Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Παρασκευή, 20 Οκτωβρίου 2017

Νικόλαος Σ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, Πολ. Μηχανικός, υποψ. Διδάκτορας Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ, Κοσμάς Κ. ΣΙΔΕΡΗΣ, Λέκτορας, Εργαστήριο Δομικών Υλικών Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ, Άγγελος Σ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, Πολ. Μηχανικός, υποψ. Διδάκτορας Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ, Γιώργος ΠΑΠΑΜΑΝΩΛΗΣ, Πολιτικός Μηχανικός, μεταπτυχιακός φοιτητής Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ

Ανθεκτικότητα αυτοσυµπυκνούµενων σκυροδεµάτων χαµηλής αντοχής Durability of low strength Self Compacting Concretes Νικόλαος Σ. ΑΝΑΓΝ ΣΤΟΠΟΥΛΟΣ1, Κοσµάς Κ. ΣΙ∆ΕΡΗΣ 2 , Άγγελος Σ. ΓΕ ΡΓΙΑ∆ΗΣ 3, Γιώργος ΠΑΠΑΜΑΝ ΛΗΣ 4 Λέξεις κλειδιά: Αυτοσυµπυκνούµενο σκυρόδεµα, Ανθεκτικότητα, Υψηλές θερµοκρασίες, Ενανθράκωση, Υδατοαπορροφητικότητα ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Το αυτοσυµπυκνούµενο σκυρόδεµα (ΑΣΣ) λόγω της διαφοράς στην σύνθεση του µείγµατος σε σύγκριση µε το συµβατικό σκυρόδεµα (ΣΣ), αναµένεται να παρουσιάζει διαφοροποίηση και στα χαρακτηριστικά ανθεκτικότητας. Η διαφοροποίηση αυτή εγγυάται κυρίως στο γεγονός ότι η οι µηχανισµοί προσβολής των τσιµεντοειδών υλικών επηρεάζονται από την διαπερατότητα του υλικού. Το ΑΣΣ λόγω βελτιωµένης εσωτερικής δοµής και πορώδους αντιδρά διαφορετικά από ότι το συµβατικό σκυρόδεµα όσον αφορά την ανθεκτικότητά του (RILEM TC 2007). Σκοπός της παρούσας εργασίας αποτελεί η µελέτη αυτοσυµπυκνούµενων σκυροδεµάτων κατηγοριών αντοχής C25/30 και C30/37 όσον αφορά στοιχεία της ανθεκτικότητας, και η σύγκρισή τους µε τα αντίστοιχα συµβατικά τις ίδιας κατηγορίας. Οι δοκιµές ανθεκτικότητας που µελετώνται αφορούν την ενανθράκωση, την υδατοαπορροφητικότητα και την ανθεκτικότητα του ΑΣΣ σε υψηλές θερµοκρασίες. Κυρίως µε βάση την ανθεκτικότητα του σκυροδέµατος έναντι υψηλών θερµοκρασιών, παρασκευάστηκαν και µελετήθηκαν έξι ΑΣΣ και δύο αντίστοιχα ΣΣ. ABSTRACT : Different durability characteristics might be expected for Self Compacting Concrete (SCC), because of the different mix design in comparison with normal conventional concrete (NC),. This difference appears due to the degradation mechanisms of a cementicious material that are influenced by the 1Πολ. µηχανικός, υποψ. ∆ιδάκτορας Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών ∆ΠΘ, email: nanag@civil.duth.gr 2 Λέκτορας, Εργαστήριο ∆οµικών Υλικών Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών ∆ΠΘ email: kksider@civil.duth.gr 3 Πολ. µηχανικός, υποψ. ∆ιδάκτορας Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών ∆ΠΘ, email: ageorgi@civil.duth.gr 4 Πολιτικός Μηχανικός, µεταπτυχιακός φοιτητής Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών ∆ΠΘ email: gpapamanolis78@yahoo.gr1 permeability of concrete. SCC has an advanced internal structure and pore distribution, and shows differently durability behavior (RILEM TC 2007). The main purpose of this research is the examination of SCC mixtures belonging in strength class of C25/30 and C30/37, concerning issues of durability and compared with the corresponding normal concretes of the same strength classes. The durability tests which are studied concerns carbonation, water absorption and the durability of SCC against elevated temperatures. Basically based on the behavior of concrete against elevated temperatures, six SCCs and two CCs mixtures are produced and examined.ΕΙΣΑΓ ΓΗ Με τον όρο ανθεκτικότητα εννοούµε την ιδιότητα του υλικού να ανθίσταται σε δράσεις που δέχεται από εξωτερικούς παράγοντες, χωρίς να χάνει τις ιδιότητές του κάτω από ένα όριο (Ανθεκτικότητα Σκυροδέµατος 2004). Σήµερα θεωρείται διεθνώς ίσως το σηµαντικότερο πρόβληµα των κατασκευών σκυροδέµατος και η επίλυσή του µελετάται πλέον σε µεγάλο βαθµό και µε το ίδιο βάρος σηµασίας όσο και οι µηχανικές ιδιότητες του σκυροδέµατος. Το σκυρόδεµα έχει πεπερασµένο χρόνο ζωής (όπως και κάθε κατασκευαστικό υλικό), πέρα από τον οποίο κρίνεται λειτουργικά ανεπαρκές, καθώς υποδοµείται κάτω από την µακροχρόνια επίδραση πολλών εξωτερικών παραγόντων. Η ανάπτυξη λοιπόν υλικών µε βελτιωµένες ιδιότητες που να ανθίστανται στις εξωτερικές δράσεις σε ικανοποιητικό βαθµό είναι και ο σκοπός της τεχνολογίας του σκυροδέµατος και της εξέλιξής της. Το αυτοσυµπυκνούµενο σκυρόδεµα ή ΑΣΣ ή SCC αποτελεί την τελευταία εξέλιξη στο χώρο της τεχνολογίας του σκυροδέµατος. Η πληρέστερη συµπύκνωση που επιτυγχάνεται στα µείγµατα ΑΣΣ έχει ως αποτέλεσµα την αυξηµένη ανθεκτικότητα του σκυροδέµατος και κατ’ επέκταση την καλύτερη ποιότητα των έργων οπλισµένου σκυροδέµατος, αποτελώντας µε αυτόν τον τρόπο µία άµεση και µακροχρόνια οικονοµική λύση του θέµατος της ανθεκτικότητας του σκυροδέµατος. Στην παρούσα εργασία µελετάται η ανθεκτικότητα αυτοσυµπυκνούµενων σκυροδεµάτων και συγκρίνεται µε την ανθεκτικότητα αντίστοιχων σκυροδεµάτων συµβατικής παραγωγής. Το ΑΣΣ στηρίζεται στη χρήση πολύ χαµηλού λόγου νερού/τσιµέντου, µε ταυτόχρονη ικανοποιητική εργασιµότητα που επιτυγχάνεται µε τη χρήση µεγάλης δόσης υπερρευστοποιητή. H δραστική αυτή µείωση του νερού σε συνδυασµό µε την υψηλή αναλογία σε λεπτόκοκκα υλικά (τσιµέντο, φίλλερ) µειώνει την απόσταση µεταξύ των κόκκων του τσιµέντου µε αποτέλεσµα τη δηµιουργία ενός πυκνού ιστού από ενυδατωµένα προϊόντα πολύ υψηλής αντοχής και πολύ χαµηλού πορώδους. Έτσι λοιπόν το ΑΣΣ χαρακτηρίζεται από χαµηλή διαπερατότητα και κατά συνέπεια υψηλή ανθεκτικότητα (Boel 2007). Σε αντίθεση µε την παραπάνω παρατήρηση, σκοπό της συγκεκριµένης εργασίας αποτέλεσε η παρασκευή σκυροδεµάτων χαµηλής κατηγορίας αντοχής µε µεγάλο υδατοτσιµεντοσυντελεστή, αντίστοιχα µε τα συµβατικά σκυροδέµατα παραγωγής. Είναι γνωστό πως το υψηλό ποσοστού νερού έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην συµπεριφορά του σκυροδέµατος έναντι των χαρακτηριστικών ανθεκτικότητας2 (Brunner 2005). Για τον λόγο αυτό παρασκευάστηκαν αυτοσυµπυκνούµενα σκυροδέµατα µε διαφορετικό λόγο νερού/τσιµέντο και πραγµατοποιήθηκε σύγκριση των ιδιοτήτων ανθεκτικότητας. Παράλληλα, µελετώντας την βιβλιογραφία που έχει αναφερθεί σε θέµατα ανθεκτικότητας εξάγεται πως οι ελκυστικές ιδιότητες και τα πλεονεκτήµατα του ΑΣΣ και γενικότερα των σκυροδεµάτων υψηλής επιτελεστικότητας (HPC) όσον αφορά την υψηλή ανθεκτικότητα που παρουσιάζουν, επισκιάζονται ως ένα βαθµό από το γεγονός ότι τα συγκεκριµένα σκυροδέµατα παρουσιάζουν σχετικά χαµηλότερη αντίσταση έναντι φωτιάς (Liu 2007, Kallifa 2000). Η πυκνή εσωτερική δοµή του ΑΣΣ (χαµηλό πορώδες, υψηλή ανθεκτικότητα) το καθιστά ευάλωτο στην πυρκαγιά και στην επίδραση υψηλών θερµοκρασιών. Το φαινόµενο της εκρηκτικής αστοχίας-αποφλοίωσης (explosive spalling) υπό την επίδραση υψηλών θερµοκρασιών είναι µια από τις σηµαντικότερες ανησυχίες για το ΑΣΣ (Sideris 2007). Με σκοπό την παραγωγή σκυροδεµάτων ανθεκτικών σε υψηλές θερµοκρασίες, παρασκευάστηκαν µείγµατα που περιέχουν ίνες πολυπροπυλενίου. Κατεύθυνση της παρούσας έρευνας είναι να εξετάσει κατά πόσο µπορεί να συµβάλλει προς την κατεύθυνση αυτή η συγκεκριµένη προσθήκη ινών πολυπροπυλενίου στο σκυρόδεµα. Η φιλοσοφία της συγκεκριµένης τεχνικής βασίζεται στη λογική ότι οι ίνες πολυπροπυλενίου τήκονται στους 170ºC περίπου, δηµιουργώντας “κανάλια” για την εκτόνωση της ατµοπίεσης στο σκυρόδεµα, αποτρέποντας έτσι τις τοπικές εκρήξεις που καταστρέφουν την εσωτερική µικροδοµή του σκυροδέµατος και οδηγούν τελικά σε εκρηκτική θραύση. Εξετάστηκε όµως παράλληλα και η αποτελεσµατικότητα της χρήσης αερακτικού στην αύξηση της αντίστασης του ΑΣΣ σε υψηλές θερµοκρασίες και τη βελτίωση της συµπεριφοράς του έναντι φωτιάς. Επίσης µε βάση έρευνες που έχουν διεξαχθεί όσον αφορά την χρήση ινών στο σκυρόδεµα, έχει αποδειχτεί πως σε µείγµατα µε υψηλούς λόγους νερού/τσιµέντο, βελτιώνει την µεταβατική ζώνη του τσιµεντολιθώµατος (ΙΤΖInterfacial Transition Zone) µειώνοντας την διαπερατότητα του σκυροδέµατος, βελτιώνοντας την ανθεκτικότητά του (Kallinowski 2007).ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ Υλικά που χρησιµοποιήθηκαν Όσον αφορά την παραγωγή των µειγµάτων, παρασκευάστηκαν έξι αυτοσυµπυκνούµενα και δύο συµβατικά µείγµατα χρησιµοποιώντας δύο ειδών τσιµέντα CEM II A-M/42.5N και CEM ΙΙ A-M/32.5N σύµφωνα µε το Ευρωπαϊκό Πρότυπο ΕΝ-197-1. Τα µείγµατα ανήκουν στις κατηγορίες C25/30 και C30/37. Χρησιµοποιήθηκε άµµος ασβεστολιθική µε µεγάλη περιεκτικότητα σε λεπτά υλικά (12% διερχόµενα από το κόσκινο 0,125mm), και γαρµπίλι φυσικής προελεύσεως µε µέγιστο κόκκο 8 mm. Οι ίνες που χρησιµοποιήθηκαν είναι από προπυλένιο µήκους 6mm. Τέλος χρησιµοποιήθηκαν δύο χηµικά πρόσµεικτα ρευστοποιητικής δράσης (SP), ένα ρύθµισης ιξώδους (VMA) και ένα επιβραδυντικής δράσης (RT) όπως και το αερακτικό πρόσθετο της ίδιας BASF.3 Συνθέσεις και χαρακτηριστικά µειγµάτων Αναλυτικότερα όσον αφορά τα µείγµατα, παρασκευάστηκαν ΑΣΣ µε ασβεστολιθικό Φίλλερ ως µείγµατα αναφοράς ανά κατηγορία αντοχής, ΑΣΣ µε προσθήκη ινών και αερακτικού και τέλος ένα συµβατικό σκυρόδεµα ανά κατηγορία για την συνολική σύγκριση. Σε κάθε µείγµα εκτιµήθηκαν τα ρεολογικά χαρακτηριστικά µε βάση τις οδηγίες της EFNARC (EFNARC 2005). Οι συνθέσεις καθώς και τα αποτελέσµατα των ρεολογικών χαρακτηριστικών που πιστοποιούν την ικανότητα αυτοσυµπύκνωσης των µειγµάτων παρουσιάζονται στον Πίνακα 1. Αξίζει να σηµειωθεί πως ανάλογα µε την κατηγορία αντοχής, οι λόγοι w/c κρατήθηκαν σταθεροί για την ορθότερη εκτίµηση και σύγκριση των αποτελεσµάτων. Πίνακας 1. Αναλογίες µίξης και ρεολογικά χαρακτηριστικά µειγµάτωνСEM II 32,5 СEM II 42,5 ΓΑΡΜΠΙΛΙ ΑΜΜΟΣ ΑΣΒΕΣΤ.ΦΙΛΛΕΡ ΝΕΡΟ ΥΠΕΡ/ΤΗΣ 1 ΥΠΕΡ/ΤΗΣ 2 ΕΠΙΒΡΑ∆ΥΝΤΗΣ VMA ΙΝΕΣ -6mmΑΕΡΑΚΤΙΚΟ (air) W/CSCC 25/30 LF SCC 1 300 50 800 945 50 195 2 0,368 0,368 0,56SCC 30/37 LF SCC 2 305 130 800 880 50 191 2,175 0,757 0,44Θσκυρ - Θπεριβ (oC)27-27ΕΞΑΠΛ ΣΗ (mm) T50 (sec)SCC 25/30 LF +PF +airSCC 30/37 LF+PF+airΝC 25/30NC 30/37SCC 3 300 50 800 945 50 195 2,1385 0,368 0,368 0,500 0,186 0,56SCC 4 305 130 800 880 50 191 2,34 0,757 0,500 0,283 0,44NC 1 300 50 850 980 195 1 0,56NC 2 305 130 760 1010 191 1 0,4428,5-2830-3028-2928-2928-29750 1,82700 2,68710 2,8680 2,5919 -20 -L-BOX (H1/H2)10,950,950,95--fc28 (MPa)4056,639,650,436,548,6ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΜΙΞΕ Σ (Kg/m3)Όσον αφορά τα ρεολογικά χαρακτηριστικά των σκυροδεµάτων αναφέρεται πως πληρούν σε ικανοποιητικό βαθµό τις απαιτήσεις για ικανότητα πλήρωσης και ικανότητα διέλευσης των αυτοσυµπυκνούµενων σκυροδεµάτων µε απουσία4 απόµειξης αλλά και παρεµπόδισης της ροής (block effect) µπροστά από τους οπλισµούς, ακόµα και στα µείγµατα που περιέχουν ίνες. Τα συµβατικά σκυροδέµατα σχεδιάστηκαν να ανήκουν στην κατηγορία κάθισης S4 µε σκοπό την καλύτερη σύγκρισή τους µε τα υπέρρευστα αυτοσυµπυκνούµενα σκυροδέµατα. Από την άποψη των θλιπτικών αντοχών, όλα τα ΑΣΣ µείγµατα παρουσιάζουν βελτιωµένες αντοχές σε σχέση µε τα συµβατικά αλλά τα µείγµατα µε τις ίνες παρουσιάζουν µείωση σε σχέση µε τα ΑΣΣ κυρίως της κατηγορίας αντοχής 30/37 όπου ο w/c µειώνεται και µαζί και η συνάφεια της µεταβατικής ζώνης µε την χρήση των ινών (Brunner 2005). Πειραµατική ∆ιαδικασία - ∆οκιµές Αρχικά έγινε εκτίµηση της ενανθράκωσης που αποτελεί χαρακτηριστικό ανθεκτικότητας Μετέπειτα µελετήθηκε η υδατοαπορροφητικότητα των µειγµάτων ως µέτρηση του βαθµού µεταφορικής ικανότητας (transport mechanism) των σκυροδεµάτων. Με την βοήθεια παραπάνω δοκιµών προσδιορίζεται έµµεσα και το πορώδες των µειγµάτων, και αποτελεί στοιχείο για την δοκιµή της έκθεσης σε υψηλές θερµοκρασίες. Στο επόµενο στάδιο της διαδικασίας τα µείγµατα εκτέθηκαν σε υψηλή θερµοκρασία, που αποτελεί ένα ειδικό θέµα ανθεκτικότητας, και εκτιµήθηκαν οι εναποµένουσες τιµές θλιπτικής αντοχής και πορώδους. Ενανθράκωση Για τη δοκιµή αυτή χρησιµοποιήθηκαν κυλινδρικά δοκίµια 6x10cm τα οποία αφού συντηρήθηκαν στο θάλαµο συντήρησης για 3 ηµέρες και στη συνέχεια σε θερµοκρασία δωµατίου µέχρι την ηλικία των 28 ηµερών τοποθετήθηκαν σε ειδικό θάλαµο επιταχυνόµενης ενανθράκωσης για 6 εβδοµάδες, όπου η συγκέντρωση του CO2 ήταν 10% και η σχετική υγρασία κυµαίνονταν µεταξύ 65-72%. Μετά την έξοδό τους από το θάλαµο προσδιορίστηκε έτσι το βάθος στο οποίο έχει προχωρήσει η ενανθράκωση. Η διαδικασία πραγµατοποιήθηκε µε βάση τον κανονισµό της RILEM CPC-18. Τα αποτελέσµατα παρουσιάζονται στο Σχήµα 1.Σχήµα 1. Βάθος ενανθράκωσης συµβατικών και αυτοσυµπυκνούµενων σκυροδεµάτων5 Υδατοαπορροφητικότητα Οι µετρήσεις υδατοαπορροφητικότητας πραγµατοποιήθηκαν στην ηλικία των 28 ηµερών σε κυβικά δοκίµια ακµής 15cm κατά RILEM TC 116 (RILEM (1999). Μετρήσεις της αύξησης του βάρους των δοκιµίων για να εξετάσουµε τη µεταβολή του και να υπολογισθεί έτσι η υδατοαπορροφητικότητα του κάθε µείγµατος, πραγµατοποιήθηκαν στις χρονικές στιγµές των 10min, 30min, 1h, 2h, 8h και 24h, όπως παρουσιάζονται στο Σχήµα 2.Σχήµα 2. Υδατοαπορροφητικότητα ΣΣ (ΝCs) και ΑΣΣ (SCCs)Έκθεση σε υψηλές θερµοκρασίες Για την δοκιµή αυτή χρησιµοποιήθηκαν κύβοι ακµής 15 cm, για τον προσδιορισµό της θλιπτικής αντοχής και της µεταβολής της ταχύτητας των υπερήχων, πριν και µετά την έκθεση στην επιλεχθείσα τελική θερµοκρασία των 6000C. Η θερµοκρασία αυτή επιλέχθηκε µε βάση προηγούµενες µελέτες στο εργαστήριο του ∆.Π.Θ. όπου την ορίζουν ως την πρώτη επικίνδυνη θερµοκρασιακή ζώνη στην οποία παρατηρήθηκαν ολοκληρωτικές καταστροφές των δοκιµίων (Anagnostopoulos 2009). Στην ηλικία των 180 ηµερών τα δοκίµια τοποθετήθηκαν στον ειδικά διαµορφωµένο ηλεκτρικό φούρνο του εργαστηρίου. Ο ρυθµός θερµοκρασιακής ανάπτυξης ήταν 15-200C/λεπτό µέχρι να επιτευχθεί η επιθυµητή θερµοκρασία όπου και παρέµεινε για την επόµενη µία ώρα. Στα6 δοκίµια τοποθετήθηκαν πυροστοιχεία για την ακριβή µέτρηση της θερµοκρασίας στο εσωτερικού του δοκιµίου εφόσον και το πυροστοιχείο της διάταξης (φούρνος) µετρά την θερµοκρασία του αέρα. Η διάταξη εµφανίζεται στο Σχήµα 3 και οι θερµοκρασιακές τιµές παρουσιάζονται στο Σχήµα 4. Ο φούρνος ο οποίος αποτελεί µια προσοµοίωση της έκθεσης σε υψηλή θερµοκρασία σκυροδέµατος µε εκτιθέµενες όλες τις πλευρές δεν ακολουθεί τις καµπύλες που αναφέρονται στις οδηγίες της RILEM (RILEM Specifications 2006), µιας και αποτελεί ιδιάζουσα περίπτωση πειράµατος. Τα δοκίµια χρησιµοποιήθηκαν για να προσδιοριστούν οι εναποµένουσες θλιπτικές αντοχές των σκυροδεµάτων συγκρινόµενες µε τις αρχικές (20ºC) αλλά και την µεταβολή του πορώδους µε την χρήση της συσκευής µέτρησης των υπερήχων.Σχήµα 3. ∆ιάταξη φούρνου, δοκιµίων και θερµοζεύγωνΣχήµα 4. Ρυθµός αύξησης θερµοκρασιών φούρνου (άνω και κάτω θερµοζεύγος) και δοκιµίων ανά µείγµα και κατηγορία αντοχής.7 Εν συνεχεία παρουσιάζονται οι ανοιγµένες τιµές των µετρήσεων της θλιπτικής αντοχής πριν την έκθεση στην δοκιµή (200C) και µετά την έκθεση στους 6000C (Τ) (Σχήµα 5) και η διαφοροποίηση του πορώδους µε την βοήθεια της ταχύτητας των υπερήχων που µετρήθηκε στα δοκίµια των µειγµάτων (Σχήµα 6). Αξίζει να σηµειωθεί πως η µέτρηση των υπερήχων (Pundit) αποτελεί µια δοκιµή η οποία µπορεί να µετρήσει την κατάσταση του ίδιου δοκιµίου πριν και µετά την θερµοκρασιακή έκθεση, αποτελώντας µη καταστρεπτική δοκιµή.Σχήµα 5. Ανοιγµένες τιµές θλιπτικής αντοχής µετά την έκθεση στους 3000C και 6000C.8 Σχήµα 6. Ανοιγµένες τιµές ηχοµέτρου για µείγµατα 25/30 (αριστερά) και 30/37 (δεξιά).ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤ Ν Ενανθράκωση Το βάθος ενανθράκωσης για την κατηγορία αντοχής 25/30 κυµαίνεται από 1,45 έως 1,70cm. Τη µεγαλύτερη ανθεκτικότητα παρουσιάζει το SCC 25/30 LF (βάθος ενανθράκωσης: 1,45cm). Εξαιτίας του µεγάλου ποσοστού λεπτόκοκκων που περιέχει και του χαµηλότερου λόγου w/c σε σχέση µε το συµβατικό σκυρόδεµα NC, χαρακτηρίζεται από πολύ πυκνή εσωτερική µικροδοµή γεγονός που δυσχεραίνει τη διείσδυση του CO2 µέσω των τριχοειδών πόρων του (carbonation 2-4-6). Αντίθετα το αυτοσυµπυκνούµενο µείγµα που περιέχει ίνες 6mm και αερακτικό (SCC 25/30 LF+PF6+air) εµφανίζεται λιγότερο ανθεκτικό (βάθος ενανθράκωσης: 1,70cm) ακόµη και από το συµβατικό NC 25/30 (βάθος ενανθράκωσης: 1,54cm). Το αερακτικό στην περίπτωση αυτή αυξάνει το ποσοστό αέρα του σκυροδέµατος µε αποτέλεσµα αυτό να παρουσιάζει µεγαλύτερη διαπερατότητα (Brunner). Τα βάθη ενανθράκωσης στην κατηγορία αντοχής 30/37 κυµαίνονται από 0,55 έως 0,89cm. Τη µεγαλύτερη ανθεκτικότητα παρουσιάζουν και πάλι τα αυτοσυµπυκνούµενα µείγµατα συγκριτικά µε τα συµβατικά. Χαρακτηριστικό όµως εδώ είναι ότι για το σκυρόδεµα SCC LF+PF6+air εξαλείφεται πλέον η αρνητική δράση του αερακτικού στην ανθεκτικότητα που παρατηρήθηκε στα σκυροδέµατα 25/30. Η αυξηµένη ποσότητα τσιµέντου στην κατηγορία 30/37 (435kgr/m3 έναντι 350kgr/m3) δηµιουργεί καλύτερη συνάφεια της µεταβατικής ζώνης και προφανώς αντισταθµίζεται η δράση του αερακτικού και κρατούν το πορώδες σε πιο χαµηλά επίπεδα (Kalinowski 2007). Με την αύξηση της κατηγορίας αντοχής από 25/30 σε 30/37 παρατηρείται όπως είναι φυσικό µια σηµαντική µείωση του βάθους ενανθράκωσης η οποία είναι περίπου 42% για τα NC µείγµατα, 62% για τα SCC LF και 68% για τα SCC LF+PF6+air όπως φαίνεται και στο Σχήµα 1. Υδατοαπορροφητικότητα Σύµφωνα µε τον Νeville (1995) η διαπερατότητα του σκυροδέµατος καθορίζεται από τους τριχοειδείς πόρους που υπάρχουν στη µάζα της σκληρυµένης τσιµεντόπαστας. Οι πόροι που σχετίζονται µε τη διαπερατότητα του σκυροδέµατος είναι αυτοί µε διάµετρο 120-160 nm και για να εξασφαλίζεται η λειτουργία τους πρέπει αυτοί να είναι συνεχείς. Όσον αφορά τα παρασκευασθέντα µείγµατα, η διαφορά στο ποσοστού τσιµέντου και του υδατοτσιµεντοσυντελεστή εξηγούν ότι η υψηλότερη κατηγορία αντοχής παρουσιάζει µια πιο πυκνή δοµή στη µάζα του σκυροδέµατος, οπότε και µικρότερη υδατοπερατότητα (Audenaert 2006).9 Από το Σχήµα 2 παρατηρούµε ότι τα µείγµατα της κατηγορίας 25/30 παρουσιάζουν στις 24 ώρες υδατοαπορροφητικότητα που κυµαίνεται από 0,280,32 gr/cm2 ενώ τα µείγµατα της κατηγορίας 30/37 λόγω πυκνότερης µικροδοµής παρουσιάζουν µικρότερη υδατοαπορροφητικότητα και συγκεκριµένα 0,24-0,27 gr/cm2. Επίσης, εύκολα παρατηρεί κανείς ότι και για τις δύο κατηγορίες αντοχής το σκυρόδεµα που παρουσιάζει τη µεγαλύτερη υδατοαπορροφητικότητα είναι το SCC LF+PF6+air. Για την κατηγορία αντοχής 25/30 από τα πρώτα 10min το µείγµα αυτό αρχίζει να παρουσιάζει υδατοαπορροφητικότητα µεγαλύτερη από τα άλλα δύο µείγµατα της ίδιας κατηγορίας ενώ στα 30/37 το συγκεκριµένο µείγµα (µε ίνες 6mm και αερακτικό) στις 2 ώρες (0,17gr/cm2) αρχίζει να διαφοροποιείται σηµαντικά από τα υπόλοιπα. Η προσθήκη του αερακτικού ευθύνεται για την αυξηµένη υδατοαπορροφητικότητα των µειγµάτων αυτών καθώς µε το αερακτικό δηµιουργούνται φυσαλίδες οµοιόµορφα κατανεµηµένες στη µάζα του σκυροδέµατος µε αποτέλεσµα την αύξηση του πορώδους. Έκθεση σε υψηλές θερµοκρασίες Όσον αφορά την θλιπτική αντοχή, παρατηρήθηκε ότι µετά την έκθεση στους 6000C η εναποµένουσα θλιπτική αντοχή είναι της τάξης των 20 ΜPa (17-23 MPa) για τα σκυροδέµατα που ανήκουν στην κατηγορία αντοχής 25/30 και της τάξης των 30 MPa (27-34 MPa) για τα σκυροδέµατα της κατηγορίας 30/37. Και για τις δύο περιπτώσεις πάντως, τα SCC LF σκυροδέµατα παρουσιάζουν ελαφρώς υψηλότερη αποµένουσα θλιπτική αντοχή σε σχέση µε τα NC της ίδιας κατηγορίας, µετά τους 6000C. Σε όλο το φάσµα των θερµοκρασιών, η αποµένουσα θλιπτική αντοχή των αυτοσυµπυκνούµενων σκυροδεµάτων SCC LF βρίσκεται υψηλότερα από αυτή των συµβατικών σκυροδεµάτων NC λόγω της πυκνότητας της γέλης του τσιµέντου όσο και την διεπιφάνεια µεταξύ αδρανών και τσιµεντόπαστας (Sideris 2007). Στο σηµείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι για τo µείγµα SCC 30/37 LF παρατηρήθηκε εκρηκτική αποφλοίωση σε ορισµένα δοκίµια, γεγονός που παραπέµπει στην ολοκληρωτική καταστροφή του δοκιµίου. Ο κίνδυνος αυτός εµφανίζεται στα µείγµατα µε πυκνότερη δοµή και εν προκειµένω στα αυτοσυµπυκνούµενα σκυροδέµατα, αντισταθµίζοντας µε αυτόν τον τρόπο τα ευεργετικά αποτελέσµατα σε θέµατα ανθεκτικότητας που έχει η πυκνή µικροδοµή και η εξαιρετική πλήρωση που παρουσιάζεται στο ΑΣΣ σε σχέση µε το ΣΣ (Bostrom 2007). Αναλυτικότερα, από το παραπάνω Σχήµα 5 µπορεί να παρατηρήσει κανείς ότι για την κατηγορία αντοχής 25/30 ο τρόπος µείωσης της θλιπτικής αντοχής για το NC είναι πιο απότοµος σε σχέση µε το SCC 25/30 LF. ∆εν συµβαίνει το ίδιο όµως και για την κατηγορία αντοχής 30/37 όπου η µείωση της θλιπτικής αντοχής λόγω της επίδρασης υψηλών θερµοκρασιών γίνεται µε παρόµοιο ρυθµό στα ΝC και SCC LF σκυροδέµατα. Η επίδραση των 600οC όµως επιβαρύνει σηµαντικότατα όλα τα σκυροδέµατα και των δύο κατηγοριών αντοχής αφού οι θλιπτικές αντοχές στη θερµοκρασία αυτή παρουσιάζουν µείωση από 55 έως και 68%. Τη µικρότερη10 µείωση της θλιπτικής αντοχής σε σχέση µε την αρχική παρουσιάζουν τα µείγµατα SCC LF (58% το 25/30 και 55% το 30/37). Εξαίρεση βέβαια αποτελούν τα αυτοσυµπυκνούµενα µείγµατα µε ίνες πολυπροπυλενίου 6mm και αερακτικό των οποίων η µείωση της θλιπτικής αντοχής. Αυτό συµβαίνει γιατί µε την προσθήκη αερακτικού εισάγονται στη µάζα του σκυροδέµατος κλειστές φυσαλίδες οµοιόµορφα κατανεµηµένες. Οι φυσαλίδες αυτές σε συνδυασµό µε τα κενά που δηµιουργεί η τήξη των ινών πολυπροπυλενίου (PF) συγκροτούν ένα δίκτυο πόρων (κανάλια). Τα “κανάλια” αυτά διευκολύνουν την εκτόνωση της υψηλής πίεσης που δηµιουργείται στο εσωτερικό του σκυροδέµατος από την εξάτµιση του νερού των πόρων προφυλάσσοντας έτσι το σκυρόδεµα από την ρηγµάτωση που προκαλεί µείωση της αντοχής ή από την εκρηκτική αποφλοίωση (explosive spalling) το οποίο παρατηρήθηκε σε δοκίµια των υπόλοιπων αυτοσυµπυκνούµενων µειγµάτων της υψηλότερης θλιπτικής αντοχής (30/37). Η εσωτερική µικροδοµή όµως του σκυροδέµατος παύει πλέον να είναι τόσο πυκνή, αυξάνεται το πορώδες, µε αποτέλεσµα τα µείγµατα αυτά να παρουσιάζουν χαµηλότερες τιµές στις µηχανικές τους ιδιότητες κυρίως µετά την επίδραση υψηλών θερµοκρασιών. Η επίδραση των 600οC επιφέρει µείωση της θλιπτικής αντοχής των σκυροδεµάτων αυτών, η οποία αν και είναι σηµαντική (65% για την κατηγορία 25/30 και 62% για την κατηγορία 30/37), δεν διαφοροποιείται πολύ από την µείωση που παρουσιάζουν τα υπόλοιπα µείγµατα της ίδιας κατηγορίας αντοχής. Σε καµία όµως περίπτωση δεν παρατηρήθηκε το φαινόµενο της εκρηκτικής αποφλοίωσης όπως στα µείγµατα κατηγορίας 30/37 LF. Συνοψίζοντας, αναφέρουµε πως αν και οι εναποµένουσες αντοχές των µειγµάτων µε ίνες και αερακτικό εµφανίστηκαν τελικώς µειωµένες αρκετά, αποφεύχθηκε το φαινόµενο της ολοκληρωτικής καταστροφής των δοκιµίων, στοιχείο που αποτελούσε µέρος της αρχικής σχεδίασης του ερευνητικού προγράµµατος. Όσον αφορά τέλος την ταχύτητα υπερήχων, από το Σχήµα 6 γίνεται κατανοητό ότι η µείωση στην ταχύτητα των υπερήχων που προκαλεί η επίδραση υψηλών θερµοκρασιών υποδεικνύει τη δηµιουργία ρωγµών στη µάζα του σκυροδέµατος που οδηγούν στην αύξηση του πορώδους. Οι παράγοντες που οδηγούν στο παραπάνω αποτέλεσµα είναι α) η θερµική διαστολή υλικών µε διαφορετικό συντελεστή θερµικής αγωγιµότητας β) η αποσύνθεση του Ca(OH)2 (υδράσβεστος) της τσιµεντόπαστας και γ) η ασβεστοποίηση των ασβεστολιθικών αδρανών (Lin et al., 1996) αλλά και την ύπαρξη αερακτικού και ινών στην σύνθεση του σκυροδέµατος. Ο λόγος V(T)/V(20) µειώνεται σχεδόν γραµµικά τόσο για τα αυτοσυµπυκνούµενα όσο και για τα συµβατικά σκυροδέµατα της ίδιας κατηγορίας αντοχής. Τόσο τα SCC όσο και τα NC σκυροδέµατα της ίδιας κατηγορίας αντοχής ακολουθούν την ίδια τάση µείωσης στην ταχύτητα υπερήχων µετά την έκθεση σε υψηλές θερµοκρασίες (600οC). Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από τον Sideris K.Κ. (Sideris 2007) όπου τονίζεται ότι η έναρξη και η διάδοση των ρωγµών µέσα στη µικροδοµή του σκυροδέµατος που ευθύνεται για την µεταβολή της ταχύτητας των υπερήχων, εξαρτάται από ποσότητα τσιµέντου και το λόγο w/c.11 Την µικρότερη ταχύτητα υπερήχων χωρίς βέβαια µεγάλη διαφορά από τα υπόλοιπα µείγµατα, παρουσιάζουν τα µείγµατα SCC LF+PF6+air. Αυτό συµβαίνει γιατί όπως αναφέρθηκε προηγουµένως, οι µεµονωµένες κλειστές φυσαλίδες που εισάγονται στη µάζα του σκυροδέµατος µε την προσθήκη του αερακτικού συνδέονται µεταξύ τους µε το λιώσιµο των ινών και δηµιουργείται έτσι ένα δίκτυο πόρων στο εσωτερικό του σκυροδέµατος. Αυτό το δίκτυο πόρων που είναι µεν ευεργετικό για την εκτόνωση της πίεσης των υδρατµών και την αποφυγή της εκρηκτικής αστοχίας, δηµιουργεί µια πιο χαλαρή δοµή στο εσωτερικό του σκυροδέµατος που µεταφράζεται σε χαµηλότερες ταχύτητες υπερήχων. Συγκεκριµένα για τους 600οC για την κατηγορία αντοχής 25/30 η ταχύτητα των υπερήχων για το SCC LF+PF6+air είναι περίπου το 28% της αρχικής ενώ του SCC LF είναι το 37% της αρχικής. Για την κατηγορία αντοχής 30/37 µετά τους 600οC η ταχύτητα των υπερήχων για το SCC LF+PF6+air είναι περίπου το 30% της αρχικής ενώ του SCC LF είναι το 38% της αρχικής. Η τήξη των ινών δεν προσφέρει αξιόλογη αύξηση στο συνολικό όγκο των πόρων του σκυροδέµατος. Αυτό που επιτυγχάνεται µε την τήξη τους, είναι η σύνδεση µεµονωµένων και κλειστών πόρων µεταξύ τους. ∆ηµιουργείται έτσι ένα δίκτυο για την εκτόνωση της πίεσης των πόρων και την αποφυγή του φαινοµένου της εκρηκτικής αστοχίας (Liu et al., 2007).ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Συνοψίζοντας, τα παραπάνω αποτελέσµατα οδηγούν στην διατύπωση της άποψης πως τα µείγµατα τις ίδιας κατηγορίας αντοχής, µε πυκνότερη εσωτερική δοµή πόρων, παρουσιάζουν αυξηµένα χαρακτηριστικά ανθεκτικότητας όπως η ενανθράκωση και η υδατοαπορροφητικότητα. Παρόλα αυτά όπως αναφέρεται συχνά στη βιβλιογραφία και αποδεικνύεται και στην παρούσα εργασία, µείγµατα µε αυξηµένα χαρακτηριστικά ανθεκτικότητας, µε µειωµένη δηλαδή υδατοαπορροφητικότητα ή επίδρασης της ενανθράκωσης, παρουσιάζουν αυξηµένο κίνδυνο για εκρηκτική αποφλοίωση καθώς το µειωµένο πορώδες τους δεν διευκολύνει την εκτόνωση της πίεσης από την εξάτµιση του νερού των πόρων η οποία ασκεί ισχυρές εφελκυστικές τάσεις στο σκυρόδεµα, µε αποτέλεσµα πολλές φορές την καταστροφή του. Η χρήση των ινών και του αερακτικού αποτελεί ένα µέτρο πρόληψης έναντι της εξωτερικής αυτής επίδρασης (πυρκαγιά), µειώνοντας τον κίνδυνο καταστροφής και εποµένως κατάρρευσης του στοιχείου, µειώνει όµως την ανθεκτικότητα του µείγµατος όταν πρόκειται για µείγµατα µε χαµηλό w/c. Στην περίπτωση όµως υψηλού υδατοτσιµεντοσυντελεστή σε ΑΣΣ µείγµατα εξισορροπείται η ανθεκτικότητα αλλά και προστατεύεται από περιπτώσεις έκθεσης σε υψηλές θερµοκρασίες. Πράγµατι κατά τη διάρκεια των πειραµάτων δεν διαπιστώθηκε καµιά εκρηκτική αστοχία στα σκυροδέµατα που περιείχαν ίνες και αερακτικό ακόµη και όταν υποβλήθηκαν σε θερµοκρασία 6000C.12 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η εργασία αυτή αποτελεί τµήµα του Ερευνητικού Προγράµµατος ΠΕΝΕ∆03 (03Ε∆375) το οποίο χρηµατοδοτείται κατά • 75% της ∆ηµόσιας ∆απάνης από την Ευρωπαϊκή ΄Ενωση – Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο • 25% της ∆ηµόσιας ∆απάνης από το Ελληνικό ∆ηµόσιο – Υπουργείο Ανάπτυξης – Γενική Γραµµατεία ΄Ερευνας και Τεχνολογίας • και από τον Ιδιωτικό Τοµέα στο πλαίσιο του Μέτρου 8.3 του Ε.Π. Ανταγωνιστικότητα – Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης.ΑΝΑΦΟΡΕΣ Anagnostopoulos N., Sideris K.K & Georgiadis A. “Mechanical characteristics of SCC with different filler materials, exposed to elevated temperatures”, Materials and Structures (2009), in press. Audenaert K. (2006). “Transport mechanisms in self compacting concrete in relation with carbonation and chloride penetration”, PhD thesis, Ghent University, 370p (in Dutch). Boel V., Audenaert K., De Schutter G., Heirman G., Vanderwalle L., Desmer B. & Bantomme J. “Transport properties of self-compacting concrete with limestone filler or fly ash”, Materials and Structures, Vol. 40 (5) (2007), pp. 507-516. Bostrom, L. & Jansson, R. “Fire spalling of SCC”, in Proceedings of the 5th International RILEM Symposium, Ghent (2007) 741-745. Brunner M., “Durability of SCC with high water content”, in Proceedings of the Second North American Conference on the Design and Use of Self-Consolidating Concrete and the Fourth International RILEM Symposium on Self-Compacting Concrete, Chicago (2005) 333-340. Kallifa, P., Menneteau, F.D. and Quenard, D., “Spalling and pore pressure in HPC at elevated temperatures”, Cement and Concrete Research 30 (2000) 1915-1927. Kalinowski M. & Tragardh J., “Mechanical characteristics of SCC produced with different filler materials”, in Proceedings of the 5th International RILEM Symposium, Ghent (2007) 785-792. Lin, W.M., Lin, T.D. & Powers-Couche, L.J., 'Microstructure of fire damaged concrete', ACI Mater.J. 93 (3) (1996) 199-205. Neville A. M., “ Properties of concrete”, 4th Ed., Longman, London(1995).13 RILEM TC 116 Technical Recommendation: “Determination of the capillary absorption of water of hardened concrete”, J. Mat.& Str., 32 (4), (1999) 176-179. EFNARC, “The European guidelines for Self compacting concrete”, May (2005), 1923, (www.efnarc.org). RILEM TC205-DSC Technical Recommendation: “Durability of Self Compacting Concrete”, G. De Schutter, Ch.1 Introduction 1-9 (2007). Sideris K.K. “Mechanical characteristics of self consolidating concrete exposed to elevated temperatures”, ASCE (Aug 2007) 648-654. Ye, G., Liu, X., De Schutter, D., Taerwe, L. and Vandevelde, P. “Phase distribution and microstructural changes of self-compacting concrete paste at elevated temperature”, Cement and Concrete Research 37 (2007) 978-987. Σίδερης Κ.Κ., “Ειδικά θέµατα τεχνολογίας σκυροδέµατος - Ανθεκτικότητα σκυροδέµατος”, ∆ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Τµήµα Πολ. Μηχανικών, Ξάνθη, (2004).14
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.