Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Τετάρτη, 20 Νοεμβρίου 2019

... η δημοτική είναι (πρέπει να είναι) η ρέουσα γλώσσα που μιλάει ένας μορφωμένος άνθρωπος, χωρίς υπερβολές ούτε προς τη σχολαστική καθαρεύουσα ούτε προς την αργκό. Μερικοί αυτό το ονομάζουν "νεοελληνική" γλώσσα διακρίνοντάς την (ίσως) από τη "δημοτική" ...

Το τρίτο άρθρο της σειράς "Ελληνική Γλώσσα - Μαθήματα" του κ. Θ.Β. έχει δημοσιευθεί στο νέο 6ο Τεύχος του ηλεκτρονικού περιοδικού ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ (PDF: http://bit.ly/1sPwcCh, FLIP: http://bit.ly/1AONTGP)


Ελληνική γλώσσα και πολιτική Θ. Γ. Βουδικλάρης Πολιτικός ΜηχανικόςΗ καλή υποδοχή που είχαν τα κείμενα για τη Γραμματική και την Ορθογραφία, ως "μάθημα 1ο, 2ο, 3ο", ήταν μια έκπληξη για μένα. ΟΙ μηχανικοί γενικώς δεν φημίζονται για το ενδιαφέρον και τις επιδόσεις τους σ’ αυτόν τον τομέα, ο προσανατολισμός τους στρέφεται κυρίως προς τα μαθηματικά και τη φυσική, και ότι άλλο συναφές εντάσσεται και ειναι απαραίτητο για το επιστημονικό και το επαγγελματικό τους αντικείμενο. Ίσως, η επιδίωξη της "ακρίβειας" και η αναζήτηση του βέλτιστου αποτελέσματος στο επάγγελμα, αλλά και η γενική διάκρισή τους στις σπουδές, που τους χαρακτηρίζει, τους κάνει να αρνούνται να αποδεχθούν την υστέρηση σε κάποιες γνώσεις και να τους κεντρίζει την επιθυμία για βελτίωση -- εν προκειμένω στη γραμματική. Είχα επισημάνει στα κείμενο που προανέφερα ότι, κατά τη γνώμη μου, ένας μεγάλος αριθμός σφαλμάτων γίνεται από τη βεβιασμένη προσπάθεια να μιλήσει κάποιος αυτό που του είπαν ότι είναι "η δημοτική", και ότι αυτήν πρέπει να μιλούν οι "δημοκράτες" και οι "προοδευτικοί", αυτοί που είναι με το μέρος του λαού. Η αλήθεια είναι ότι αυτός που είναι "στη συνείδηση" δημοκράτης δεν έχει ανάγκη να καταφύγει σε λαϊκισμούς, σε υπερβολές και σε μίμηση της γλώσσας του αγράμματου, για να δείξει ότι υποστηρίζει τα συμφέροντα του λαού. Το συμφέρον του λαού είναι η μόρφωση -- έχω διατυπώσει την αντίληψη ότι η δημοτική είναι (πρέπει να είναι) η ρέουσα γλώσσα που μιλάει ένας μορφωμένος άνθρωπος, χωρίς υπερβολές ούτε προς τη σχολαστική καθαρεύουσα ούτε προς την αργκό. Μερικοί αυτό το ονομάζουν "νεοελληνική" γλώσσα διακρίνοντάς την (ίσως) από τη "δημοτική". Η σωστή δημοτική είναι άγνωστη και δύσκολη. Δεν έχει γερούς κανόνες, δεν έχει το σταθερό υπόβαθρο της αρχαίας γλώσσας. Η γραμματική της είναι "επινόηση" και "αυτοσχεδιασμός" που στηρίζεται περισσότερο στην εντύπωση του συντάκτη ότι εκφράζει τη "γλώσσα του λαού" ενώ εκφράζει, τελικώς, στην πολιτική του άποψη. Κατά την (σκληρή) άποψή μου η γλώσσα που προσπαθεί να φτιάξει αυτή η γραμματική της δημοτικής είναι ανύπαρκτη, είναι φτιαχτή, στοχεύει πριν απ' όλα, στο πολιτικό όφελος. Η σωστή γραμματική, που έχει βάση την αρχαία, είναι απαγορευμένη, αλλά σωστή δημοτική δεν μπορείς να μιλήσεις αν δεν ξέρεις σωστή γραμματική. Οι εντάσεις τις οποίες έχει δημιουργήσει κατά καιρούς η εξέλιξη της Ελληνικής γλώσσας είναι λίγο-πολύ γνωστές, όλες είχαν και κάποιο πολιτικό υπόβαθρο. Η ζημιά ήταν ότι αυτό οδηγούσε τη σωστή δημοτική στα άκρα, στην άκομψη γλώσσα. Ήδη από τους αρχαίους χρόνους, σε κάθε περιοχή της Ελλάδος και σε κάθε εποχή μιλούσαν "διαλέκτους" και "ιδιώματα", και μάλιστα με παραλλαγές, ανάλογες με τη διατιθέμενη μόρφωση και την κοινωνική τάξη. Ο Γ. Ν. Χατζιδάκις ("Ακαδημαϊκά αναγνώσματα" τόμος Α΄ 1902 σελ. μ129 - 134) θεωρεί ότι χαρακτηριστικό γνώρισμα των διαλέκτων αυτών ήταν η ποικιλία στην προφορά των φωνηέντων. Ο Κοραής λέει ότι "... μήτ' οι Πλάτωνες μήτ' οι Ισοκράται έγραφον ως οι κωπηλάται των Αθηνών ...". Κατά τους χρόνους του Μεγάλου Αλεξάνδρου είχε επικρατήσει η Αττική διάλεκτος (γλώσσα των φιλοσόφων), θυγατέρα της Ιωνικής, ως επίσημη γλώσσα της επικράτειας.1 / 12 Η χρήση αυτής της διαλέκτου από ανόμοιους και αλλόγλωσσους λαούς επέφερε σημαντικές αλλαγές στη γλώσσα, κυρίως στην προφορά και τη χροιά, και δημιούργησε την Κοινή Ελληνιστική, τη "δημώδη" γλώσσα, στην οποία μεταφράστηκε η Παλαιά και γράφτηκε η Καινή Διαθήκη. Τότε άρχισαν και οι πρώτες συγκρούσεις με τους "αττικιστές", τους Αλεξανδρινούς που θέσπισαν τα πνεύματα και τους τόνους για τη σωστή απόδοση της Αττικής διαλέκτου, πιστεύοντας ότι η μίμησή της θα εξασφάλιζε την συγγραφή φιλοσοφικών έργων ισάξιων με τα κλασικά. Κατά τη Βυζαντινή περίοδο η Κοινή Ελληνιστική εξελίσσεται, με μορφολογικές και συντακτικές απλοποιήσεις, επηρεάζοντας και επηρεαζόμενη από τις άλλες γλώσσες και διαλέκτους του κράτους, μετασχηματιζόμενη στη Κοινή Βυζαντινή. Η Αττική διάλεκτος (ενδεικτική, γενικώς, ανωτέρας μορφώσεως και κοινωνικής τάξεως) ανθίσταται με τους Τρεις Ιεράρχες (στον εκκλησιαστικό λόγο) και τους λογίους του Βυζαντίου και της Αναγέννησης, επιτείνοντας τη διγλωσσία -- τη διαφορά της γραπτής γλώσσας από την ομιλούμενη. Την εποχή του Ιουστινιανού καταργούνται τα λατινικά ως επίσημη γλώσσα του κράτους, και αντικαθίστανται, στη νομοθεσία και τη διοίκηση, από την "Αττικίζουσα" γλώσσα. Κατά την τουρκοκρατία, λόγω ανυπαρξίας οργανωμένης σχολικής παιδείας, δυσκολιών επικοινωνίας μεταξύ των περιοχών του Ελληνικού χώρου και σποραδικής υποταγής τμημάτων του σε διάφορους κατακτητές (Τούρκους, Ενετούς, Άγγλους), αναπτύσσονται τοπικές διάλεκτοι και ιδιώματα, ακόμα και "τοπικές λογοτεχνίες". Στη γλώσσα εισάγονται τούρκικες (κυρίως) λέξεις, από την ανάγκη συνεννόησης με τον κατακτητή. Ο λαός δίνει στα παιδιά του αρχαία ονόματα, αρνείται να ξεχάσει την καταγωγή. Κατά την περίοδο της Ελληνικής Επαναστάσεως και τη δημιουργία του κράτους, ο Κοραής επιχειρεί να απαλλάξει την Ελληνική γλώσσα από τα ξένα βαρβαρικά στοιχεία (τουρκικά, αλβανικά, σλαβικά κλπ.), και να αντικαταστήσει τις ξένες λέξεις "πλάθοντας" ελληνογενείς, στηριζόμενος στην καλή γνώση που είχε της αρχαίας γλώσσας. Αυτή η κάθαρση της "Κοινής" ονομάσθηκε "καθαρεύουσα", καθιερώθηκε ως επίσημή γλώσσα του κράτους, και δέχθηκε επιθέσεις και από τα δύο άκρα, από τους οπαδούς της "δημώδους", για τεχνητή παρέμβαση στη γλώσσα, και από τους υποστηρικτές της αρχαΐζουσας, για άρνηση της γλωσσικής παράδοσης. Τα τοπικά ιδιώματα εξασθενίζουν. Ο Μανώλης Τριανταφυλλίδης θεωρεί ότι ο Κοραής "...ζητούσε μια καλλιέργεια της δημοτικής και διόρθωση των βαρβαρικών στοιχείων..... και γλήγορα κατάντησε με τους οπαδούς του σ' έναν αχαλίνωτο καθαρισμό πίσω προς τ' αρχαία ...". Πιστεύει, πάντως, ότι ".... στο μέλλον θα του δοθή μια θέση κοντά στους άλλους συνηγόρους της Κοινής." Ο Μπαμπινιώτης διατυπώνει την άποψη ότι ".... έγραψε σε μία γλώσσα που αποτελούσε απλοποιημένη (καθαρισμένη) μορφή της Εκκλησιαστικής Κοινής των τελευταίων μεταβυζαντινών αιώνων..... σε μια μορφή δημοτικίζουσας καθαρεύουσας". Έκτοτε έγιναν μάχες μεταξύ των φιλολόγων και των λογοτεχνών, που χωρίστηκαν σε "καθαρευουσιάνους" και "μαλλιαρούς", με γλωσσικό και πολιτικό φανατισμό, επί χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της εκατονταετίας, για την πλήρη περιγραφή των οποίων απαιτείται μια καινούργια "Ιλιάδα", ίσως και "Οδύσσεια". Το πάθος οδήγησε ακόμα και σε αιματηρά επεισόδια, κυρίως τα Ευαγγελικά (1901) και τα Ορεστειακά (1903), με αφορμή, αντιστοίχως, τη μετάφραση της Αγίας Γραφής από τον Αλέξανδρο Πάλλη (σε ακραία δημοτική) και την παράσταση της "Ορέστειας" του Αισχύλου από το Εθνικό Θέατρο (σε συντηρητική δημοτική, μετάφραση καθ. Γεωργ. Σωτηριάδη).2 / 12 Η τελική λύση, για το "επίσημο" (στην Διοίκηση και την Εκπαίδευση) πρόβλημα δόθηκε, με πρόταση του Υπουργού Παιδείας Γ. Ράλλη, με τον Ν 309/1976 "Περί οργανώσεως και διοικήσεως της Γενικής Εκπαιδεύσεως". Η δεύτερη παράγραφος αξίζει να τύχει ιδιαιτέρας προσοχής. Ἄρθρον 2. Γλῶσσα. § 1. Γλῶσσα διδασκαλίας, ἀντικείμενον διδασκαλίας καὶ γλῶσσα τῶν διδακτικῶν βιβλίων εἰς ὅλας τὰς βαθμίδας τῆς Γενικῆς Ἐκπαιδεύσεως εἶναι ἀπὸ τοῦ σχολικοῦ ἔτους 1976-1977 ἡ Νεοελληνική. § 2. Ὡς Νεοελληνικὴ γλῶσσα νοεῖται ἡ διαμορφωθεῖσα εἰς πανελλήνιον ἐκφραστικὸν ὄργανον ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τῶν δοκίμων συγγραφέων τοῦ Ἔθνους Δημοτική, συντεταγμένη, ἄνευ ἰδιωματισμῶν καὶ ἀκροτήτων. Μερικά χρόνια αργότερα, με την τροπολογία 2, στο νομοσχέδιο για τον τρόπο διεξαγωγής των εισαγωγικών εξετάσεων, καθιερώθηκε το μονοτονικό σύστημα, από 12 Ιανουαρίου 1982. Ο Οδυσσέας Ελύτης θεωρούσε τους τόνους και τα πνεύματα κυματιστούς αμπελώνες, υπέρθυρα εκκλησιών και γλάστρες με γεράνια - τόσο καταλάβαινε από την Ελληνική Γλώσσα και τη γραφή της. Είναι άξιο προσοχής ότι σε όλη αυτή την προσπάθεια για την καθιέρωση της δημοτικής και την κατάργηση των πνευμάτων και των τόνων, από αυτούς που θεωρήθηκαν ή/και θεωρούνται ως "οι μεγάλοι φιλόλογοι" και "οι κορυφαίες εκπαιδευτικές μορφές" της Νέας Ελλάδος, ως κύριο επιχείρημα προβαλλόταν η εφαρμογή στην παιδεία του νόμου της "ελαχίστης προσπαθείας". Η διευκόλυνση των παιδιών και των δασκάλων, να απαλλαγούν από την ορθογραφία και τη γραμματική της καθαρεύουσας, και να μάθουν τη γλώσσα που εκείνοι δημιούργησαν ως "δημοτική", ήταν η αιτία των "μεταρρυθμίσεων", αυτό που έφερε την κατάσταση στο σημείο που βρίσκεται σήμερα -- στο να μην μπορούν τα παιδιά (ούτε οι μεγάλοι) να διατυπώσουν και να γράψουν σωστά μια απλή πρόταση. Επισήμως προέβαλαν το συμφέρον του λαού. Ενδιαφέρον για το λαό σημαίνει φροντίδα για τη βελτίωση της μόρφωσης, σημαίνει ενίσχυση της προσπάθειας, δεν σημαίνει παιδαγωγικές "απλοποιήσεις" και "διευκολύνσεις". Βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου, γιατρός στον ιδιωτικό του βίο (όχι εργάτης ή αγρότης), "διευκολύνθηκε" από την πολυετή εκπαίδευσή του να αποφανθεί το αμίμητο "ανδρός πεσούσης πας ανήρ ανδρεύεται". Ακόμα πιο άξια προσοχής είναι η έλλειψη σεβασμού προς την Ελληνική Ιστορία. Γιατί πολλοί από αυτούς τους μεγάλους φιλολόγους, που απλοποίησαν την Ελληνική γλώσσα, ήθελαν να την κάνουν ακόμα περισσότερο αγνώριστη. Ζήτησαν (μερικοί το εφήρμοσαν κιόλας) να καταργηθούν οι δίφθογγοι, να καθιερωθεί η φωνητική γραφή (όχι όμικρον και ωμέγα, μόνο ένα "ο" κ.τ.π.) και να αντικατασταθεί το ελληνικό αλφάβητο με το λατινικό. Λαοί που αγαπούν και σέβονται τη γλώσσα τους όπως οι Κινέζοι, οι Κορεάτες, οι Ιάπωνες, οι Ταϊλανδοί κ.α. αρνούνται να καταργήσουν τα δύσκολα και πολυάριθμα σύμβολα και ιδεογράμματα της γραφής τους, για λόγους σεβασμού προς την παράδοση, αλλά και για λόγους παιδαγωγικούς – την όξυνση του πνεύματος. Κατά "σύμπτωσιν;" οι μαθητές των σχολείων τους έρχονται πάντα πρώτοι στους διεθνείς μαθηματικούς διαγωνισμούς.3 / 12 Στην Αγγλία και την Αμερική, και όπου αλλού χρησιμοποιείται η Αγγλική γλώσσα, δεν σκέφτηκαν ποτέ να την απλοποιήσουν καταφεύγοντας στη φωνητική γραφή, και να γράψουν αντί thought - thot και αντί wrought - rot. Στη Γαλλία δεν τόλμησε ποτέ κανείς να προτείνει την κατάργηση του accent grave, ή του accent aigue, ή του accent circonflexe ή την αντικατάστασή τους από ένα μόνο τόνο, ή να γράψει το beaucoup - bocou και το couteau - couto. Είναι σύμπτωση που οι Άγγλοι, οι Γάλλοι, οι Γερμανοί ελληνιστές είναι καλύτεροι από τους Έλληνες; Είναι περίεργο που όταν θέλουμε αυθεντική απάντηση για τη γλώσσα μας καταφεύγουμε στο λεξικό Liddell - Scot; Στο περιοδικό "Ο νέος Δρόμος" ο Δημήτριος Γληνός, ένα από τα πολύ μεγάλα ονόματα των προαναφερθέντων φιλολόγων και μεταρρυθμιστών της παιδείας, στο άρθρο του "Το κύμα της αγραμματοσύνης" έγραψε τα επόμενα (από αναδημοσίευση αποσπάσματος στο περιοδικό "Πρωτοπορία", φύλλο 3, 1930 -- διατηρείται η ορθογραφία): "Το συμπέρασμα είναι πως το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα ....είναι απόλυτα καθυστερημένο και χρειάζεται ριζική αναδιοργάνωση. Ύστερα λοιπόν από τη διαπίστωση που κάμαμε ως προς τα βαθύτερα αίτια της αγραμματωσύνης είναι ολοφάνερα τα μέσα, που επιβάλλονται για τη θεραπεία: Α’. Ως προς την ορθογραφία: Η σημερινή ελληνική ορθογραφία δε μπορεί να κρατηθεί. Οι λύσεις είναι τρεις. 1) Ν’ απλοποιηθεί το σημερινό ορθογραφικό σύστημα συντηρητικά. Δηλαδή: Να καταργηθούν οι τόνοι και τα πνέβματα. Ο Ελισαίος Γιανίδης έχει προτείνει ένα αρκετά καλό σύστημα ως προς αφτό. Ένα άλλο σύστημα είναι να κρατηθεί ένας τόνος για κάθε τονιζόμενη λέξη. Να καταργηθούν τα διπλά σύμφωνα παντού. Τα αυ, ηυ, ευ να γράφονται όπως προφέρονται. Η συνίζηση να γράφεται παντού με ι. 2) Να εισαγάγουμε τη φωνητική ορθογραφία. Οι Έλληνες της Ρουσίας έκαμαν την αρχή. Μπορούμε να μελετήσουμε το σύστημα τους και να το διορθώσουμε. 3) Να πάρουμε το λατινικό αλφάβητο. Την τρίτη λύση θεωρούμε για την καλύτερη, γιατί πρώτα πρώτα μας εισάγει μορφικά στην οικογένεια των εβρωπαϊκών λαών, έπειτα λύνει με μιας ολόκληρο το ορθογραφικό πρόβλημα. Δε θα μπορεί και θέλοντας κανείς ν’ ανορθογραφήσει. Τρίτο και πολύ σπουδαίο: Διατηρεί ανέπαφη την ορθογραφία της αρχαίας και αρχαΐζουσας, δε δημιουργεί επομένως διπλές οπτικές εικόνες για κάθε λέξη. Έτσι η ψυχολογική αντίσταση για όλους μας υπερνικιέται με μιας και εφκολύνονται, όσοι θα μαθαίνουν τα αρχαία ελληνικά. Ως προς το ζήτημα του «Εθνικού φιλότιμου» αρκεί να υπενθυμίσουμε, πως και οι πρόγονοι μας το αλφάβητο το πήραν από τους Φοίνικες και ακόμα πως το Λατινικό αλφάβητο κατάγεται από το ελληνικό. (Η υπογράμμιση είναι του γράφοντος) Αλλά ο Γληνός δεν ήταν ό μόνος, από αυτούς που ονομάζουμε "Ελληνιστές" φιλολόγους, που προτιμούσε το λατινικό αλφάβητο, μερικοί το εφήρμοσαν κιόλας. Ο Μένος Φιλήντας, και άλλοι διακεκριμένοι φιλόλογοι, ήθελαν "να μας γλυτώσουν από περιττές και ανόητες πολυτέλειες της σημερινής μας γραφτής γλώσσας", με τις πιο κάτω σκέψεις και προτάσεις. Θα έλεγε κανείς ότι επεδίωκαν να δείξουν ότι είναι υπεράνω εθνικισμού, να προκαλέσουν, να πουν κάτι ασυνήθιστο και απροσδόκητο, κάτι που θα εντυπωσιάσει, που θα κάνει το όνομά τους αξέχαστο -- θυμίζω τον Ηρόστρατο.4 / 12 Οι προβαλλόμενες δικαιολογίες για τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις είναι ... η ευκολία και η οικονομία. Και το ενδιαφέρον για τον λαό, να μην κουραστεί. Για τη γνώση τους της Ελληνικής γλώσσας δεν πρέπει να αμφιβάλλουμε. Η άποψη του Φιλήντα: "Το τελικό και οριστικό λατινικό μας αλφάβητο πρέπει βέβαια να γένη επιστημονικά και με προσοχή κι έπειτα ν' αρχίσουμε την εφαρμογή του για να μην πέσουμε σε νέα πάλι Βαβυλωνία. Ωστόσο πιστεύουμε πως η νέα μας γραφή με το λατινικό αλφάβητο είναι πάντα απόλυτη ανάγκη νάναι: 1) Απλή κι εύκολη στο ανώτατο μπορετό σημείο και 2) Να μην έχη καμμία σχέση με την ιστορική ορθογραφία, μα να ζωγραφίζει μονάχα την ηχητική μορφή της γλώσσας. Μ' αυτό τον τρόπο γλυτώνουμε από τις περιττές και ανόητες πολυτέλειες της σημερινής μας γραφτής γλώσσας...... Θα 'χουμε το λοιπόν αφάνταστη οικονομία στην τυπογραφία, στο γράψιμο, στη γραφομηχανή ..."5 / 12 Σε παλαιότερη εποχή, πριν από τον Γληνό και τον Φιλήντα, ο εκκεντρικός δάσκαλος Τιμόθεος Κούστας (1879) έγραψε μια μελέτη με τον εντυπωσιακό και φιλόδοξο τίτλο "Πάντες ι Έλινες εγγράματι", γράφοντάς τον χειρότερα και από τον Μποστ -- τόσο εγγράμματοι δηλαδή. Όλη η μελέτη είναι γραμμένη μ' αυτή, τη φωνητική ορθογραφία, που προτείνεται ως ηθική και κοινωνική πανάκεια. Παρατίθεται απόσπασμα από το κείμενο του Κούστα για να απολαύσουμε, άλλη μια φορά, και το αισθητικό μέρος της Ελληνικής Γλώσσας και της γραφής της κατά Γληνό, Φιλήντα και Κούστα.Ποια είναι η κατάσταση σήμερα το ξέρουμε όλοι, το βλέπουμε και το ακούμε κάθε μέρα, ένα μικρό τμήμα της το καταγράψαμε στα τρία «μαθήματα». Οι μεγαλύτεροι θυμούνται πώς ήταν η κατάσταση πριν εφαρμοσθεί η εχπαιδευτική μεταρρύθμιση και πικραίνονται (και ανησυχούν) περισσότερο. Σε άρθρο του, στις «Επιφυλλίδες» των ΝΕΩΝ στις 11-6-1990, ο ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ Γ. Π. Σαββίδης παρουσίασε το "κατάντημα" ως εξής: "Δεν είμαστε μόνον οι πιο ρατσιστικά ψωροφιλότιμοι, συνδικαλιστικά εκβιαστικοί και νταβατζίδικα νωθροί Ευρωπαίοι, μα έχουμε και τα πρωτεία της εκπαιδευτικής υποβάθμισης.6 / 12 Στη συνέχεια ο καθηγητής αναφέρεται σε μια επιστολή μαθήτριάς του, η οποία όταν δίδαξε στην πρώτη Γυμνασίου, διεπίστωσε ότι τα παιδιά είχαν αποφοιτήσει από το Δημοτικό "σχεδόν ανίκανα να διαβάσουν τα σχολικά τους βιβλία ή να αρθρώσουν γραπτώς μια απλή πρόταση". Αυτές οι αντιλήψεις που παρουσιάστηκαν προηγουμένως, για τη δημοτική, την ευκολία της, την οικονομία της, την παιδαγωγική της αξία και την επικράτησή της, δεν έμειναν αναπάντητες. Από τις διάφορες αντιδράσεις θα διαλέξω τα τρία κείμενα που παρατίθενται στη συνέχεια, που εκφράσθηκαν από τρείς "ανόμοιους" πνευματικούς ανθρώπους, καθόλου τυχαίους, με διαφορετικό "προσανατολισμό", από διαφορετική οπτική γωνία, και με μόνο κοινό γνώρισμα την αγάπη και τον σεβασμό τους προς τη γλώσσα (και την πατρίδα). Θα παρακαλούσα να προσεχθεί ιδιαίτερα η άποψη του Κορνήλιου Καστοριάδη, που δεν θα μπορούσε με κανένα τρόπο να θεωρηθεί ότι έχουν πολιτικό υπόβαθρο αυτά που λέει, παρά το ότι δεν συμφωνώ με μερικές από τις πολύ σκληρές του εκφράσεις. Πιστεύω ότι οφείλονται στο ξέσπασμα της οργής, για την αυθαιρεσία και την ύβρι.Δημήτρης Χορν «…Οι ποιητές και οι λογοτέχνες δίνουν την φυσιογνωμία του έθνους. Αυτή λοιπόν τη φυσιογνωμία επιχειρούν σήμερα να την παραμορφώσουν. Δεν έχουμε φυσιογνωμία ελληνική. Υπάρχει μια νοοτροπία που θέλει να τα απλοποιήσει όλα. Κι αναρωτιέμαι γιατί; Γιατί οι άνθρωποι δεν πρέπει να μοχθούν; Γιατί ο καρπός του μόχθου περιφρονείται τόσο πολύ, ενώ τόσο ανάγκη τον έχουμε τώρα ειδικά που ανήκουμε στην Ευρώπη και χρειαζόμαστε όσο ποτέ άλλοτε τα πνευματικά όπλα; Αυτή η νοοτροπία της απλοποιήσεως μας έχει οδηγήσει στο σημείο να κακοποιούμε και να εκχυδαΐζουμε τα πάντα. Είναι απελπιστικό, οδυνηρό, για να μην πω θανατηφόρο. Αναρωτιέται λοιπόν κανείς τι θα παραλάβει και από ποιους η νέα γενιά με την οποία τόσο πολύ ασχολείται η παρούσα κατάστασις. Τι σκοπό έχουν άραγε οι υπεύθυνοι που μεταχειρίζονται τόσο άσχημα την γλώσσα; Τι τέλος πάντων θέλουν να παραδώσουν και από ποιούς το παρέλαβαν; Ύβρις και τίποτε άλλο χαρακτηρίζει την παρούσα κατάσταση. Ύβρις και δυστυχώς, της ύβρεως, πάντοτε έπεται η Νέμεσις. Τώρα βέβαια μιλάμε περί πολιτιστικού κόσμου, περί πολιτιστικών εκδηλώσεων. Τι θα πει πολιτιστικό; Παίζουμε με τις λέξεις. Λέμε λέξεις. Και βεβαίως πίσω απ' αυτές τις λέξεις δεν υπάρχει τίποτε άλλο παρά ένας μοναδικός σκοπός: Η ερείπωση της γλώσσας, η κατάργηση των εννοιών, ώστε οι άνθρωποι ούτε να συνεννοούνται, ούτε να μπορούν να σκέφτονται. Γιατί μόνον έτσι θα μπορούν ορισμένοι να κάνουν την δουλειά τους: Να θάψουν τον τόπο. (...) Είμαι Έλληνας, γι' αυτό πονώ και υποφέρω για ό,τι βλέπω μπροστά μου. Για ό,τι αισθάνομαι να έρχεται…». Νικηφόρος Βρεττάκος «…Υπερτιμήθηκε η άποψις ότι διευκολύνει τους μαθητές, κάτι που, ίσως, είναι αντιπαιδαγωγικό. Υπάρχει άλλωστε και μια παράδοση που εκφράζει την άποψη μεγάλων παιδαγωγών, οι οποίοι επιμένουν ότι το παιδί πρέπει να κοπιάζει για να γίνει άνθρωπος ικανός, ώστε στην ζωή του ν' αντιμετωπίσει όλες τις αντιξοότητες. Υποστηρίχτηκε, επίσης, υπέρ τού μονοτονικού και η άποψη ότι διευκολύνονται οι τυπογράφοι και οι στοιχειοθέτες, γενικά και ότι οι εκδόσεις, πάλι γενικά, γίνονται οικονομικότερες.7 / 12 Παραγνωρίστηκαν, όμως, οι λόγοι που επέβαλαν στους Αλεξανδρινούς χρόνους, την καθιέρωση των τόνων, οι οποίοι ισχύουν και σήμερα. Πολλές φορές, τα γραπτά μου δεν διαβάζονται σωστά όταν τυπώνονται στο μονοτονικό. Ας ελπίσουμε ότι θα επανεξεταστεί μελλοντικά το θέμα και ότι θα επικρατήσουν σωφρονέστερες απόψεις…». Κορνήλιος Καστοριάδης «... Αν δεν θέλετε, κύριοι του υπουργείου, να κάνετε φωνητική ορθογραφία, τότε πρέπει ν' αφήσετε τους τόνους και τα πνεύματα, γιατί αυτοί που τους βάλανε ξέρανε τι κάνανε. Δεν υπήρχαν στα αρχαία ελληνικά, γιατί απλούστατα υπήρχαν μέσα στις ίδιες τις λέξεις. Αυτοί, οι Κριαράς και οι άλλοι, τα κτήνη τα τετράποδα που έκαναν αυτές τις μεταρρυθμίσεις - αυτό παρακαλώ να γραφεί στις εφημερίδες- δεν ξέρουν τι είναι γλώσσα. Δεν ξέρουν αυτό που γνώριζε η κόρη μου στα τρία της χρόνια. Μάθαινε μία λέξη και μετά έψαχνε για τις συγγενείς της. Αυτό είναι μια γλώσσα. Ένα μάγμα, ένα πλέγμα, όπου οι λέξεις παράγονται οι μεν από τις δε, όπου οι σημασίες γλιστράνε από τη μία στην άλλη, είναι μια οργανική ενότητα από την οποία δεν μπορείς να βγάλεις και να κολλήσεις πράγματα, δυνάμει μιας ψευτοκυβερνήσεως, καθισμένος σ' ένα γραφείο στο υπουργείο Παιδείας. Η κατάργηση των τόνων και των πνευμάτων είναι η κατάργηση της ορθογραφίας, που είναι τελικά η κατάργηση της συνέχειας. Ήδη, τα παιδιά δεν μπορούν να καταλάβουν Καβάφη, Σεφέρη, Ελύτη, γιατί αυτοί είναι γεμάτοι από τον πλούτο των αρχαίων ελληνικών. Δηλαδή, πάμε να καταστρέψουμε ό,τι κτίσαμε. Αυτή είναι η δραματική μοίρα του σύγχρονου ελληνισμού.» Αλλά ας μη νομισθεί ότι το ενδιαφέρον για την πρόοδο, την αναμόρφωση, τη δημοκρατικοποίηση και την απαλλαγή της Ελληνικής Γλώσσας από τα "κουραφέξαλα" και τις "περιττές και ανόητες πολυτέλειες" περιορίσθηκε μόνο στις προηγούμενες γενιές. Εμφανίσθηκε και ένα σύγχρονο "αστέρι" με τις ίδιες απόψεις, ο Κύπριος Ευρωβουλευτής κ. Μάριος Ματσάκης, που έκανε παρόμοια πρόταση στον Υπουργό Παιδείας της Κύπρου, και την κοινοποίησε και στους Έλληνες Ευρωβουλευτές. Θαυμάστε το επόμενο κείμενο που προτείνει και...."δοξάστε τον". Και καταγράψτε το όνομά του στον κατάλογο των "Ηρόστρατων" που οφείλετε να διατηρείτε:Ι αλίθια ίνε ότι πράγματι θα απλοπιιθί ι γλόσα κε θα δεν θα χριάζετε να ταλεπορούντε τα πεδιά μασ με τιν εκμάθισι τις γραματικίσ. Εξάλου, ίνε κε πιο ορέα ι ικόνα τις απλοπιιμένισ γλόσασ. Αλλά για να μην απελπισθείτε και πιστέψετε ότι η σωστή Ελληνική Γλώσσα κινδυνεύει με εξαφάνιση, παραθέτω κάποιες (λίγες) ενδείξεις για την εκτίμηση και τον πραγματικό σεβασμό που της έχουν, και τη χρήση της που έχει γίνει από τους ξένους, τους μη Έλληνες, σε όλο τον κόσμο. Αυτοί μπορούν να κρατήσουν ψηλά και να διασώσουν τη δική (!) μας γλώσσα, εις πείσμα του Γληνού, του Φιλήντα, του Κούστα και του Ματσάκη.8 / 12 Είσοδος του Πανεπιστημίου Yale - ΗΠΑ Λαμπάδια ἔχοντες διαδώσουσιν ἀλλήλοις, Πλάτων, Πολιτεία (Βιβλίο 1, 328a) Ας φωτιστούμε πρώτα και ας φωτίσουμε έπειτα…:Πανεπιστήμιο Βαλλέττας - Μάλτα9 / 12 Είσοδος στο κτίριο της Γραμματείας του Πανεπιστημίου ΕδιμβούργουPeace Memorial Park The Peace Bell stands near the memorial to the A-Bomb Children and consists of a large Japanese bell hanging inside a small open-sided structure. Visitors are encouraged to ring the bell for world peace and the loud and melodious tolling of this bell rings out regularly throughout the Peace Park . The inscriptions on the bell are in Greek, Japanese, and Sanskrit. It is translated as "Know yourself”.10 / 12 Μνημείο για τα θύματα της ατομικής βόμβας της Χιροσίμα, στην Ιαπωνία, με εκατομμύρια επισκέπτες από όλον τον κόσμο. Στο κέντρο του έχει αναρτηθεί η "καμπάνα της ειρήνης". Οι επισκέπτες καλούνται να χτυπήσουν την καμπάνα της ειρήνης, ώστε ο ήχος της να "ακουσθεί" σε όλον τον κόσμο, ως απαίτηση και υπόσχεση για παγκόσμια ειρήνη. Στην καμπάνα έχει γραφεί, σε τρείς γλώσσες, σανσκριτικά - ιαπωνικά - ελληνικά, μια φράση, ένα μήνυμα, κορυφαίο για ολόκληρη την ανθρωπότητα: ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ (με Ελληνικούς χαρακτήρες). Την καμπάνα τη δώρισε η Ελληνική Κυβέρνηση και έγινε δεκτή με ενθουσιασμό.11 / 12 Αυτή η πινακίδα, με την Ομηρική φράση, είναι ανηρτημένη σε κεντρική γέφυρα επί του ποταμού Μάιν, στη Φρανκφούρτη, με μετάφρασή της στη Γερμανική γλώσσα, παραπλεύρως της. "Πλέων επί οίνοπα πόντον επ' αλλοθρόους ανθρώπους" (Οδύσσεια Α.183). (Ταξιδεύοντας σε ξένες θάλασσες, με ανθρώπους που μιλούν ξένες γλώσσες).Λοιπόν, ένας λόγος παραπάνω για να μην αλλάξουμε γραφή, να μην αλλάξουμε χαρακτήρες: Θα δημιουργηθεί πρόβλημα για την αλλαγή όλων των Ελληνικών ρητών που είναι σκορπισμένα, πλούσια, σε ολόκληρο τον κόσμο!12 / 12
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.