Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Παρασκευή, 18 Αυγούστου 2017

Σημειώσεις παρουσίασης του κ. Κων/νου Π. Μάλλιαρη, Πλωτάρχη (Ο) ΠΝ, στην εσπερίδα με θέμα "Διαχείρηση Θυμού", η οποία πραγματοποιήθηκε την 11η Μαϊου 2016 από το ΕΙΔΙΠ (Ελληνικό Ινστιτούτο Διοικήσεως και Παραγωγής Προϊόντων και Υπηρεσιών) και την ΕΕΔΕ (Ελληνική Εταιρεία Διοίκησης Επιχειρήσεων) σε συνεργασία με το Ελληνικό Φόρουμ Ποιότητας (ΗQF).

Διαχείριση Θυμού Ομιλία του Πλωτάρχη (Ο) Κων/νου Π. Μάλλιαρη ΠΝ - Εκπαιδευτή Ενηλίκων στην εσπερίδα της 11ης Μαϊου 2016 των:Η Ομήρου Ιλιάδα, ένα από τα παλαιότερα λογοτεχνικά κείμενα που είχε ενταχθεί ως κείμενο εκπαίδευσης ήδη από τα κλασσικά χρόνια, ξεκινάει με αυτήν εδώ ακριβώς τη φράση:…που μας μεταφράζουν πολύ ωραία οι Καζαντζάκης και Κακριδής:Τη μάνητα, θεά, τραγουδά μας του ξακουστού Αχιλλέα, ανάθεμα τη, πίκρες που 'δωκε στους Αχαιούς περίσσιες και πλήθος αντρειωμένες έστειλε ψυχές στον Άδη κάτω Η οποία φράση μας δηλώνει τι ακριβώς; Φανερώνει πως το κείμενο αυτό που έχουμε στα χέρια μας δεν αποτελεί τίποτε άλλο παρά μια διήγηση, μια αφήγηση, για τις συνέπειες του Θυμού. Ο Όμηρος δηλαδή, από τα τόσα γεγονότα του Τρωϊκού πολέμου, αποφασίζει να θέσει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός του, και του ενδιαφέροντος του ακροατή ή αναγνώστη, το θυμό του Αχιλλέα, ανάγοντας σε αυτόν τις καταστροφικές συνέπειες του πολέμου. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το ότι το κείμενο αυτό ήταν εκπαιδευτικό εγχειρίδιο για πολλούς αιώνες (και ο ίδιος ο Αλέξανδρος μάλιστα το είχε πάντα κάτω από το προσκεφάλι του) δηλώνει τη σημασία που είχε δοθεί στο συναίσθημα αυτό που μεταλλάσσει κατά κάποιον τρόπο τον άνθρωπο. Ή την προσλαμβανόμενη ως ‘φύση’ του ανθρώπου. Άλλωστε δεν είναι τυχαίες οι φράσεις ‘Βγήκε εκτός εαυτού’ ή ‘Έγινε έξω φρενών’. Ακριβώς η πρόσληψη που έχουμε για το θυμό είναι πως, αποτελεί ένα συναίσθημα που αλλοιώνει την εικόνα του ανθρώπου που έχουμε μέχρι εκείνο το σημείο. Τον μεταφέρει πέρα από κάποια όρια. Ενδεχομένως με μια συλλογιστική εγγύτερη στο δίπολο Φύση-Κοινωνία θα λέγαμε πως, τον αποκτηνώνει.1/4 Είναι όμως ο Θυμός ένα συναίσθημα τόσο ‘ξένο’ στην ανθρώπινη φύση; Ο θυμός θεωρείται ένα από τα βασικά συναισθήματα του ανθρώπου, ενώ συνδέεται με την διάσταση της μάχης κατά την αντιμετώπιση ενός κινδύνου. Όταν δηλαδή ο άνθρωπος βρεθεί μπροστά σε ένα κίνδυνο, βιώνει κατάσταση έντονου στρες το οποίο ανάλογα με τη διαχείριση που θα κάνει μπορεί να το μορφοποιήσει σε τέσσερις δράσεις: Να παγώσει, καλοπιάσει το αντικείμενο του φόβου του, να δραπετεύσει ή να παλέψει. Ο θυμός λοιπόν, θεωρείται πως είναι το συναίσθημα που προηγείται της μάχης. Πολύ απλοϊκά θα μπορούσαμε να πούμε πως αποτελεί, σύμφωνα με αυτή την οπτική, μια απάντηση στο πολύ έντονο στρες. Τι γίνεται όμως όταν ο θυμός παραμένει ακόμα κι όταν δεν υπάρχει ανάλογο ερέθισμα; Γιατί θυμώνουμε ακόμα και σε ανθρώπους που αγαπούμε; Φαίνεται να υπάρχουν πέντε κεντρικοί παράγοντες που μας ωθούν να θυμώνουμε. Ο πρώτος παράγοντας αφορά την αντίδραση σε ένα ερέθισμα. Μας έβρισε κάποιος στο δρόμο, μας προσέβαλε κάποιος και θυμώνουμε. Ουσιαστικά η επίθεση, η προσβολή, δεν είναι τίποτε άλλο παρά η εισαγωγή της αμφισβήτησης για την αξία ή την ακεραιότητα μας. Αυτή η αμφισβήτηση ταράσσει τις ισορροπίες μέσα μας και επιχειρούμε μέσα από τη βίαιη επενέργεια στο περιβάλλον μας να εξαφανίσουμε την αξία ή την ύπαρξη αυτού που δημιούργησε την ταραχή. Κάποιες τεχνικές διαχείρισης θυμού μπαίνουν ακριβώς σε αυτό το επίπεδο. Μας βοηθούν να εντάξουμε στο πλαίσιο το ερέθισμα: Ποίος είναι αυτός; Με νοιάζει; Γιατί το είπε; Αν προβώ σε αυτή την αντίδραση θα αποκαταστήσω την ανισορροπία;Ο δεύτερος παράγοντας αφορά την νευρολογική αντίδραση στο ερέθισμα. Σε αντίθεση με την πρώτη, η νευρολογική αντίδραση, έχει να κάνει με την παγίωση κάποιων συνδέσεων σε επίπεδο εγκεφαλικής φυσιολογίας. Μια έντονη τραυματική εμπειρία όπως λ.χ. μια κακοποιητική σχέση με τον πατέρα μας μπορεί σηματοδοτήσει ενεργοποίηση θυμού κάθε φορά που βλέπουμε έναν άνθρωπο με παρόμοια μορφή, συνήθειες ή ηλικία. Σε αυτήν την περίπτωση οι ασκήσεις διαχείρισης θυμού θα μας βοηθήσουν μόνο αφού έχει προηγηθεί δουλειά με ένα ψυχοθεραπευτή που θα έχει βοηθήσει στην ανάδυση του εγκλωβισμένου θυμού για το λ.χ. πρόσωπου του πατέρα.2/4 Ο τρίτος παράγοντας αφορά την αδυναμία συγκράτησης της οργής. Η συγκράτηση της οργής διαφοροποιείται από την έκλυση αυτής. Οργή μπορεί να αισθανθούμε όλοι για διάφορους παράγοντες. Η κοινωνικοποίηση όμως μας έχει βοηθήσει στο να μπορούμε να προσαρμόσουμε την έκφραση αυτής ανάλογα με το πλαίσιο στο οποίο βρισκόμαστε. Αν μας πατήσει κάποιος το πόδι στην εκκλησία δεν θα αρχίζουμε να φωνάζουμε, και να κατεβάζουμε καντήλια, όπως θα κάναμε σε ένα εξωτερικό χώρο. Μπορεί να συγκρατηθούμε και να ρίξουμε ένα δολοφονικό βλέμμα στη χοντρή κυρία που μας πάτησε, αλλά μέχρι εκεί. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι η διαχείριση της οργής είναι κοινωνικά διαμορφούμενη. Νευροφυσιολογικά ο θυμός εκλύεται από την ενεργοποίηση των λεγόμενων αρχέγονων περιοχών, στο πίσω μέσα μέρος του εγκεφάλου, ενώ η συγκράτηση προέρχεται από το νεότερο κροταφικό τμήμα.Ο τέταρτος παράγοντας αφορά καθαρά την δική μας διαχείριση. Πολλές φορές δουλεύουμε, κοπιάζουμε πάρα πολύ για να καταφέρουμε να έχουμε κάτι, ένα συμβολικό ή ένα πραγματικό δώρο, αλλά πολλές φορές είτε λόγω των λανθασμένων εκτιμήσεων μας είτε καθαρά λόγω τύχης το δώρο δεν έρχεται ποτέ. Πόσες φορές έχουμε κοπιάσει για μια ερωτική σχέση και κατόπιν απογοητευόμαστε; Πόσες φορές δεν έχουμε κάνει υπερωρίες για ένα project και τελικά η προαγωγή ή το bonus δεν έρχεται ποτέ. Αυτή η συνθήκη είναι δυνατόν να εκλύσει τεράστιες ποσότητες θυμού που δύναται να στραφούν κατά άλλων ή κατά του εαυτού. Αυτός ο θυμός, πολλές φορές μένει ανέκφραστος και εκεί πολύ συχνά είτε το σώμα μας τον σωματικοποιεί για να εκφραστεί ως αυτοάνοσες νόσους, ή καρκίνο, ή διάχυτους σωματικούς πόνους είτε η ψυχή μας πάσχει με κρίσεις πανικού, διαταραχή γενικευμένου άγχους ή ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Η αποδοχή μιας κατάστασης και η έκφραση της διαρκούς στρεσσογόνου κατάστασης που ο θυμός, εδώ, συνεπάγεται, είναι απαραίτητη. Εδώ ωφέλιμο είναι να κάνουμε δραστηριότητες που μας ευχαριστούν όπως αθλήματα, γιόγκα, εξόδους με φίλους, ώστε να ξαναβρούμε το νόημα και την ισορροπία στη ζωή μας.Τέλος, ο πέμπτος παράγοντας έχει να κάνει πάλι με τη δική μας οπτική. Πολλές φορές συνηθίζουμε να κάνουμε σχέδια. Και αυτά τα σχέδια δεν περιλαμβάνουν μόνο εμάς. Περιλαμβάνουν και τους άλλους. Σαν να στήνουμε τα στρατιωτάκια μας ή τις κούκλες μας. Οι άνθρωποι όμως δεν είναι στρατιωτάκια ή κούκλες. Είναι ελεύθεροι. Και σκέφτονται διαφορετικά από εμάς. Και πράττουν διαφορετικά. Και μπορεί οι πράξεις τους να φαίνονται ανόητες ή έξυπνες ακριβώς γιατί είναι διαφορετικές. Αυτή η αίσθηση αδυναμίας πρόβλεψης της συμπεριφοράς των άλλων, που μας καθιστά εν μέρει αβοήθητους στο αναπάντεχο, είναι δυνατόν να μας ωθήσει να νιώσουμε πολύ θυμό. Η αλλαγή οπτικής, με τη βοήθεια ενός ειδικού, σε αυτή την περίπτωση είναι αυτή που θα μας βοηθήσει.Σε αυτό το σημείο νομίζουμε θα άξιζε να δούμε σύντομα διάφορες ψυχολογικές διαταραχές για να δούμε σχηματικά καταστάσεις που μπορεί να ελλοχεύουν μεγάλες ποσότητες θυμού. Εδώ θα πρέπει να διευκρινίσουμε πως σε χαμηλή ένταση, όλοι μπορεί να έχουμε μικροβιώματα όπως αυτά περιγράφονται στις ψυχικές νόσους. Η ένταση είναι αυτή που κατατάσσει την μια περίπτωση στη φυσιολογικότητα και την άλλη στη παθολογία. Όπως είδαμε, οι εγκεφαλικές λειτουργίες διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο. Έτσι, εγκεφαλικές εκφυλίσεις (όπως είναι στην άνοια, το Alzheimer) ή κακώσεις αλλά και η επίδραση ψυχοτρόπων ουσιών όπως το αλκοόλ ή τα ναρκωτικά μπορούν να συμβάλλουν είτε στη μείωση συγκράτησης του θυμού είτε στην υπερβολική έκλυση του. Και η διαλείπουσα εκρηκτική διαταραχή, η διαταραχή δηλαδή όπου παρορμητικά ένα άτομο ανάβει με το παραμικρό, ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Η βίωση διαρκούς στρες, ή η πολύ εύκολη έκλυση άγχους που συναντούμε στις αγχώδεις διαταραχές κάνει τους ανθρώπους που υποφέρουν απ΄αυτές να θυμώνουν πολύ εύκολα. Δεν είναι εύκολο να ζεις διαρκώς με άγχος. Και αυτό διαλύει τη συγκράτηση των ανθρώπων που υποφέρουν. Ο θυμός έρχεται όταν δεν αντέχουν να συγκρατούνται άλλο.3/4 Στις συναισθηματικές διαταραχές και τη σχιζοφρένεια η διαρκής επίθεση που βιώνουν από το περιβάλλον τους, οι άνθρωποι, αλλά και η επίθεση που εκλύεται από τον εαυτό τους στον εαυτό τους καθιστά αφόρητη την καθημερινότητα με αποτέλεσμα ο θυμός να ξεσπά όταν δεν αντέχουν άλλο. Τέλος, η διαταραχή μετατραυματικού στρες ανήκει στην δεύτερη περίπτωση όπου οι εγκεφαλικές συνδέσεις ενεργοποιούν την έκλυση θυμού σε καταστάσεις όπου το άτομο έρχεται σε επαφή με ερέθισμα που έχει συνδεθεί με το τραυματικό γεγονός. Τελειώνοντας, αυτό που θα θέλαμε να αναφέρουμε είναι πως ο θυμός είναι ένα από τα βασικά συναισθήματα, που υπάρχει προκειμένου να προστατευόμαστε από ενδεχομένως απειλητικές καταστάσεις. Είναι δυνατόν όμως ο τρόπος ή η συχνότητα έκφρασής του να αποτελέσει ο ίδιος απειλή για την ευτυχία ή την ποιότητα ζωής μας. Ο τρόπος διαχείρισης του θα μας βοηθήσει να προσεγγίσουμε ευκολότερα στην ευτυχία. Οι μεγάλες σε ένταση εκρήξεις θυμού είτε η υψηλή συχνότητα είναι δυνατόν να συνδέεται με τον ψυχικό πόνο ή και την ψυχοπαθολογία. Κεντρικό το συναίσθημα του θυμού συναντούμε στην διαλείπουσα εκρηκτική διαταραχή, κατά την οποία το άτομο αισθάνεται αδυναμία συγκράτησης της οργής του ακόμα και σε ζητήματα ελάσσονος σημασίας.Ενδιαφέρουσες πηγές για περαιτέρω ενημέρωση Θυμός και η προσωπικότητα του ατόμου σύνδεση εδώ Από την κ. Μαρκέλλα Καλλιμασιά, Ψυχολόγο, Υπεύθυνη Τμήματος Συμβουλευτικής Ψυχολογικής Υποστήριξης, Ιατρικού Π. ΦαλήρουΗ ψυχολογία του θυμού σύνδεση εδώ Αρθρο από την ιστοσελίδα OSHOΤί είναι θυμός; Τί τον προκαλεί; Tρόποι διαχείρησης Αρθρο από την ιστοσελίδα 935 NewsTι κρύβεται πίσω από το συναίσθημα του θυμού; σύνδεση εδώ Αρθρο από την ιστοσελίδα του Ψυχολογικού Θεραπευτικού Κέντρου συναίσθησηΘυμώνω, πώς να το διαχειριστώ; σύνδεση εδώ Αρθρο της κ. Νάνσυ Ψημενάτου, Συμβούλου Ψυχικής ΥγείαςΘυμός, το πιο ισχυρό συναίσθημα και τα μηνύματα που κρύβουμε πίσω από αυτό. σύνδεση εδώ Αρθρο από την ιστοσελίδα http://www.e-psychology.grΠώς να απαλλαγείτε από το χρόνιο θυμό και την πικρία Αρθρο από την ιστοσελίδα http://www.e-psychology.grΟι ρίζες του χρόνιου θυμού σύνδεση εδώ Αρθρο από την ιστοσελίδα http://www.psychotherapeia.net.grΠροσοχή: Ο θυμός βλάπτει σύνδεση εδώ Αρθρο της κ. Αννας Δάλλα στην ιστοδελίδα http://www.vita.grThe Gift of Fear and Other Survival Signals that Protect Us from Violence σύνδεση εδώ Παρουσίαση του βιβλίου του Gavin de Becker από την Lauren Evans4/4σύνδεση εδώσύνδεση εδώ
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.