Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2020

Το προσωπικό των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης που καλύπτουν τα ζητήματα της ΕΕ έχουν την κακή συνήθεια να χρησιμοποιούν λέξεις και εκφράσεις που μόνο αυτοί αντιλαμβάνονται. Αυτές τις λέξεις και εκφράσεις τις αποκαλούμε «ευρωπαϊκή αργκό», η οποία, επειδή είναι ακατάληπτη στους υπολοίπους, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ προσπαθούν να αποφεύγουν να τη χρησιμοποιούν στην πληροφόρηση του ευρέως κοινού. Εν τω μεταξύ, αυτός ο «οδηγός σε απλή γλώσσα» μπορεί να σας φανεί χρήσιμος.

Το προσωπικό των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι εργαζόμενοι στα μέσα μαζικής ενημέρωσης που καλύπτουν τα ζητήματα της ΕΕ έχουν την κακή συνήθεια να χρησιμοποιούν λέξεις και εκφράσεις που μόνο αυτοί αντιλαμβάνονται. Αυτές τις λέξεις και εκφράσεις τις αποκαλούμε «ευρωπαϊκή αργκό», η οποία, επειδή είναι ακατάληπτη για τους υπολοίπους ανθρώπους, αποτελεί εμπόδιο γι' αυτούς και, ως εκ τούτου, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ προσπαθούν να αποφεύγουν να τη χρησιμοποιούν στην πληροφόρηση του ευρέως κοινού. Εν τω μεταξύ, αυτός ο «οδηγός σε απλή γλώσσα» μπορεί να σας φανεί χρήσιμος. Σημειωτέον ότι ο παρόν οδηγός δεν είναι αποκλειστικός και, κατά γενικό κανόνα, δεν περιλαμβάνει όρους καθαρά τεχνικής ή νομικής φύσης. Περιλαμβάνει, εντούτοις ορισμένους όρους που μας έχετε συγκεκριμένα ζητήσει εσείς, οι αναγνώστες μας.Αcquis communautaire (Κοινοτικό κεκτημένο) Γαλλική έκφραση που σημαίνει κυρίως «η ΕΕ έτσι όπως έχει» - με άλλα λόγια, ποια δικαιώματα και υποχρεώσεις συμμερίζονται οι χώρες της ΕΕ. Το «κεκτημένο» περιλαμβάνει όλες τις συνθήκες και τη νομοθεσία της ΕΕ, διακηρύξεις, δηλώσεις και ψηφίσματα, διεθνείς συμφωνίες επί ζητημάτων ΕΕ, και τις αποφάσεις του Δικαστηρίου. Περιλαμβάνει επίσης τα μέτρα που λαμβάνουν από κοινού οι κυβερνήσεις των κρατών της ΕΕ στον τομέα της «Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων» καθώς επίσης και της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής της ασφάλειας. Κατά συνέπεια, «αποδοχή του κεκτημένου» σημαίνει αποδοχή της ΕΕ όπως έχει. Οι υποψήφιες για προσχώρηση χώρες οφείλουν να αποδεχθούν αυτό το «κεκτημένο» ως προϋπόθεση της προσχώρησής τους στην ΕΕ, και να μεταφέρουν εν συνεχεία τη νομοθεσία της ΕΕ στην εθνική τους νομοθεσία. Αντιμονοπωλιακή πολιτική (Anti-trust) Σκοπός της ΕΕ είναι να εγγυάται τον νόμιμο και ελεύθερο ανταγωνισμό στην ενιαία αγορά, και να εξασφαλίζει ότι οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται αντί να έρχονται σε συνεννόηση με δόλιο σκοπό. Ως εκ τούτου, οι κανόνες της ΕΕ απαγορεύουν τις συμφωνίες που περιορίζουν τον ανταγωνισμό (π.χ. μυστικές συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων για να επιβάλλουν υπερβολικά ψηλές τιμές που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα) και καταχρήσεις από επιχειρήσεις οι οποίες κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην αγορά. Αυτοί οι κανόνες είναι γνωστοί ως «αντιμονοπωλιακή νομοθεσία». Η Επιτροπή έχει σημαντικές εξουσίες ούτως ώστε να απαγορεύει τις δραστηριότητες που είναι αντίθετες με τον ανταγωνισμό, και να επιβάλλει πρόστιμα στις επιχειρήσεις οι οποίες αποδεικνύεται ότι συμπεριφέρονται κατά τρόπο αντίθετο ως προς τον ανταγωνισμό. Anti-trust βλ. προηγούμενο σημείο. Άξονες της ΕΕ βλ. κάτωθι « Πυλώνες της ΕΕ ».1 Απορροφητικότητα Αυτό συνήθως σημαίνει την ικανότητα μιας χώρας ή ενός οργανισμού να λαμβάνουν ενίσχυση και να τη χρησιμοποιούν αποτελεσματικά. Συχνά, οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν έχουν αυτή την ικανότητα. Παραδείγματος χάρη, μια χώρα μπορεί να λάβει αρκετά χρήματα τα οποία θα επέτρεπαν σε όλα τα παιδιά αυτής της χώρας να παρακολουθήσουν τα μαθήματα της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης - εξαιτίας όμως της έλλειψης δασκάλων, σχολείων ή ανεπαρκούς διοικητικού συστήματος, είναι αδύνατον να δαπανηθούν αυτά τα χρήματα βραχυπρόθεσμα. Θα πρέπει κατά πρώτον λόγο να καταβληθεί προσπάθεια για την κατάρτιση δασκάλων, την κατασκευή σχολείων και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του συστήματος - έτσι ώστε να αυξηθεί ο βαθμός «απορροφητικότητας» της χώρας. Αρμοδιότητες Αυτόν τον όρο χρησιμοποιεί η ευρωπαϊκή αργκό αντί του «εξουσίες και ευθύνες». Χρησιμοποιείται συχνά σε πολιτικές συζητήσεις σχετικά με το ποιες εξουσίες και ευθύνες θα πρέπει να ανατεθούν στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και ποιες θα πρέπει να παραμείνουν στο επίπεδο των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών. Aτζέντα Αυτός ο όρος σημαίνει αρχικά «ημερήσια διάταξη». Αναφέρεται συνήθως στον κατάλογο των ζητημάτων που θα συζητηθούν κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίασης, αλλά οι πολιτικοί τον χρησιμοποιούν επίσης ως όρο της αργκό με την έννοια «κατάλογος πραγμάτων που επιθυμούμε να πετύχουμε» ή «πρόγραμμα δράσης». Παραδείγματος χάρη, «Πρόγραμμα δράσης 2000» ήταν ο τίτλος μιας δέσμης προτάσεων για τη μεταρρύθμιση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (βλέπε κάτωθι: «μεταρρύθμιση της ΚΓΠ») και για τον προγραμματισμό του προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2000-2006. Benchmarking βλ. κάτωθι «Οροθέτηση επιδόσεων». ΓΔ Το προσωπικό των κυριότερων θεσμικών οργάνων της ΕΕ (Επιτροπή, Συμβούλιο και Κοινοβούλιο) υποδιαιρείται σε έναν ορισμένο αριθμό διακριτών υπηρεσιών, οι οποίες είναι γνωστές ως «Γενικές διευθύνσεις» (ΓΔ), έκαστη εκ των οποίων είναι υπεύθυνη για συγκεκριμένα καθήκοντα ή πολιτικούς τομείς. Ο διοικητικά επικεφαλής μιας ΓΔ είναι γνωστός ως «Γενικός Διευθυντής» (όρος ο οποίος συντομογραφείται ως «ΓΔ»). Δημοκρατικό έλλειμμα Λέγεται συχνά ότι το σύστημα λήψης των αποφάσεων της ΕΕ είναι υπερβολικά απομακρυσμένο από τους απλούς πολίτες, οι οποίοι δεν μπορούν να κατανοήσουν την πολυπλοκότητα και τα δύσκολα νομικά κείμενα της ΕΕ. Γι' αυτό, η ΕΕ προσπαθεί να καλύψει αυτό το «δημοκρατικό έλλειμμα» απλουστεύοντας τη νομοθεσία της και βελτιώνοντας την πληροφόρηση του κοινού, καθώς επίσης και ενισχύοντας τη σημασία της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών (βλ. κάτωθι) στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής. Οι πολίτες εκπροσωπούνται ήδη στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων της ΕΕ μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Διακυβερνητική διάσκεψη (ΔΔ) Σημαίνει διάσκεψη κατά την οποία οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ συνεδριάζουν για να τροποποιήσουν τις συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σκοπός της ΔΔ που πραγματοποιήθηκε το 2003 ήταν η συγχώνευση όλων των επί του παρόντος εν ισχύ συνθηκών σε μια ενιαία και απλουστευμένη συνθήκη (ή «σύνταγμα») για τον καθορισμό των στόχων και των πολιτικών της ΕΕ, καθώς επίσης και των διαφόρων αρμοδιοτήτων. Κατά τη διάρκεια αυτής της ΔΔ δεν επετεύχθη συμφωνία όσον αφορά το νέο κείμενο· κατά συνέπεια, πρόκειται να διεξαχθούν περαιτέρω συνομιλίες.2 Διαφάνεια Ο όρος «διαφάνεια» χρησιμοποιείται συχνά για να χαρακτηρίσει τον ανοικτό χαρακτήρα της λειτουργίας των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, τα οποία έχουν αναλάβει τη δέσμευση να καταστήσουν πιο ανοικτό τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν. Λαμβάνουν μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης του κοινού στην πληροφόρηση, και προσπαθούν να συντάσσουν σαφέστερα και πιο ευανάγνωστα έγγραφα. Αυτό συμπεριλαμβάνει τη βελτίωση της σύνταξης των νομοσχεδίων και, πιο μακροπρόθεσμα, τη σύνταξη μιας ενιαίας και απλουστευμένης συνθήκης της ΕΕ. Διεθνική Αυτός ο όρος χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων ή οργανισμών που εδρεύουν σε περισσότερες της μιας χώρες της ΕΕ. Μια πτυχή του σκοπού της ΕΕ είναι να ενθαρρύνει αυτή τη διασυνοριακή ή «διεθνική» συνεργασία. Διεύρυνση Η ΕΕ ιδρύθηκε, τη δεκαετία του 50, από έξι μόνο κράτη μέλη. Σήμερα απαρτίζεται από 25 κράτη μέλη. Η αύξηση του αριθμού των μελών της ΕΕ είναι γνωστή ως «διεύρυνση» και αυτό έχει ήδη συμβεί πολλές φορές. Με την πιο πρόσφατη διεύρυνση, τον Μάιο 2004, προστέθηκαν δέκα επιπλέον κράτη μέλη: Δημοκρατία της Τσεχίας, Εσθονία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβενία και Σλοβακία. EΕ Τα αρχικά αυτά αναφέρονται είτε στην «Ευρωπαϊκή Ένωση», είτε στην «Ευρωπαϊκή Επιτροπή». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Είναι το πολιτικά ανεξάρτητο θεσμικό όργανο το οποίο εκπροσωπεί και προασπίζει τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σύνολό της. Υποβάλλει προτάσεις νομοθετικού και πολιτικού χαρακτήρα καθώς επίσης και προγράμματα δράσης και έχει την ευθύνη της υλοποίησης των αποφάσεων του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. ΕΖΕΣ Αρχικά της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών - οργανισμού ο οποίος ιδρύθηκε το 1960 για την προώθηση των ελεύθερων συναλλαγών των αγαθών μεταξύ των κρατών μελών της. Αρχικά, τα ιδρυτικά μέλη της ΕΖΕΣ ήταν επτά: Αυστρία, Δανία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Σουηδία, Ελβετία και Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ). Η Φινλανδία προσχώρησε το 1961, η Ισλανδία το 1970 και το Λιχτενστάιν το 1999. Το 1973, το ΗΒ και η Δανία αποχώρησαν από την ΕΖΕΣ για να προσχωρήσουν στην ΕΟΚ (βλέπε κάτωθι). Το 1986, τις ακολούθησε η Πορτογαλία - και το 1995, η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία. Τα σημερινά μέλη της ΕΖΕΣ είναι η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, η Νορβηγία και η Ελβετία. ΕΚ Τα αρχικά αυτά αναφέρονται στην «Ευρωπαϊκή Κοινότητα». Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Η σημερινή ονομασία της οντότητας η οποία αρχικά ονομαζόταν «Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα» (ΕΟΚ): βλέπε κάτωθι. Εναρμόνιση Αυτό μπορεί να σημαίνει ευθυγράμμιση των εθνικών νομοθεσιών μεταξύ τους - πολύ συχνά αποσκοπώντας στην κατάργηση των εθνικών φραγμών οι οποίοι παρεμποδίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, των αγαθών, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων.3 Με άλλα λόγια, εναρμόνιση σημαίνει εξασφάλιση ότι, για κάθε συγκεκριμένο ζήτημα για το οποίο η ΕΕ έχει ευθύνη, οι κανόνες που θεσπίζονται από τις διάφορες χώρες της ΕΕ επιβάλλουν παρόμοιες υποχρεώσεις στους πολίτες όλων αυτών των χωρών και ότι επιβάλλουν ορισμένες ελάχιστες υποχρεώσεις σε κάθε χώρα. Εναρμόνιση μπορεί επίσης να σημαίνει συντονισμό των διαφόρων εθνικών τεχνικών κανόνων, έτσι ώστε τα προϊόντα και οι υπηρεσίες να μπορούν να συναλλάσσονται ελεύθερα σε όλη την ΕΕ. Σε αντίθεση με μια διαδεδομένη προκατάληψη, αυτό δεν σημαίνει άσκοπη επιβολή ομοιόμορφων κανόνων σε οτιδήποτε, από την καμπύλη των αγγουριών ως το χρώμα των καρότων. Συχνά σημαίνει απλώς ότι, μεταξύ των χωρών της ΕΕ, υπάρχει αμοιβαία αναγνώριση των κανόνων τους όσον αφορά την ασφάλεια. Ενδιαφερόμενο μέρος Κάθε πρόσωπο ή οργανισμός που έχει κάποιο συμφέρον ή επηρεάζεται από τη νομοθεσία και τις πολιτικές αποφάσεις της ΕΕ είναι ένα «ενδιαφερόμενο μέρος» σε αυτή τη διαδικασία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φροντίζει απαραιτήτως να συλλέγει τη γνώμη του κατά το δυνατόν ευρύτερου φάσματος ενδιαφερομένων μερών προτού εισηγηθεί νέες νομοθετικές προτάσεις ή νέες πολιτικές πρωτοβουλίες. Ενισχυμένη συνεργασία Πρόκειται για ρύθμιση χάρη στην οποία μια ομάδα χωρών (οκτώ τουλάχιστον) της ΕΕ μπορούν να συνεργάζονται σε έναν συγκεκριμένο τομέα, ακόμα και αν οι λοιπές χώρες της ΕΕ δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να συμμετάσχουν σ' αυτή την ομάδα σ' αυτό το στάδιο. Εντούτοις, οι λοιπές χώρες πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν αργότερα εφόσον το επιθυμούν. Ενσωμάτωση Ενσωμάτωση ενός ζητήματος σημαίνει ότι εξασφαλίζουμε ότι λαμβάνεται πλήρως υπόψη σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ. Παραδείγματος χάρη, κάθε απόφαση πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει πλέον να λαμβάνει υπόψη τις περιβαλλοντικές της επιπτώσεις. Με άλλα λόγια, η περιβαλλοντική μέριμνα έχει «ενσωματωθεί». ΕΟΚ Αρχικά για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα - οργανισμός ο οποίος δημιουργήθηκε το 1957, αποσκοπώντας στην οικονομική ολοκλήρωση στην Ευρώπη. Τα πρώτα ιδρυτικά μέλη ήταν έξι χώρες: Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο και Κάτω Χώρες. Το 1993, όταν ετέθη σε ισχύ η συνθήκη του Μάαστριχ, η ΕΟΚ μετωνονομάστηκε σε Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΕΚ) και αποτελεί τη βάση της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης. EΟΧ Τα αρχικά αυτά αναφέρονται στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο - τον οποίο απαρτίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση και όλες οι χώρες ΕΖΕΣ (βλέπε ανωτέρω) εκτός από την Ελβετία. Η συμφωνία ΕΟΧ, η οποία έχει τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1994, επιτρέπει στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία να επωφελούνται από τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς της ΕΕ χωρίς να έχουν όλα τα προνόμια και τις ευθύνες που συνεπάγεται η ιδιότητα του μέλους της ΕΕ. Επικουρικότητα Η «γενική αρχή της επικουρικότητας» σημαίνει ότι οι αποφάσεις της ΕΕ πρέπει να λαμβάνονται κατά το δυνατόν πλησιέστερα στους πολίτες. Με άλλα λόγια, η Ένωση δεν αναλαμβάνει δράση παρά μόνο εφόσον αυτή η δράση της είναι αποτελεσματικότερη από την αντίστοιχη δράση σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο (εκτός αν πρόκειται για ζητήματα της αποκλειστικής αρμοδιότητάς της).4 Επίσημες γλώσσες Οι επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι οι ακόλουθες:Η νομοθεσία της ΕΕ δημοσιεύεται σε όλες τις επίσημες γλώσσες, και μπορείτε να χρησιμοποιείτε οποιαδήποτε από αυτές τις γλώσσες για να αλληλογραφείτε με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Υπάρχουν, βεβαίως, επιπλέον και πολλές άλλες γλώσσες που ομιλούνται στην Ευρώπη, και οι ευρωπαίοι διατηρούν με υπερηφάνεια αυτή την ποικιλομορφία των εθνικών και περιφερειακών γλωσσών τους, η οποία είναι μέρος της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφαρμόζει προγράμματα για την προώθηση της εκμάθησης των γλωσσών και της γλωσσικής ποικιλομορφίας. ERASMUS Δεν πρόκειται πραγματικά για όρο της «κοινοτικής αργκό», αλλά για την ονομασία ενός εκπαιδευτικού προγράμματος, το οποίο στηρίζεται από την ΕΕ και έχει αρχίσει να λειτουργεί από το 1987. Χάρη σ' αυτό το πρόγραμμα, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο νέοι ευρωπαίοι μπόρεσαν να σπουδάσουν επί ένα ορισμένο χρονικό διάστημα σε μια άλλη χώρα της ΕΕ. Οι σπουδαστές λένε ενίοτε ότι θα πάρουν ένα «έτος Erasmus». Euroland Πρόκειται για ανεπίσημη ονομασία της επισήμως αποκαλούμενης «ζώνης ευρώ», η οποία επίσης αναφέρεται συχνά ως «ευρωζώνη». Η ζώνη αυτή αποτελείται από τα κράτη μέλη της ΕΕ τα οποία έχουν υιοθετήσει ως νόμισμά τους το ευρώ. Μέχρι σήμερα, πρόκειται για: το Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία, την Πορτογαλία και τη Φινλανδία. EUROPA Δεν πρόκειται πραγματικά σ' αυτήν την περίπτωση για «κοινοτική αργκό», αλλά για το όνομα της Ευρώπης στα λατινικά. Έτσι ονομάζεται σήμερα επίσης και ο επίσημος δικτυακός τόπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος περιλαμβάνει ένα πλήθος χρήσιμων πληροφοριών σχετικά με την ΕΕ, ενημερώνεται τακτικά και διατίθεται σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Ευρωβαρόμετρο Πρόκειται για υπηρεσία της Επιτροπής η οποία δημιουργήθηκε το 1973 και η οποία μετρά και αναλύει τις τάσεις που επικρατούν στην κοινή γνώμη όλων των κρατών μελών (παλαιών και νέων) καθώς επίσης και στις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες. Το να γνωρίζει τι σκέπτεται η κοινή γνώμη είναι σημαντικό για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επειδή την βοηθά κατά τη διαμόρφωση των νομοθετικών προτάσεων της, κατά τη λήψη των αποφάσεών της και κατά την αξιολόγηση του έργου της. Το Ευρωβαρόμετρο χρησιμοποιεί και τις μεθόδους των δημοσκοπήσεων και των ομάδων εστίασης. Οι έρευνές του συνεπάγονται δημοσίευση 100 περίπου εκθέσεων ετησίως.5 Eυρωκράτης Ο όρος «Ευρωκράτες» (λογοπαίγνιο κατ'επέκταση του «γραφειοκράτες») παραπέμπει στις χιλιάδες των ευρωπαίων υπηκόων οι οποίοι εργάζονται για τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα (Κοινοβούλιο, Συμβούλιο, Επιτροπή, κλπ). Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση Αυτή η έννοια χαρακτηρίζει την προσπάθεια προσέγγισης μεταξύ των χωρών και των λαών της Ευρώπης. Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημαίνει ότι οι διάφορες χώρες συγκεντρώνουν τους πόρους τους και λαμβάνουν από κοινού πολλές αποφάσεις. Αυτή η συλλογική λήψη αποφάσεων πραγματοποιείται μέσω της αλληλεπίδρασης μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ (Κοινοβούλιο, Συμβούλιο, Επιτροπή, κλπ). Eυρωπαϊκό έτος …. Κάθε τόσο, η ΕΕ επισύρει την προσοχή του κοινού σε κάποιο ιδιαίτερο ευρωπαϊκό ζήτημα, διοργανώνοντας μια σειρά ειδικών εκδηλώσεων σε συνάρτηση με αυτό. Το 2004 είναι το ευρωπαϊκό έτος της εκπαίδευσης μέσω του αθλητισμού. Ευρωπαϊκό οχυρό Αυτή η έκφραση χρησιμοποιείται συχνά για να χαρακτηριστεί η στάση με την οποία επιδιώκεται η προστασία της Ευρώπης από τις έξωθεν επιρροές, ιδίως στον πολιτιστικό τομέα. Η έκφραση, «ευρωπαϊκό οχυρό» εμφανίζεται συχνά σε συζητήσεις που έχουν ως θέμα το δικαίωμα ασύλου και την κανονιστική ρύθμιση όσον αφορά τη μετανάστευση. Ευρώπη των δύο ταχυτήτων Αυτή η έκφραση παραπέμπει στο θεωρητικό ενδεχόμενο σύμφωνα με το οποίο ένας περιορισμένος «πυρήνας» κρατών μελών της ΕΕ θα μπορούσε, μελλοντικά, να αποφασίζει ότι θα προχωρήσει ταχύτερα από τα υπόλοιπα κράτη μέλη προς την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης (βλ. ανωτέρω). Στην πραγματικότητα, υπάρχει ήδη η δυνατότητα μια ομάδα χωρών της ΕΕ να συνεργάζονται μεταξύ τους στενότερα απ' ότι με τις υπόλοιπες, στο πλαίσιο μιας ρύθμισης που είναι γνωστή ως «ενισχυμένη συνεργασία» (βλ. ως άνω). Eυρωσκεπτικιστής Αυτός ο όρος χρησιμοποιείται συχνά εννοώντας κάποιον που αντιτίθεται στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, ή που τηρεί στάση «σκεπτικισμού» όσον αφορά την ΕΕ και τους στόχους της. Ζώνη ελεύθερων συναλλαγών Αυτό σημαίνει μια ομάδα χωρών οι οποίες έχουν καταργήσει τους φραγμούς που παρεμπόδιζαν τις συναλλαγές μεταξύ τους - όπως τα τιμολόγια εισαγωγής και οι ποσοστώσεις. Έχουν ιδρυθεί ανά τον κόσμο πολλές ζώνες ελεύθερων συναλλαγών: Mercosur στη Νότια Αμερική, Nafta στη Βόρεια Αμερική και ΕΖΕΣ στην Ευρώπη, παραδείγματος χάρη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί επίσης ζώνη ελεύθερων συναλλαγών, αλλά είναι κάτι πολύ περισσότερο από αυτό, επειδή βασίζεται σε μια διαδικασία οικονομικής και πολιτικής ενοποίησης, με λήψη αποφάσεων από κοινού σε πολλούς πολιτικούς τομείς. Ημέρα της Ευρώπης στις 9 Μαΐου Στις 9 Μαΐου 1950, ο Robert Schuman (ο οποίος ήταν τότε ο υπουργός εξωτερικών της Γαλλίας) εκφώνησε την περίφημη διακήρυξή του στην οποία διατύπωνε την πρόταση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης (βλ. ανωτέρω) ως τρόπο διασφάλισης της ειρήνης και εξασφάλισης της ευημερίας στη μεταπολεμική Ευρώπη. Μ'αυτές τις προτάσεις του, έθεσε τον θεμέλιο λίθο του οικοδομήματος που γνωρίζουμε σήμερα ως Ευρωπαϊκή Ένωση, και γι' αυτό η 9η Μαΐου εορτάζεται κάθε χρόνο ως γενέθλια επέτειος της ΕΕ.6 Ιδρυτές Μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, ορισμένες προσωπικότητες, όπως ο Jean Monnet και ο Robert Schuman, ονειρεύονταν να ενώσουν τους λαούς της Ευρώπης για μια διηνεκή περίοδο ειρήνης και φιλίας. Κατά τη διάρκεια της επακόλουθης πεντηκονταετίας, το όνειρό τους αυτό έγινε πραγματικότητα με την οικοδόμηση της ΕΕ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ονομάζονται «ιδρυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Κοινή αγορά Όταν η ΕΟΚ (βλέπε ανωτέρω) ιδρύθηκε το 1957, βασιζόταν σε μία «κοινή αγορά». Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι, τα αγαθά και οι υπηρεσίες θα έπρεπε να μπορούν να κινούνται ελεύθερα μεταξύ των κρατών μελών σαν να επρόκειτο για μια ενιαία χώρα, χωρίς να διενεργούνται έλεγχοι στα σύνορα και χωρίς να καταβάλλονται τελωνειακοί δασμοί. Εντούτοις, χρειάστηκε αρκετός χρόνος για να επιτευχθεί αυτό: οι τελωνειακοί δασμοί μεταξύ των χωρών της ΕΟΚ καταργήθηκαν την 1η Ιουλίου 1968. Χρειάστηκε επίσης αρκετός χρόνος για να απομακρυνθούν και άλλοι φραγμοί που παρεμπόδιζαν τις συναλλαγές, και μόνο στο τέλος του 1992 ολοκληρώθηκε η «ενιαία αγορά» (όπως είναι πλέον γνωστή). Κοινοτική γέφυρα Πρόκειται για διαδικασία μεταφοράς ορισμένων θεμάτων από τον τρίτο «πυλώνα» της ΕΕ (βλέπε κάτωθι) στον πρώτο «πυλώνα», έτσι ώστε τα θέματα αυτά να μπορούν να αντιμετωπίζονται χρησιμοποιώντας την κοινοτική μέθοδο (βλέπε κάτωθι). Κάθε απόφαση χρησιμοποίησης αυτής της γέφυρας πρέπει να λαμβάνεται ομόφωνα από το Συμβούλιο και εν συνεχεία να επικυρώνεται από κάθε κράτος μέλος. Κοινοτική μέθοδος Πρόκειται για τη συνηθισμένη μέθοδο της ΕΕ όσον αφορά τη λήψη των αποφάσεων: η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο τα οποία την συζητούν, προτείνουν τροπολογίες και εν συνεχεία την θεσπίζουν ως μέρος της νομοθεσίας της ΕΕ. Εν τω μεταξύ, ζητούν συχνά τη γνώμη και άλλων σωμάτων, όπως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών. Κοινοτικό κεκτημένο βλ. ανωτέρω «Αcquis communautaire». Κοινωνία των πολιτών Αυτή είναι μία γενική ονομασία για κάθε είδος οργανισμών και συλλόγων που δεν αποτελούν μέρος μιας κυβέρνησης αλλά εκπροσωπούν επαγγέλματα, ομάδες συμφερόντων ή τμήματα της κοινωνίας. Περιλαμβάνει (παραδείγματος χάρη) συνδικάτα, συλλόγους εργοδοτών, περιβαλλοντικές ομάδες πίεσης και ομάδες που εκπροσωπούν γυναίκες, γεωργούς, άτομα με ειδικές ανάγκες, κλπ. Δεδομένου ότι οι οργανισμοί αυτοί έχουν μεγάλη εμπειρογνωμοσύνη σε συγκεκριμένους τομείς και συμμετέχουν στην υλοποίηση και την παρακολούθηση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΕΕ ζητά τακτικά τη γνώμη της κοινωνίας των πολιτών και επιθυμεί να ενισχυθεί η συμμετοχή της στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών. Κοινωνικό ντάμπινγκ Πρόκειται για πρακτική με την οποία οι εργοδότες κλείνουν τα εργοστάσιά τους σε περιοχές στις οποίες οι μισθοί βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, και ανοίγουν άλλα εργοστάσια σε περιοχές στις οποίες η εργασία είναι φθηνή. Μ' αυτόν τον τρόπο, μειώνουν το κόστος της εργασίας και αυξάνουν τα κέρδη των επιχειρήσεων· αυτό, όμως, αποβαίνει συχνά εις βάρος της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στην Ευρώπη.7 Κομιτολογία Αυτός ο όρος αναφέρεται σε μια διαδικασία η οποία είναι γνωστή πιο σωστά ως «διαδικασία των επιτροπών». Περιγράφει τη διαδικασία που η Επιτροπή οφείλει να ακολουθεί, ζητώντας τη γνώμη των ειδικών συμβουλευτικών επιτροπών οι οποίες αποτελούνται από εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, προτού εφαρμόσει την κοινοτική νομοθεσία. Κράτος μέλος Οι χώρες οι οποίες ανήκουν σε μια διεθνή οργάνωση αποτελούν τα «κράτη μέλη» της. Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται επίσης συχνά σημαίνοντας τις κυβερνήσεις αυτών των χωρών. Από την 1η Μαΐου 2004, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι τα εξής: Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Δημοκρατία της Τσεχίας, Ελλάδα, Εσθονία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβακία, Σλοβενία, Σουηδία και Φινλανδία. Κριτήρια της Κοπενγχάγης Τον Ιούνιο 1993, οι ιθύνοντες της ΕΕ που συνεδρίαζαν στην Κοπεγχάγη, θέσπισαν τρία κριτήρια τα οποία κάθε χώρα υποψήφια για προσχώρηση (βλέπε κάτωθι) πρέπει να πληροί προτού να είναι σε θέση να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά πρώτον λόγο, πρέπει να έχει σταθερούς θεσμούς για την εγγύηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και του σεβασμού των μειονοτήτων. Κατά δεύτερο λόγο, πρέπει να έχει βιώσιμη οικονομία της αγοράς. Τρίτον, θα πρέπει να αναλάβει όλο το κοινοτικό κεκτημένο (βλέπε ανωτέρω) και να υποστηρίζει τους διάφορους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΕ επιφυλάσσει εαυτήν το δικαίωμα να αποφασίζει πότε μια χώρα υποψήφια για προσχώρηση πληροί αυτά τα κριτήρια και πότε η ΕΕ είναι έτοιμη να δεχθεί το νέο μέλος. Μεταρρύθμιση της ΚΓΠ Η Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ) θεσπίστηκε για πρώτη φορά το 1960, για να εξασφαλίσει τον συνεχή εφοδιασμό της Ευρώπης με τρόφιμα σε ανεκτές τιμές. Όμως, έπεσε θύμα της ίδιας της επιτυχίας της, οδηγώντας σε ανεπιθύμητα πλεονάσματα ορισμένων προϊόντων όπως: βόειο κρέας, κριθή, γάλα και οίνος. Επίσης, οι επιχορηγήσεις που πληρώνονταν στους ευρωπαίους γεωργούς προξενούσαν στρέβλωση των διεθνών συναλλαγών. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άρχισε να αναθεωρεί την ΚΓΠ το 1999. Αποφασίστηκαν στην ΕΕ περαιτέρω μεταρρυθμίσεις το 2003, δίνοντας έμφαση στην υψηλή ποιότητα των γεωργικών προϊόντων και στις φιλικές προς τα ζώα κτηνοτροφικές πρακτικές με σεβασμό του περιβάλλοντος και διαφύλαξη της υπαίθρου. Η ΕΕ σχεδιάζει να μειώσει τις άμεσες επιχορηγήσεις των γεωργών, έτσι ώστε να αποκαταστήσει την ισορροπία των γεωργικών αγορών μεταξύ της ΕΕ και του αναπτυσσόμενου κόσμου. «Οι Βρυξέλλες αποφάσισαν .........» Ο όρος «Βρυξέλλες» χρησιμοποιείται συχνά από τα μέσα ενημέρωσης όταν εννοούν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, από τα οποία τα περισσότερα βρίσκονται στην πόλη των Βρυξελλών. Η νομοθεσία της ΕΕ προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όμως τα θεσμικά όργανα τα οποία συζητούν, τροποποιούν και τελικά αποφασίζουν τη θέσπιση, ή όχι, των προτεινόμενων νομοσχεδίων είναι το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (που αποτελείται από τους αρμόδιους υπουργούς των εθνικών κυβερνήσεων) και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τα μέλη του οποίου εκλέγονται από τους ευρωπαίους πολίτες). Ομοσπονδιακό σύστημα (Φεντεραλισμός) Σε γενικές γραμμές, αυτό σημαίνει κάθε κυβερνητικό σύστημα στο οποίο πλέον του ενός κράτη σχηματίζουν μία ενότητα, παραμένοντας ωστόσο ανεξάρτητα όσον αφορά τις εσωτερικές τους υποθέσεις. Αυτοί που υποστηρίζουν αυτό το σύστημα αποκαλούνται συχνά «φεντεραλιστές».8 Ένας ορισμένος αριθμός χωρών ανά τον κόσμο - π.χ. η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Γερμανία, η Ελβετία και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής - έχουν ομοσπονδιακά κυβερνητικά πρότυπα, σύμφωνα με τα οποία ορισμένοι τομείς (όπως η εξωτερική πολιτική) αποφασίζονται στο ομοσπονδιακό επίπεδο, ενώ άλλοι τομείς αποφασίζονται από κάθε κράτος ξεχωριστά. Εντούτοις, τα πρότυπα αυτά διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν βασίζεται σε κανένα από αυτά τα πρότυπα: δεν αποτελεί ομοσπονδία, αλλά μια μοναδική μορφή ένωσης, στην οποία τα κράτη μέλη παραμένουν ανεξάρτητα και κυρίαρχα έθνη, συγκεντρώνοντας ταυτοχρόνως την κυριαρχία τους σε πολλούς τομείς κοινού συμφέροντος. Αυτό τους δίνει μια συλλογική ισχύ και επιρροή στη διεθνή σκηνή τις οποίες κανένα από αυτά δεν θα μπορούσαν να έχουν μεμονωμένα. Ένα μέρος της συζήτησης σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης είναι το ερώτημα κατά πόσον η ΕΕ θα πρέπει ή όχι να γίνει περισσότερο «ομοσπονδιακή». Το ευρωπαϊκό οχυρό Αυτή η έκφραση χρησιμοποιείται συχνά για να χαρακτηριστεί η στάση με την οποία επιδιώκεται η προστασία της Ευρώπης από τις έξωθεν επιρροές, ιδίως στον πολιτιστικό τομέα. Η έκφραση, "το ευρωπαϊκό οχυρό" εμφανίζεται συχνά σε συζητήσεις που έχουν ως θέμα το δικαίωμα ασύλου και την κανονιστική ρύθμιση όσον αφορά τη μετανάστευση. Οροθέτηση επιδόσεων (Benchmarking) Αξιολόγηση των επιδόσεων μιας χώρας, επιχείρησης, βιομηχανίας, κλπ. σε σύγκριση με άλλες χώρες, επιχειρήσεις, βιομηχανίες, κλπ. Ο «όρος επίδοσης» («benchmark») είναι το κριτήριο σύμφωνα με το οποίο θα αξιολογηθεί η επίδοση. Η οροθέτηση επιδόσεων αποτελεί μία από τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται στα πλαίσια της «στρατηγικής της Λισσαβόνας» (βλέπε κάτωθι). Πολιτιστικές πρωτεύουσες Κάθε χρόνο, ένας ορισμένος αριθμός ευρωπαϊκών πόλεων ορίζονται ως «πολιτιστικές πρωτεύουσες». Σκοπός είναι η αναγνώριση και η προβολή των πολιτιστικών επιτευγμάτων και των θελγήτρων αυτών των πόλεων, οξύνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τη συνειδητοποίηση των ευρωπαίων πολιτών όσον αφορά την πλούσια κληρονομιά που συμμερίζονται. Η Γένοβα και η Λιλ έχουν επιλεγεί ως πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης για το 2004. Πυλώνες (Άξονες) της ΕΕ Η Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει αποφάσεις σε τρεις διακριτούς «κοινοτικούς τομείς» (τομείς πολιτικής), οι οποίοι είναι επίσης γνωστοί ως οι τρεις «πυλώνες» (ή «άξονες») της ΕΕ. •Ο πρώτος πυλώνας είναι ο «κοινοτικός τομέας» ο οποίος καλύπτει τις περισσότερες από τις κοινές πολιτικές, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με την «κοινοτική μέθοδο» (βλέπε ανωτέρω) - με συμμετοχή της Επιτροπής, του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.•Ο δεύτερος πυλώνας καλύπτει την κοινή εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται μόνο από το Συμβούλιο.•Ο τρίτος πυλώνας αφορά την «αστυνομική και δικαστική συνεργασία στον ποινικό τομέα», όπου - επίσης - το Συμβούλιο λαμβάνει τις αποφάσεις.Εντός του πρώτου πυλώνα, το Συμβούλιο, κανονικά, λαμβάνει αποφάσεις μέσω ψηφοφοριών με «ενισχυμένη πλειοψηφία» (βλέπε το γλωσσάριο). Όσον αφορά τους άλλους δύο πυλώνες, η απόφαση του Συμβουλίου πρέπει να είναι ομόφωνη: κατά συνέπεια, μπορεί να παρεμποδιστεί σε περίπτωση που προβάλλει βέτο οποιαδήποτε χώρα. Αν το αποφασίσει το Συμβούλιο, μπορεί να χρησιμοποιήσει «κοινοτική γέφυρα» (βλέπε ανωτέρω) για να μεταβιβάσει ορισμένα ζητήματα από τον τρίτο στον πρώτο πυλώνα.9 Ρήτρα «ραντεβού» Ενίοτε, όταν οι ιθύνοντες της ΕΕ συζητούν ένα σημαντικό νομικό έγγραφο όπως μια νέα συνθήκη, δεν μπορούν να συμφωνήσουν για κάποιο συγκεκριμένο ζήτημα. Σε αυτή την περίπτωση, μπορούν να αποφασίσουν να επανέλθουν σε αυτό το ζήτημα μεταγενέστερα. Η απόφασή τους επισημοποιείται γραπτώς με ενσωμάτωσή της ως ρήτρα στο νομικό κείμενο το οποίο συζητούν. Αυτό το είδος ρήτρας ονομάζεται ενίοτε «ρήτρα ραντεβού». Στρασβούργο Το Στρασβούργο είναι πόλη της Γαλλίας που βρίσκεται κοντά στα σύνορα με τη Γερμανία. Οι σύνοδοι της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διεξάγονται στο Στρασβούργο επί μια εργάσιμη εβδομάδα κάθε μήνα. Το Στρασβούργο φιλοξενεί επίσης το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των δικαιωμάτων του ανθρώπου και το Συμβούλιο της Ευρώπης - που δεν είναι θεσμικά όργανα της ΕΕ. Ο όρος «Στρασβούργο» χρησιμοποιείται ενίοτε στα μέσα ενημέρωσης εννοώντας κάποιο από τα προαναφερόμενα όργανα. Στρατηγική της Λισσαβόνας Για να ανταγωνίζεται με άλλους πρωταγωνιστές της διεθνούς σκηνής, η ΕΕ χρειάζεται μια σύγχρονη αποτελεσματική οικονομία. Στη διάσκεψη κορυφής της Λισσαβόνας, τον Μάρτιο 2000, οι πολιτικοί ιθύνοντες της ΕΕ έθεσαν έναν νέο στόχο: να εξελιχθεί, εντός δεκαετίας, «στην ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία του κόσμο,υ βασισμένη στη γνώση, ικανή να αναπτύσσεται βιώσιμα με περισσότερες και βελτιωμένες θέσεις απασχόλησης και με μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή». Οι ιθύνοντες της ΕΕ συμφώνησαν επίσης σχετικά με μια λεπτομερή στρατηγική για την επίτευξη αυτού του στόχου. Η «στρατηγική της Λισσαβόνας» καλύπτει τομείς όπως η έρευνα, η εκπαίδευση, η κατάρτιση, η πρόσβαση στο Διαδίκτυο και το ηλεκτρονικό εμπόριο. Καλύπτει επίσης τη μεταρρύθμιση των συστημάτων κοινωνικής προστασίας της Ευρώπης, τα οποία πρέπει να γίνουν βιώσιμα έτσι ώστε οι μελλοντικές γενεές να μπορούν να επωφελούνται από αυτά. Κάθε άνοιξη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνέρχεται για να αξιολογήσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση της στρατηγικής της Λισσαβόνας. Συμβούλιο Υπάρχουν τρία διαφορετικά ευρωπαϊκά σώματα που περιλαμβάνουν στην ονομασία τους τη λέξη «Συμβούλιο»: Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πρόκειται για συνεδριάσεις των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων (δηλαδή προέδρων ή/και πρωθυπουργών) όλων των κρατών της ΕΕ συν του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνεδριάζει, καταρχήν, τέσσερις φορές ετησίως για να συμφωνεί σχετικά με τη συνολική πολιτική της ΕΕ και για να πραγματοποιεί απολογισμό της σημειωθείσας προόδου. Πρόκειται για το όργανο χάραξης πολιτικής του υψίστου επιπέδου της Ευρωπαϊκής ΄Ένωσης, του οποίου οι συνεδριάσεις ονομάζονται συχνά «σύνοδοι κορυφής». Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Επίσημα γνωστό ως Συμβούλιο των Υπουργών, αυτό το θεσμικό όργανο απαρτίζεται από τους υπουργούς των κυβερνήσεων όλων των χωρών της ΕΕ. Το Συμβούλιο συνεδριάζει τακτικά για να λαμβάνει λεπτομερείς αποφάσεις και για να θεσπίζει τους ευρωπαϊκούς νόμους. Το Συμβούλιο της Ευρώπης Δεν πρόκειται για θεσμικό όργανο της ΕΕ. Πρόκειται για διακυβερνητικό οργανισμό με έδρα το Στρασβούργο, ο οποίος αποσκοπεί (μεταξύ άλλων) στην προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων, στην προώθηση της πολιτιστικής ποικιλομορφίας της Ευρώπης και στην καταπολέμηση κοινωνικών προβλημάτων όπως η ξενοφοβία και η μισαλλοδοξία.10 Το Συμβούλιο της Ευρώπης ιδρύθηκε το 1949 και ένα από τα πρώτα επιτεύγματά του ήταν η σύνταξη της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Συνέλευση Ο όρος αυτός έχει διάφορες σημασίες, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται (στο πλαίσιο της ΕΕ) μια ομάδα ανθρώπων οι οποίοι εκπροσωπούν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τις εθνικές κυβερνήσεις και κοινοβούλια, και συνεργάζονται για να συντάξουν ένα σημαντικό έγγραφο. Τέτοιες συνελεύσεις έχουν συσταθεί για να συντάξουν τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το σχέδιο του συντάγματος της ΕΕ (βλέπε, κάτωθι: Συνέλευση για το μέλλον της Ευρώπης). Συνέλευση για το μέλλον της Ευρώπης Η Ευρωπαϊκή Συνέλευση (η οποία είναι επίσης γνωστή ως Συνέλευση για το μέλλον της Ευρώπης) συστάθηκε τον Δεκέμβριο 2001. Είχε 105 μέλη, τα οποία εκπροσωπούσαν τους προέδρους ή πρωθυπουργούς των κρατών μελών της ΕΕ και των υποψήφιων για προσχώρηση χωρών, τα εθνικά τους κοινοβούλια, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόεδρος της ήταν ο πρώην Πρόεδρος της Γαλλίας Valéry Giscard d'Estaing. Αποστολή της Συνέλευσης ήταν να συντάξει μια νέα συνθήκη η οποία θα περιλάμβανε σαφείς κανόνες για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά από τη διεύρυνση. Προορισμός της ήταν να γίνει το σύνταγμα της ΕΕ (βλέπε ανωτέρω). Η Συνέλευση ολοκλήρωσε τις εργασίες της στις 10 Ιουλίου 2003. Σύνοδος Κορυφής Οι συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (βλέπε κάτωθι) αναφέρονται ενίοτε ως ευρωπαϊκές σύνοδοι «κορυφής» (ή σύνοδοι κορυφής της ΕΕ), επειδή στις συνόδους αυτές μετέχουν οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων της ΕΕ. Ορισμένες χώρες εκπροσωπούνται από τον πρωθυπουργό τους, άλλες από τον πρόεδρό τους και άλλες από αμφότερους τους προαναφερόμενους, αναλόγως του συντάγματος κάθε χώρας. Σύνταγμα της ΕΕ Επί του παρόντος, η ΕΕ βασίζεται σε τέσσερις βασικές συνθήκες που προβλέπουν τους κανόνες με τους οποίους πρέπει να λειτουργεί. Οι συνθήκες αυτές είναι ογκώδεις και πολύπλοκες, και οι ιθύνοντες της ΕΕ θα ήθελαν να τις αντικαταστήσουν με ένα ενιαίο, λακωνικότερο και απλούστερο έγγραφο στο οποίο θα διακηρύσσονται οι σκοποί και οι στόχοι της ΕΕ και θα καθορίζεται σαφώς ποιος κάνει τι. Αυτό το νέο έγγραφο (το οποίο είναι γνωστό από τεχνική άποψη ως «καταστατική συνθήκη») θα προσομοιάζει μάλλον με το σύνταγμα μιας χώρας - παρόλο που η ΕΕ δεν είναι, και δεν έχει σκοπό να γίνει, μια ενιαία χώρα. Το 2003 συντάχθηκε εκ μέρους της Συνέλευσης για το μέλλον της Ευρώπης (βλέπε ανωτέρω) πρόταση για αυτό το σύνταγμα της ΕΕ, όμως το κείμενο αυτό πρέπει ακόμα να εγκριθεί από τους ιθύνοντες της ΕΕ. Τέσσερις ελευθερίες Ένα από τα μεγάλα επιτεύγματα της ΕΕ ήταν η δημιουργία μιας ζώνης χωρίς σύνορα εντός της οποίας μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα: (1) οι άνθρωποι -- (2) τα αγαθά -- (3) οι υπηρεσίες -- (4) τα κεφάλαια. Αυτό το τετράπτυχο της ελεύθερης κυκλοφορίας ονομάζεται ενίοτε «οι τέσσερις ελευθερίες». Τρίτη χώρα Αυτός ο όρος σημαίνει απλώς ότι πρόκειται για χώρα μη μέλος της ΕΕ. Το νόημα είναι σαφέστατο όταν γίνεται λόγος για σχέσεις μεταξύ δύο κρατών μελών της ΕΕ (ή μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και ενός κράτους μέλους) και μιας άλλης χώρας - μιας τρίτης χώρας κατά κυριολεξία - η οποία βρίσκεται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.11 Φεντεραλισμός βλ. ανωτέρω «Ομοσπονδιακό σύστημα». Χρηματοοικονομική προοπτική Η λέξη «προοπτική», εδώ, σημαίνει στην πραγματικότητα «σχέδιο». Η ΕΕ οφείλει να σχεδιάζει τις εργασίες της πολύ πριν από την πραγματοποίησή τους και να εξασφαλίζει ότι έχει αρκετά χρήματα για να πληρώσει για ό,τι επιθυμεί να πραγματοποιήσει. Κατά συνέπεια, τα κυριότερα θεσμικά της όργανα (Κοινοβούλιο, Συμβούλιο και Επιτροπή) πρέπει να συμφωνούν εκ των προτέρων σχετικά με τις προτεραιότητες των επομένων ετών και να εμφανίζεται ένα σχέδιο δαπανών το οποίο ονομάζεται «δημοσιονομικές προοπτικές», με το οποίο καθορίζονται τα μέγιστα χρηματικά ποσά τα οποία η ΕΕ μπορεί να δαπανήσει, και για ποιο πράγμα μπορεί να τα δαπανήσει. Δεδομένου ότι, ανά τον κόσμο, το κόστος των πάντων συνεχώς αυξάνεται, στόχος των δημοσιονομικών προοπτικών είναι να διατηρούνται υπό έλεγχο οι δαπάνες της ΕΕ. Χώρα προσχωρούσα Χώρα υποψήφια για προσχώρηση (βλέπε κάτωθι) η οποία πληροί τα κριτήρια της Κοπεγχάγης (βλέπε κάτωθι) και έχει ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις για την προσχώρησή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Χώρα υποψήφια για προσχώρηση Χώρα που έχει υποβάλει αίτηση προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας η υποψηφιότητα έχει γίνει επίσημα αποδεκτή. Προτού να μπορέσει να προσχωρήσει στην ΕΕ μια χώρα υποψήφια για προσχώρηση πρέπει να πληροί τα «κριτήρια της Κοπενγχάγης» (βλέπε ανωτέρω). Χώρα που έχει υποβάλει αίτηση προσχώρησης Χώρα η οποία έχει υποβάλει αίτηση για να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μετά από την επίσημη αποδοχή της υποψηφιότητά της, η χώρα αυτή γίνεται χώρα υποψήφια για προσχώρηση (βλέπε ανωτέρω). Χώρος Σένγκεν ( = περιοχή Σένγκεν, χώρες Σένγκεν) Το 1985, πέντε χώρες της ΕΕ (Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο και Κάτω Χώρες) συμφώνησαν να καταργήσουν κάθε έλεγχο των ανθρώπων που ταξίδευαν μεταξύ τους. Αυτό δημιούργησε μια γεωγραφική ενότητα χωρίς εσωτερικά σύνορα, η οποία έγινε γνωστή ως χώρος Σένγκεν. (Σένγκεν είναι το όνομα της πόλης του Λουξεμβούργο στην οποία είχε υπογραφεί αυτή η συμφωνία). Οι χώρες Σένγκεν έχουν θεσπίσει κοινή πολιτική όσον αφορά τις θεωρήσεις για ολόκληρο τον χώρο, και συμφώνησαν να διενεργούν αποτελεσματικούς ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα αυτής της γεωγραφικής ενότητας. Οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα ενδέχεται να διενεργούνται για περιορισμένη χρονική περίοδο σε περίπτωση που αυτό επιβάλλεται για λόγους δημόσιας τάξης ή εθνικής ασφάλειας. Σιγά σιγά, ο χώρος Σένγκεν επεκτάθηκε, περιλαμβάνοντας όλες τις χώρες της ΕΕ, συν την Ισλανδία και τη Νορβηγία, και αυτή η συμφωνία είναι σήμερα αναπόσπαστο μέρος των συνθηκών της ΕΕ. Εντούτοις, ούτε η Ιρλανδία ούτε το Ηνωμένο Βασίλειο συμμετέχουν
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.