ατελείς οδηγίες, μη τήρηση οδηγιών, κακοκ
Έχει δημοσιευτεί 1 σχόλιοΜετάβαση στην αρχή του άρθρου

Θα έπρεπε ίσως να αναφερθούν οι επιπτώσεις από την μη δήλωση ενός εργατικού ατυχήματος στο εργοτάξιο.

Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.